Tรผrkiye ฤฐstatistik Kurumu (TรฤฐK), 2018 yฤฑlฤฑ gelir ve yaลam koลullarฤฑ araลtฤฑrmasฤฑ sonuรงlarฤฑnฤฑ aรงฤฑkladฤฑ. Buna gรถre; araลtฤฑrma sonuรงlarฤฑna gรถre; en yรผksek eลdeฤer hanehalkฤฑ kullanฤฑlabilir fert gelirine sahip yรผzde 20’lik grubun toplam gelirden aldฤฑฤฤฑ pay bir รถnceki yฤฑla gรถre 0,2 puan artarak yรผzde 47,6’ya yรผkselirken, en dรผลรผk gelire sahip yรผzde 20’lik grubun aldฤฑฤฤฑ pay 0,2 puan azalarak yรผzde 6,1’e dรผลtรผ. Toplumun en zengin yรผzde 20’sinin gelirinin en yoksul yรผzde 20’sinin gelirine oranฤฑ ลeklinde hesaplanan P80/P20 oranฤฑ ise 7,5’den 7,8’e yรผkseldi.
Gelir ve yaลam koลullarฤฑ araลtฤฑrmasฤฑ 2018 yฤฑlฤฑ sonuรงlarฤฑna iliลkin gelir bilgileri, bir รถnceki takvim yฤฑlฤฑ olan 2017 yฤฑlฤฑnฤฑ referans alฤฑyor. Gelir hesaplamalarฤฑnda, haneleri karลฤฑlaลtฤฑrฤฑlabilir hale getirmek iรงin hanehalkฤฑ bรผyรผklรผฤรผ ve kompozisyonu dikkate alฤฑnarak elde edilen eลdeฤer hanehalkฤฑ kullanฤฑlabilir fert geliri kullanฤฑlฤฑyor.
Gelir daฤฤฑlฤฑmฤฑ eลitsizliฤi รถlรงรผtlerinden olan Gini katsayฤฑsฤฑ, sฤฑfฤฑra yaklaลtฤฑkรงa gelir daฤฤฑlฤฑmฤฑnda eลitliฤi, 1’e yaklaลtฤฑkรงa gelir daฤฤฑlฤฑmฤฑnda bozulmayฤฑ ifade ediyor. Gini katsayฤฑsฤฑ bir รถnceki yฤฑla gรถre 0,003 puan artฤฑล ile 0,408 olarak tahmin edildi.
Tรผrkiye’de ortalama yฤฑllฤฑk eลdeฤer hanehalkฤฑ kullanฤฑlabilir fert geliri bir รถnceki yฤฑla gรถre yรผzde 12,2 artarak 21 bin 577 TL’den 24 bin 199 TL’ye yรผkseldi.
Toplam eลdeฤer hanehalkฤฑ kullanฤฑlabilir fert gelirleri iรงerisinde en yรผksek payฤฑ, yรผzde 48,5 ile bir รถnceki yฤฑla gรถre 0,4 puan azalan maaล ve รผcret gelirleri aldฤฑ. ฤฐkinci sฤฑrayฤฑ yรผzde 20,1 ile รถnceki yฤฑla gรถre 0,4 puanlฤฑk artฤฑล gรถsteren sosyal transfer gelirleri alฤฑrken รผรงรผncรผ sฤฑrayฤฑ yรผzde 18,8 ile 2017 yฤฑlฤฑna gรถre 0,8 puan azalan mรผteลebbis gelirleri aldฤฑ.
Tarฤฑm gelirlerinin mรผteลebbis geliri iรงindeki payฤฑ 2017 yฤฑlฤฑna gรถre 1,4 puan artarak yรผzde 22,9 olurken, emekli ve dul-yetim aylฤฑklarฤฑnฤฑn sosyal transferler iรงindeki payฤฑ รถnceki yฤฑla gรถre 0,4 puan azalarak yรผzde 91 olarak gerรงekleลti.
Gรถreli yoksulluk oranฤฑ yรผzde 13,9 oldu
Toplumun genel dรผzeyine gรถre belli bir sฤฑnฤฑrฤฑn altฤฑnda gelire sahip olan bireyler gรถreli anlamda yoksul sayฤฑlฤฑyor. Eลdeฤer hanehalkฤฑ kullanฤฑlabilir fert medyan gelirinin yรผzde 50’si dikkate alฤฑnarak belirlenen yoksulluk sฤฑnฤฑrฤฑna gรถre, yoksulluk oranฤฑ bir รถnceki yฤฑla gรถre 0,4 puanlฤฑk artฤฑล ile yรผzde 13,9 oldu. Medyan gelirin yรผzde 60’ฤฑ dikkate alฤฑnarak belirlenen yoksulluk sฤฑnฤฑrฤฑna gรถre ise yoksulluk oranฤฑ bir รถnceki yฤฑla gรถre 1,1 puan artarak yรผzde 21,2 olarak gerรงekleลti.
Hanehalkฤฑ tiplerine gรถre eลdeฤer hanehalkฤฑ kullanฤฑlabilir fert medyan gelirinin yรผzde 50’si dikkate alฤฑnarak hesaplanan yoksulluk oranlarฤฑna bakฤฑldฤฑฤฤฑnda; tek kiลilik hanehalklarฤฑnฤฑn yoksulluk oranฤฑnฤฑn bir รถnceki yฤฑla gรถre 1,4 puan artarak yรผzde 9,6, tek รงekirdek aileden oluลan hanehalklarฤฑnฤฑn yoksulluk oranฤฑnฤฑn 0,4 puan artarak yรผzde 12,9, en az bir รงekirdek aile ve diฤer kiลilerden oluลan hanehalklarฤฑnฤฑn yoksulluk oranฤฑnฤฑn ise 0,9 puan artarak yรผzde 18,8 olduฤu gรถrรผldรผ.
Okur-yazar olmayanlarฤฑn yรผzde 27,5’i yoksul
Eลdeฤer hanehalkฤฑ kullanฤฑlabilir fert medyan gelirinin yรผzde 50’si dikkate alฤฑnarak hesaplanan yoksulluk oranฤฑna gรถre; okur-yazar olmayanlarฤฑn yรผzde 27,5’i, bir okul bitirmeyenlerin yรผzde 23,6’sฤฑ yoksul iken, bu oran lise altฤฑ eฤitimlilerde yรผzde 12,1, lise ve dengi okul mezunlarฤฑnda ise yรผzde 5,8 oldu. Yรผksekรถฤretim mezunlarฤฑ ise yรผzde 2,2 ile en dรผลรผk yoksulluk oranฤฑnฤฑn gรถzlendiฤi grup oldu.
Sรผrekli yoksulluk oranฤฑ yรผzde 12,7 oldu
Dรถrt yฤฑllฤฑk panel veri kullanฤฑlarak hesaplanan sรผrekli yoksulluk oranฤฑ, eลdeฤer hanehalkฤฑ kullanฤฑlabilir fert medyan gelirinin yรผzde 60’ฤฑna gรถre son yฤฑlda ve aynฤฑ zamanda รถnceki รผรง yฤฑldan en az ikisinde de yoksul olan fertleri kapsamaktadฤฑr. Buna gรถre, 2017 yฤฑlฤฑnda sรผrekli yoksulluk oranฤฑ yรผzde 14 iken 2018 yฤฑlฤฑnda bu oran yรผzde 12,7 oldu.
Kendilerine ait bir konutta yaลayanlarฤฑn oranฤฑ yรผzde 59
Nรผfusun yรผzde 59’u kendilerine ait bir konutta otururken, yรผzde 39,6’sฤฑ konutunda izolasyondan dolayฤฑ ฤฑsฤฑnma sorunu, yรผzde 36,2’si sฤฑzdฤฑran รงatฤฑ, nemli duvarlar, รงรผrรผmรผล pencere รงerรงevesi ve yรผzde 24,8’i trafik veya endรผstrinin neden olduฤu hava kirliliฤi, รงevre kirliliฤi veya diฤer รงevresel sorunlar yaลadฤฑ.
Taksit รถdemeleri veya borรงlarฤฑ olanlarฤฑn oranฤฑ yรผzde 70,4 oldu
Nรผfusun, yรผzde 70,4’รผ konut alฤฑmฤฑ ve konut masraflarฤฑ dฤฑลฤฑnda taksit รถdemeleri veya borรงlarฤฑ olduฤunu, yรผzde 58,3’รผ evden uzakta bir haftalฤฑk tatil masraflarฤฑnฤฑ karลฤฑlayamadฤฑฤฤฑnฤฑ ve yรผzde 11,5’i konut masraflarฤฑnฤฑn hanelerine รงok yรผk getirdiฤini beyan etti.
Her 4 kiลiden 1’i ciddi maddi yoksunluk รงekiyor
Finansal sฤฑkฤฑntฤฑda olma durumunu ifade eden maddi yoksunluk; รงamaลฤฑr makinesi, renkli televizyon, telefon ve otomobil sahipliฤi ile beklenmedik harcamalar, evden uzakta bir haftalฤฑk tatil, kira, konut kredisi, borรง รถdemeleri, iki gรผnde bir et, tavuk, balฤฑk iรงeren yemek ve evin ฤฑsฤฑnma ihtiyacฤฑnฤฑn ekonomik olarak karลฤฑlanamama durumu ile ilgili hanehalklarฤฑnฤฑn algฤฑlarฤฑnฤฑ yansฤฑtฤฑyor. Belirtilen dokuz maddenin en az dรถrdรผnรผ karลฤฑlayamayanlarฤฑn oranฤฑ olarak tanฤฑmlanan ciddi maddi yoksunluk oranฤฑ 2017 yฤฑlฤฑnda yรผzde 28,7 iken 2018 yฤฑlฤฑnda 2,2 puan dรผลerek yรผzde 26,5 olarak gerรงekleลti.
