ABD’li yatฤฑrฤฑm bankacฤฑlฤฑฤฤฑ devlerinden Goldman Sachs ve JPMorgan Chase’in, Tรผrkiye’nin bu yฤฑla dair bรผyรผme tahminlerini yรผkseltmesinin ardฤฑndan diฤer uluslararasฤฑ kurumlardan da benzer revizyonlarฤฑn gelmesi bekleniyor.
Tรผrkiye ฤฐstatistik Kurumunun (TรฤฐK) aรงฤฑkladฤฑฤฤฑ Tรผrkiye’nin 2016 yฤฑlฤฑna iliลkin bรผyรผme verilerinin beklentilerin รผzerinde gelmesinin ardฤฑndan Goldman Sachs ve JPMorgan Chase Tรผrkiye’nin bu yฤฑla dair bรผyรผme tahminlerini yukarฤฑ yรถnlรผ revize ettiklerini aรงฤฑkladฤฑ.
Tรผrkiye’nin 2017 yฤฑlฤฑ bรผyรผme tahminini Goldman Sachs yรผzde 1,8’den yรผzde 2,3’e, JPMorgan Chase ise yรผzde 1,8’den yรผzde 2,6’ya yรผkseltti.
Buna iliลkin AA muhabirine deฤerlendirmede bulunan Saxo Capital Strateji Uzmanฤฑ Cรผneyt Paksoy, geรงen yฤฑlฤฑn 3. รงeyreฤinde bรผyรผme tarafฤฑnda oluลan daralmanฤฑn bir anda 4. รงeyrek ve 2016’nฤฑn tamamฤฑna dair beklentilerin aลaฤฤฑ yรถnlรผ revize edilerek gรถrece dรผลรผk kalmasฤฑna sebep olduฤunu anฤฑmsatarak, “Ama ekonomi yรถnetimi tarafฤฑndan alฤฑnan seri รถnlemlerin desteฤini de arkasฤฑna alan Tรผrkiye ekonomisinin sahip olduฤu dinamizm bir kez daha pozitif anlamda sรผrpriz yaparak bรถylesi bir sรผreรงte piyasada morallerin tekrar dรผzelmesini saฤlamฤฑล gรถrรผnรผyor.” diye konuลtu.
Paksoy, genel beklentinin 4. รงeyrek bรผyรผmesinin yรผzde 1,9 olmasฤฑ yรถnรผnde iken, 2016’nฤฑn son รงeyreฤinde yรผzde 3,5, 2016’nฤฑn tamamฤฑnda yรผzde 2,9 bรผyรผme rakamlarฤฑnฤฑn gelmesinin oldukรงa รถnemli bir pozitif geliลme olarak gรถrรผlmesi gerektiฤini, 3. รงeyrek bรผyรผme verisinin de yรผzde 1,8 dรผลรผลten yรผzde 1,3 dรผลรผลe revize edilmesinin ayrฤฑca รถnemli olduฤunu vurguladฤฑ.
รzellikle yapฤฑsal reform kararlฤฑlฤฑฤฤฑnฤฑn devam etmesi, atฤฑlan teลvik adฤฑmlarฤฑnฤฑn bundan sonraki sรผreรงte meyvesini daha net verecek olmasฤฑ, nisan ayฤฑ ortasฤฑndaki referandumdan sonra siyasi sรผreรงte belirsizliฤin hฤฑzla azalma ihtimali, ihracatta yakalanan ivmenin devam etme olasฤฑlฤฑฤฤฑ, TCMB’nin de kararlฤฑ adฤฑmlarฤฑ sonrasฤฑ kur ve faiz tarafฤฑnda daha รถngรถrรผlebilir ve nispeten dรผลรผk volatilite ortamฤฑnฤฑn รถzellikle yฤฑlฤฑn ikinci yarฤฑsฤฑndan itibaren enflasyon tarafฤฑnฤฑ da destekleme olasฤฑlฤฑฤฤฑnฤฑn 2017 ile ilgili bรผyรผme tahminlerinin yukarฤฑ yรถnlรผ revize edilme sรผrecini destekleyecek gibi durduฤunu ifade eden Paksoy, ลunlarฤฑ kaydetti:
“Nitekim Goldman Sachs ve JP Morgan gibi kurumlar gelen bu pozitif veriden sonra ลimdiden bรผyรผme beklentilerini รถnemli รถlรงรผde yukarฤฑ yรถnlรผ revize etmiล gรถrรผnรผyor. รzellikle JP Morgan’ฤฑn hisse bazlฤฑ beklentilerini de iรงine alan bir baลka deฤerlendirmesinde, ‘Dฤฑล makro ortam geliลmekte olan รผlkeler iรงin daha az zorlayฤฑcฤฑ olmaya baลladฤฑ. Tรผrkiyeโnin makro gรถrรผnรผmรผ iyileลiyor’ ve ‘Konjonktรผrel faktรถrler, mali teลvikler ve nisan ayฤฑnda yapฤฑlacak referandum sonrasฤฑnda bastฤฑrฤฑlmฤฑล talebin รงรถzรผlmesi bรผyรผme destekleyecek. Enflasyonun mayฤฑs ayฤฑnda zirve yapmasฤฑnฤฑn ardฤฑndan dรผลรผลe geรงmesi ve TLโnin istikrarlฤฑ olmasฤฑ tahmin ediliyor’ ibarelerine yer vermesini รถnemli alt baลlฤฑklar olarak gรถrรผyoruz.
TCMB politikalarฤฑ devamlฤฑ yรผkselen kur algฤฑsฤฑnฤฑ normalleลtirmeye devam ettikรงe ve kur-faiz tarafฤฑnda normalleลme sรผreci devam ettikรงe, hรผkรผmetin yapฤฑsal reform kararlฤฑlฤฑฤฤฑ sรผrdรผkรงe ve canlandฤฑrmaya yรถnelik alฤฑnan tedbirler ve verilen teลvikler meyvesini verdikรงe, ihracatta yakalanan pozitif ivme global ekonomide yaลanacak olasฤฑ iyileลmelere baฤlฤฑ olarak devam ettikรงe, turizm tarafฤฑnda son dรถnemde Rusya ile baลlayan iyileลme sinyalleri AB ile iliลkilerin de normale girmesi ihtimali ile gรผรงlenme eฤilimi taลฤฑdฤฑkรงa bรผyรผme tarafฤฑnda yukarฤฑ yรถnlรผ yeni revizelerin gelmesi sรผrpriz olmayacaktฤฑr. รnรผmรผzdeki sรผreรง realize olmaya baลladฤฑkรงa Varlฤฑk Fonunun etkisinin de bรผyรผme tarafฤฑnda pozitif ek unsur olacaฤฤฑnฤฑ dรผลรผnmeye devam ediyoruz.”
Paksoy, 2016 yฤฑlฤฑ adฤฑna yรผzde 2,5-3 bandฤฑ iรงinde bir senelik gerรงekleลme bekledikleri bรผyรผme tarafฤฑnda yรผzde 2,9 ile bu hedefin realize olduฤunu gรถrdรผklerini aktararak, “Dediฤimiz ลartlarฤฑn pozitif seyrine baฤlฤฑ olarak mevcut durumda 2017 yฤฑlฤฑ iรงinde yรผzde 2,5-4 aralฤฑฤฤฑnda bir bรผyรผme gelmesini bekliyor olacaฤฤฑz.” dedi.
ฤฐรงsel ya da dฤฑลsal yeni beklenmedik bir risk baลlฤฑฤฤฑ ile kur-faiz tarafฤฑnda yeni bir anomali oluลmadฤฑkรงa, enflasyon tarafฤฑ yardฤฑm etmeye baลladฤฑkรงa, รผretimle bรผyรผme hedefinden sapma olmadฤฑkรงa ve mevcut riskler dengelendikรงe artacak dฤฑล sermaye desteฤinin de yardฤฑmฤฑ ile bรผyรผme tarafฤฑnda geliลime aรงฤฑk bir manevra alanฤฑ oluลacaฤฤฑnฤฑ anlatan Paksoy, “Kredi derecelendirme kuruluลlarฤฑnฤฑnda bu sรผrpriz pozitif bรผyรผme verisinden sonra Tรผrkiye ekonomisine bakฤฑลlarฤฑnda hak ettiฤimiz ลekilde olumlu bir normalleลme yaลamasฤฑnฤฑ bekliyor olacaฤฤฑz. Kฤฑsa vadede not artฤฑrฤฑmฤฑ zor gibi gรถrรผnse de en azฤฑndan aลaฤฤฑ yรถnlรผ baskฤฑ azalacak ve bu iyileลme devam ettikรงe yukarฤฑ yรถnlรผ deฤiลim ihtimali artmaya baลlayacaktฤฑr.” deฤerlendirmesinde bulundu.
“Tรผrkiye, 2017 yฤฑlฤฑ maรงฤฑna yรผzde 2,2 bรผyรผme cepte baลlฤฑyor”
Ziraat Bankasฤฑ Ekonomisti Bora Tamer Yฤฑlmaz, Tรผrkiyeโnin bรผyรผme tahminlerindeki yukarฤฑ yรถnlรผ gรผncellemelerin iktisadi faaliyetin iรง yรผzรผnde, arka planฤฑnda iลleyen dinamikleri yansฤฑtmadฤฑฤฤฑnฤฑ ifade ederek, sรถzlerine ลรถyle devam etti:
“Aslฤฑnda ekonomideki รถzellikle milli gelir hesabฤฑndaki pek รงok รงalฤฑลma dรถrt iลlem aritmetiฤe dayanฤฑr. ‘Carry-over’ milli gelir hesaplarฤฑnda gรถz รถnรผnde bulundurulmasฤฑ gereken bir kavramdฤฑr. ‘Carry-over’ bir รผlkenin bir yฤฑl iรงindeki bรผyรผme performansฤฑnฤฑn bir sonraki yฤฑla aktarฤฑmฤฑdฤฑr. Sene iรงerisinde bรผyรผme kaydedebilen รผlkeler bir sonraki yฤฑla bรผyรผme taลฤฑrlar. Tรผrkiye, 2016 yฤฑlฤฑndan 2017 yฤฑlฤฑna yรผzde 2,2 bรผyรผme taลฤฑdฤฑ. Yani bu sene รผlkede herkes geรงtiฤimiz yฤฑl kadar รผretim gerรงekleลtirse ki Tรผrkiye gibi genรง beลeri รถzelliklere sahip bir รผlke iรงin bu ekonomide ciddi bir kriz anlamฤฑna gelir Tรผrkiye yรผzde 2,2 bรผyรผyecek. ลu anda Tรผrkiye, 2017 yฤฑlฤฑ maรงฤฑna yรผzde 2,2 bรผyรผme cepte baลlฤฑyor.
Sene iรงerisindeki bรผyรผmeler hep bu deฤerin รผzerine รงalฤฑลacak. Tรผrkiye, bir รงeyrekte ortalama yรผzde 1,1 bรผyรผr. Ortalama demek ‘beklenen deฤer’ demektir. Demek ki matematiksel aรงฤฑdan bu sene Tรผrkiyeโnin yalnฤฑzca beklenen deฤer kadar bรผyรผyeceฤin dรผลรผnรผrsek yรผzde 5 bรผyรผmeye ulaลฤฑrฤฑz. Tรผrkiyeโnin รงeลitli sebeplerle normalinin yarฤฑsฤฑ kadar bรผyรผyeceฤini varsayarsak ki bu kolay kolay gerรงekleลmez รผlkenin 2017 yฤฑlฤฑnฤฑ yรผzde 3,5 bรผyรผme ile kapatacaฤฤฑnฤฑ sรถyleyebiliriz. Biz, bu sene iรงin zorluklarฤฑ da gรถz รถnรผnde bulundurarak yรผzde 4 bรผyรผme beklentisiyle รงalฤฑลmaktayฤฑz. Tahminen รถnรผmรผzdeki bir yฤฑllฤฑk sรผreรงte bรผyรผme verilerinin sรผrprizler yapacaฤฤฑnฤฑ ve piyasanฤฑn da beklentilerini ekonominin iรง yรผzรผ ortaya รงฤฑktฤฑkรงa arka plan dinamiklerine yakฤฑnlaลtฤฑracaฤฤฑnฤฑ sรถyleyebiliriz.”
“Sรถz konusu rakamlar Tรผrkiye ekonomisi potansiyelinin altฤฑnda”
Gedik Yatฤฑrฤฑm Araลtฤฑrma Uzmanฤฑ Erol Gรผrcan ise JP Morgan, Goldman Sachs ve Capital Economics gibi uluslararasฤฑ saygฤฑnlฤฑฤฤฑ olan kurumlar tarafฤฑndan arka arkaya gelen yukarฤฑ yรถnlรผ revizyonlarฤฑn, yabancฤฑlarฤฑn Tรผrkiye ekonomisine bakฤฑลฤฑ aรงฤฑsฤฑndan olumlu bir geliลme olduฤunu belirterek, “รnceki tahminlerin dรผลรผk seviyelerde kalmasฤฑnฤฑn, bรผyรผk รถlรงรผde 2016 yฤฑlฤฑnda รผst รผste yaลanan iรง-dฤฑล negatif ลoklarla birlikte 27 รงeyreklik kesintisiz bรผyรผme performansฤฑnฤฑn sekteye uฤramasฤฑndan ve mevcut siyasi-jeopolitik risklerden kaynaklandฤฑฤฤฑ sรถylemek mรผmkรผn.” ifadelerini kullandฤฑ.
2016 yฤฑlฤฑnฤฑn ikinci yarฤฑsฤฑnda ekonomiyi destekleme yรถnรผnde atฤฑlan adฤฑmlarฤฑn yฤฑlฤฑn son รงeyreฤinden itibaren yavaล yavaล verilere yansฤฑmaya baลladฤฑฤฤฑnฤฑ ve 2017 yฤฑlฤฑnฤฑn ilk รงeyreฤi boyunca aรงฤฑklanan รถncรผ verilerin de aฤฤฑrlฤฑklฤฑ olarak toparlanma ivmesinin bir miktar daha gรผรงlendiฤine iลaret ettiฤini aktaran Gรผrcan, ลunlarฤฑ sรถyledi:
“Buna karลฤฑn, 2017 yฤฑlฤฑ bรผyรผme tahminlerinde yukarฤฑ yรถnlรผ bir revizyon iรงin 2016 bรผyรผme rakamlarฤฑndan teyit alma ihtiyacฤฑnฤฑn hissedilmiล olmasฤฑ dikkati รงekici. Bununla birlikte, yapฤฑlan yukarฤฑ yรถnlรผ ayarlamalara raฤmen 2017 yฤฑlฤฑ bรผyรผme tahminlerinin halen Tรผrkiye ekonomisinin potansiyeline gรถre dรผลรผk seviyelerde kaldฤฑฤฤฑ ve yapฤฑlan aรงฤฑklamalarฤฑn satฤฑr aralarฤฑnda temkinli mesajlarฤฑn verildiฤi gรถrรผlรผyor. Bunda, ekonomideki konjonktรผrel zorluklara ek olarak Tรผrkiye รถzelindeki siyasi ve jeopolitik belirsizliklerin etkili olduฤu sรถylenebilir. ฤฐlerleyen sรผreรงte, Tรผrkiye ekonomisi aรงฤฑsฤฑndan en kรถtรผnรผn geride kaldฤฑฤฤฑ algฤฑsฤฑnฤฑn hem iรงeride hem de dฤฑลarฤฑda yaygฤฑnlaลmasฤฑ ve mevcut belirsizliklerin azalmasฤฑ halinde bรผyรผme tahminlerinde yukarฤฑ yรถnlรผ revizyonlarฤฑn bir miktar daha gรผรงlenerek devam etmesi beklenebilir”
Gรผrcan, kฤฑsa vadede baลka uluslararasฤฑ kurumlardan da benzer revizyonlarฤฑn gelmesinin mรผmkรผn olduฤunu anlatarak, “Bu durum, not gรถrรผnรผmรผ ve yabancฤฑ yatฤฑrฤฑmcฤฑ algฤฑsฤฑnฤฑ da destekleyebilir. Yakฤฑn dรถnemde รถzellikle bankalar tarafฤฑndan yapฤฑlan yurt dฤฑลฤฑ borรงlanmalara gelen talebin de yabancฤฑlarฤฑn Tรผrkiyeโye olan ilgisinin kuvvetli bir ลekilde sรผrdรผฤรผne iลaret ediyor. Ancak, bรผyรผme tahmini, not gรถrรผnรผmรผ ve yabancฤฑ yatฤฑrฤฑmcฤฑ algฤฑsฤฑ aรงฤฑsฤฑndan รงok daha anlamlฤฑ iyileลmelerin yukarฤฑda deฤindiฤimiz belirsizliklerden biri veya birkaรงฤฑnฤฑn ortadan kalkmasฤฑyla mรผmkรผn olacaฤฤฑnฤฑ, mevcut belirsizlikler sรผrdรผkรงe รงok radikal deฤiลiklikler gรถrรผlemeyeceฤini dรผลรผnรผyoruz. Her ne kadar 2016 yฤฑlฤฑ bรผyรผmesi yรผzde 2,9 ile piyasa beklentilerini aลmฤฑล ve รถnemli yabancฤฑ kurumlardan yukarฤฑ yรถnlรผ revizeler gelmiล olsa da sรถz konusu rakamlarฤฑn Tรผrkiye ekonomisi potansiyelinin altฤฑnda olduฤunu gรถz ardฤฑ etmemekte fayda var.” deฤerlendirmesinde bulundu.
