Avrupa Konseyi raporunda, Avrupa genelinde cezaevindeki 130 gazeteciden 110’unun Tรผrkiye’de olduฤu bildirildi. Konsey, Avrupa’da basฤฑn รถzgรผrlรผฤรผnรผn Soฤuk Savaล’tan bu yana en kรถtรผ dรถnemini yaลadฤฑฤฤฑ uyarฤฑsฤฑnda bulundu.
Avrupa Konseyi, Avrupa genelinde gazetecilerin durumunun alarm verici boyutlara ulaลtฤฑฤฤฑ uyarฤฑsฤฑnda bulundu. Konsey’in Salฤฑ gรผnรผ yayฤฑnladฤฑฤฤฑ raporda, gazetecilere ve medyaya yรถnelik cinayet, saldฤฑrฤฑ, gรถzdaฤฤฑ, itibarsฤฑzlaลtฤฑrma gibi baskฤฑ yรถntemlerinin rutin hale geldiฤine dikkat รงekilerek “Avrupa’da basฤฑn รถzgรผrlรผฤรผnรผn Soฤuk Savaล yฤฑllarฤฑndan bu yana hiรง bu kadar tehdit altฤฑnda olmadฤฑฤฤฑ” tespiti yapฤฑldฤฑ.
Rapora gรถre Avrupa Konseyi รผyesi 47 รผlkenin 32’sinde geรงen yฤฑl gazetecilere yรถnelik toplam 140 saldฤฑrฤฑ vakasฤฑ bildirildi. 2018 yฤฑlฤฑ sonu itibarฤฑyla 110’u Tรผrkiye’de olmak รผzere 130 gazetecinin cezaevinde bulunduฤuna dikkat รงekilen raporda “Tรผrkiye’nin gazeteciler iรงin dรผnya รงapฤฑndaki en bรผyรผk hapishane olduฤu” deฤerlendirmesine yer verildi.
Gazetecilere yรถnelik saldฤฑrฤฑlarda “cezasฤฑzlฤฑk iklimi”
Avrupa Konseyi raporunda, aralarฤฑnda Tรผrkiye, Rusya, รงeลitli Balkan รผlkeleri ve Azerbaycan’ฤฑn da bulunduฤu birรงok รผlkede gazetecilere yรถnelik saldฤฑrฤฑlar konusunda bir “cezasฤฑzlฤฑk ikliminin” sรผrdรผฤรผ belirtilerek yetersiz soruลturmalar nedeniyle 90’lฤฑ yฤฑllardan bu yana 17 gazeteci cinayetinin aydฤฑnlatฤฑlamadฤฑฤฤฑ vurgulandฤฑ.
Konsey raporunda 2018’de en az iki gazetecinin mesleฤini icra ettiฤi iรงin รถldรผrรผldรผฤรผ belirtilerek Slovak gazeteci Jan Kuciak ve Suudi Arabistan’ฤฑn ฤฐstanbul Baลkonsolosluฤu’nda รถldรผrรผlen Cemal Kaลฤฑkรงฤฑ cinayetlerine iลaret edildi. Ayrฤฑca Bulgaristan ve Rusya’dan iki gazetecinin รถlรผmรผnรผn ลรผpheli olduฤu belirtildi.
Bulgaristan’da televizyon haberciliฤi yapan gazeteci Viktoria Marinowa, Ekim ayฤฑnda tecavรผze uฤradฤฑktan sonra รถldรผrรผlmรผลtรผ. Diฤer vakada ise Rus araลtฤฑrmacฤฑ gazeteci Maxim Borodin Nisan ayฤฑnda evinin balkonundan dรผลerek hayatฤฑnฤฑ kaybetmiล, Rus yetkililer olayฤฑn intihar vakasฤฑ olduฤunu belirterek soruลturmayฤฑ kapatmฤฑลtฤฑ.
Konsey raporunda gazetecilere yรถnelik saldฤฑrฤฑlar arasฤฑnda, Karadaฤ’da bir gazeteciye yรถnelik bombalฤฑ saldฤฑrฤฑ, Milano’da bir gazeteciye bฤฑรงaklฤฑ saldฤฑrฤฑ olayฤฑ ve Ukraynalฤฑ bir internet haber sitesi รงalฤฑลanlarฤฑna yรถnelik zehirli gaz saldฤฑrฤฑ teลebbรผsรผ de sayฤฑldฤฑ.
Politikacฤฑlarฤฑn sรถzlรผ saldฤฑrฤฑlarฤฑ
Avrupa Konseyi’nin raporunda gazetecilere yรถnelik artan sรถzlรผ saldฤฑrฤฑlarฤฑn da endiลe verici olduฤu ve bu saldฤฑrฤฑlarฤฑn bizzat politikacฤฑlar tarafฤฑndan da yapฤฑldฤฑฤฤฑ belirtildi.
รekya Cumhurbaลkanฤฑ Milos Zeman’ฤฑn Eylรผl ayฤฑnda gazeteciler hakkฤฑnda “soyu tรผkenen tรผrler arasฤฑnda yer almadฤฑklarฤฑna รผzรผlรผyorum” demesi politikacฤฑlarฤฑn sรถzlรผ saldฤฑrฤฑlarฤฑna รถrnek gรถsterildi.
Avrupa Konseyi ayrฤฑca araลtฤฑrmacฤฑ gazetecilerin haber kaynaklarฤฑnฤฑn korunmasฤฑ ilkesinin zayฤฑflatฤฑlmasฤฑna yรถnelik bir eฤilim olduฤu uyarฤฑsฤฑnda da bulundu. Haber merkezlerinde yapฤฑlan aramalar ve telefon dinlemelerinin bu eฤilimin bir parรงasฤฑ olduฤu deฤerlendirmesinde bulunan Konsey, aralarฤฑnda Fransa, ฤฐngiltere ve Polonya’nฤฑn da bulunduฤu bazฤฑ รผlkelerin, vatandaลlarฤฑn kitlesel gรถzetimini kolaylaลtฤฑran yasalar รงฤฑkardฤฑฤฤฑna ve bunun gazetecilerle haber kaynaklarฤฑnฤฑ da etkilediฤine dikkat รงekti.
Jagland: Basฤฑn รถzgรผrlรผฤรผ erozyonu รถnlenmeli
Avrupa Konseyi Genel Sekreteri Thorbjรถrn Jagland, รผye รผlkeleri “basฤฑn รถzgรผrlรผฤรผ konusundaki erozyonu” รถnleme ve gazetecilerin gรผvenliฤini iyileลtirme konusunda adฤฑm atmalarฤฑ iรงin uyardฤฑ. Jagland, basฤฑn ve ifade รถzgรผrlรผฤรผnรผn tรผm diฤer haklarฤฑn korunabilmesi iรงin gerekli olduฤunu sรถyledi.
Rapora konu olan veriler, aralarฤฑnda uluslararasฤฑ gazeteci รถrgรผtleri, Sฤฑnฤฑr Tanฤฑmayan Gazeteciler ve Uluslararasฤฑ Pen Kulรผbรผ’nรผn de bulunduฤu 12 partner รถrgรผtten Avrupa Konseyi’ne dรผzenli olarak aktarฤฑlan bilgilerden oluลuyor.
ฤฐlgili devletlerden konuyla ilgili bilgi talep ettiฤini belirten Avrupa Konseyi, vakalarฤฑn sadece yรผzde 40’ฤฑ ile ilgili yanฤฑt geldiฤini, Rusya, Tรผrkiye, ฤฐtalya, Bosna Hersek ve Azerbaycan’ฤฑn kendilerine yรถneltilen hiรง bir soruya yanฤฑt vermediฤini bildirdi.
