Türk şirketlerinin zamanında ödeme performansında büyük düşüş

Şirketlerin “Kredi Yaşam Döngüsü”nün her aşamasına yönelik gelişmiş, bütünleşik çözümler sunarak bilgiye dayalı ticari kararlar alabilmelerini sağlayan ve katma değerli çözümler sunan CRIF ile dünyanın en büyük ticaret alacak verisi platformu Dun & Bradstreet işbirliği ile “Global Payment Study 2022” raporu yayımlandı.

Dun & Bradstreet Trade Program kapsamında 38 ülkede şirketlerin, 2019-2021 dönemine ait ödeme performans verileri ve vade aşım trendleri incelendi. “Global Payment Study 2022” raporuna göre, 2021 yılında küresel ekonomik aktivitede bir önceki yıla kıyasla yaşanan canlanmaya rağmen dünya genelinde şirketlerin zamanında ödeme performanslarında önemli bir değişim yaşanmadı.

Global Payment Study raporuna göre, 2021 yılında 38 ülkeden 17’sinin zamanında ödeme performansı yüzde 50’nin üzerine çıkarken, 21 ülkede zamanında ödeme performansı yüzde 50’nin altında kaldı. 2021 yılında dünya genelinde şirketlerin zamanında ödeme performans ortalaması yüzde 47,8 olurken, Türkiye yüzde 48,4 oranıyla zamanında ödeme konusunda dünya ortalamasının bir miktar üzerinde performans gösterdi.

Danimarka, zamanında ödemede birinciliği bırakmadı

Dünyanın en büyük ticaret alacak verisi platformu Dun & Bradsteet Trade Program 450 milyondan fazla ödeme performansıyla dünyanın en büyük ticari alacak verisi platformu konumunda bulunuyor. D&B Worldwide Network üyesi 38 ülkenin katılımı ile gerçekleştirilen “Global Payment Study 2022” raporuna göre, Danimarka, yüzde 90,2’lik zamanında ödeme performansıyla önceki yıllarda olduğu gibi 2021 yılında da 38 ülke arasında en iyi ödeme performansına sahip ülke oldu. 2021 yılının en kötü ödeme performansı ise yüzde 17,2 ile Portekiz’in oldu. Filipinler, 90 gün ve üzeri en fazla gecikmenin yaşandığı ülke olarak listeye girdi.

İsviçre 2021 yılında zamandında ödeme performansını en fazla artıran ülke oldu
“Global Payment Study 2022” raporuna göre, 2021 yılında Danimarka’yı yüzde 77,2 ile Rusya takip etti. Rusya ile Ukrayna arasında Şubat 2022’da başlayan ve halen devam eden savaşın etkinlerinin henüz yansımadığı raporda, Rusya’daki şirketlerin ödeme performanslarını geçen yıla göre 3,5 puan artırdığı gözlendi. Rusya’yı yüzde 76,4 ile Slovakya izledi. Polonya yüzde 74,8’lik ödeme performansıyla 38 ülke sıralamasında 4’üncü olurken, Hollanda yüzde 74,2 ile 5’inci sırada yer aldı. Bir önceki yıla kıyasla 14,1 puanlık artışla 2021 yılında zamanında ödeme performansını en fazla artıran ülke olmayı başaran İsviçre ise yüzde 71,8 oranıyla 6’ncı sıraya yükseldi.

Global Payment Study 2022 raporuna göre 90 gün ve üzeri gecikmelerde oranlar Rusya’da yüzde 5,2, İngiltere’de yüzde 4,1 ve Polonya’da yüzde 3,1 oldu. 2021 verilerine göre zamanında ödemelerde en önemli düşüş 8,5 puan ile Lüksemburg’da yaşandı. Buna karşılık zamanında ödemelerin arttığı ilk üç ülke ise 3,8 puan ile İrlanda, 3,5 ile Rusya ve 2,9 ile İsveç oldu. Danimarka ve Hollanda, zamanında ödemeler sıralamasında hemen her sektörde en iyi performans gösteren ülkeler olarak öne çıkarken; İrlanda ise zamanında ödemelerin en düşük yüzdelerde görüldüğü ülke oldu.

Türk şirketlerinin zamanında ödeme performansı düştü

2021 yılında zamanında ödeme performansını en yüksek seviyede sergileyen ülkeler arasında yüzde 70,7 ile Macaristan, yüzde 53,2 Slovenya yer aldı. Covid-19 salgınının olumsuz koşullarına rağmen 2020 yılında yüzde 58,3 zamanında ödeme oranı ile Avrupa ortalamalarının üzerinde bir performansa sahip olan Türk şirketleri ise 2021 yılında zamanında ödemede 10 puana yakın gerileme yaşadı. Türk şirketlerinin 2021 yılında zamanında ödeme performansı yüzde 48,4 oldu. Bu oranla Türkiye, 2021 yılında dünyada şirketlerin zamanında ödeme ortalaması olan yüzde 47,8’in üzerinde, Avrupa ortalaması olan yüzde 50,5’in ise bir miktar altında bir performans gösterdi. Bir önceki yıla göre 2021 yılında zamanında ödeme performansında gerileyen Türk şirketlerinin ödemelerinde 90 gün ve üzeri gecikmeler ise 3,2 puan azaldı.

Mısır’da şirketlerin yarısı ödemelerini 90 günde tamamladı

Afrika Bölgesi’nde analizi yapılan tek pazar olan Mısır’da, 2021’de zamanında ödeyen firmaların oranı 2020’ye göre 4,6 puan azalarak yüzde 29,1 oldu. Mısır’da şirketlerin yüzde 51,2’si ödemelerini 90 gün içerisinde tamamladı.

Asya Bölgesi’nin ödeme performansı en iyi ülkesi Tayvan

Global Payment Study 2022 raporuna göre Asya Bölgesi’nde 8 ülke değerlendirildi. Bu ülkeler arasında Tayvan, yüzde 70,8 ile zamanında ödeme performansı gösteren en iyi ülke oldu. Tayvan’ı, yüzde 54,5 ile Tayland, yüzde 52,6 ile Filipinler ile izledi. Analizi yapılan diğer ülkelerden olan İsrail, zamanında ödemelerde 2020’ye göre 6,2 puanlık ciddi bir artış yaşarken, Hindistan ise 11,9 puan ile en yüksek azalışın yaşandığı ülke oldu. Ancak genel olarak 90 gün üzeri olan gecikmelerde azalış söz konusu olduğundan vade aşımlarının düştüğü gözlemlendi.

Kuzey Amerika’da zamanında ödemelerde artış

Global Payment Study 2022 raporuna göre Kuzey Amerika’da Kanada, Meksika ve Amerika şirketlerinin ödeme performansları değerlendirildi. Rapora göre analizi yapılan her üç ülkede de zamanında ödemelerde artış yaşandı. Kanada, 7,3 puan ile en fazla artışın görüldüğü ülke oldu. Aralık 2021’de, önceki yıllar ile karşılaştırıldığında 90 gün ve üzeri geciktiren firmaların; Kanada’da yüzde 3, Meksika’da yüzde 1,8’e yükselirken, bu oranın Amerika’da yüzde 2,8’e gerilediği görüldü. Global Payment Study 2022 raporuna göre Kanada, Meksika ve Amerika’da tarım, ormancılık, avcılık ve balıkçılık sektörü zamanında ödeme yaparken nakliye, dağıtım ve perakende sektörleri ise 90 gün ve üzeri ödemelerini geciktirdiği görülüyor.

Şirket büyüklüğüne göre ödeme performansları incelendiğinde, küçük ve orta ölçekli şirketlerin en iyi ödeme performansını sergilediği görülürken, Global Payment Study 2022’ye göre şirket büyüklüğü arttıkça zamanında ödemelerin azaldığı gözlendi. Rapor, büyük şirketlerde zamanında ödeme alışkanlığının en düşük seviyelere gerilediğini gösterdi.

Selim Soydan

Tüm Yazıları

İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi mezunu. 2010 yılından Türkiye'nin önde gelen gazetelerinin dijital servislerinde teknoloji ve finans konularında yazı haberlere imza attı