Uluslararasฤฑ Finans Enstitรผsรผ (IIF), Tรผrkiye’yi 120 milyar dolarlฤฑk kฤฑsa vadeli dฤฑล borรง geri รถdemesiyle ‘en รงok yabancฤฑ fona ihtiyaรง duyan geliลmekte olan รผlke’ olarak konumlandฤฑrdฤฑ.
Financial Times’ta yayฤฑnlanan analize gรถre, bu yฤฑl son 10 yฤฑlฤฑn rekorunu kฤฑran dฤฑล borรง nedeniyle รถnรผmรผzdeki yฤฑl geliลmekte olan รผlkeleri bรผyรผk bir dรถviz fonu krizi bekliyor.
Amerikan Merkez Bankasฤฑ ve Avrupa Merkez Bankasฤฑ’nฤฑn faiz oranlarฤฑnฤฑ indirmesi, birรงok geliลmekte olan รผlkeye uygun koลullarda dรถviz fonu saฤlama olanaฤฤฑ tanฤฑdฤฑ. Bu nedenle de 30 geliลmekte olan รผlkenin dฤฑล borcu bu yฤฑl 10 yฤฑl รถncesini ikiye katlayarak 4.7 trilyon dolara ulaลtฤฑ.
Sรถzcรผ’den Nuray Tarhan’ฤฑn haberine gรถre, IIF, gelecek yฤฑl 800 milyar dolar olacak dฤฑล borรง geri รถdemesi baลta Arjantin olmak รผzere Lรผbnan, Ukrayna, Romanya ve Gรผney Afrika gibi รผlkelerde bรผyรผk sฤฑkฤฑntฤฑya yol aรงacaฤฤฑ kanaatinde. 2020-2022 arasฤฑnda dฤฑล borรง geri รถdemesi 2 trilyon dolarฤฑ bulacak. Yerel kurlardaki dรผลรผลรผn de hesaba katฤฑlmasฤฑyla bu tutarฤฑn 10.7 trilyon dolara ulaลacaฤฤฑ, bunun da geliลmekte olan รผlkelerin toplam gayri safi milli hasฤฑlasฤฑnฤฑn (GSMH) รผรงte birini oluลturduฤu belirtiliyor.
IIF’e gรถre, bu sorun birรงok รผlkenin mali politikalarฤฑnda ciddi kฤฑsฤฑtlamalara neden olacak. รrneฤin, Lรผbnan’ฤฑn gelecek yฤฑl GSMH’sinin yรผzde 170’i oranฤฑnda dฤฑล kaynak ihtiyacฤฑ olacak. 18 aydฤฑr artan ihracat ve ekonomik kriz nedeniyle ara malฤฑ ithalatฤฑnฤฑn azalmasฤฑyla cari aรงฤฑkta gรถrรผlen azalma nedeniyle Tรผrkiye’de bu oran yรผzde 20’nin altฤฑnda. Ancak yine de 120 milyar dolara dayanan kฤฑsa vadeli dฤฑล borcu, Tรผrkiye’yi gelecek yฤฑl oldukรงa zorlayacak gibi gรถrรผnรผyor.
“En รงok yabancฤฑ fona ihtiyaรง duyan geliลmekte olan รผlke Tรผrkiye”
Analizde Tรผrkiye’nin dรถviz rezervlerinin gelecek yฤฑl yapฤฑlacak dฤฑล borรง รถdemelerinin ancak yarฤฑsฤฑnฤฑ karลฤฑlayabilecek dรผzeyde olduฤu รถne sรผrรผldรผ. Geliลmekte olan รผlkeler arasฤฑnda dรถviz rezervi en iyi durumda olan รผlke Hindistan. Onu Polonya ve Kolombiya izliyor. Tรผrkiye ise Lรผbnan ve Arjantin’in arkasฤฑndan dรถviz rezervi en zayฤฑf รผรงรผncรผ รผlke durumunda. Son aรงฤฑklanan rakamlara gรถre, MB dรถviz rezervi eylรผlde bir รถnceki aya gรถre yรผzde 0.4 azalarak 101.1 milyar dolar oldu. MB Baลkanฤฑ Murat Uysal, 9 Ekim’de yaptฤฑฤฤฑ sunumda uluslararasฤฑ rezervlerin kฤฑsa vadeli dฤฑล borรง รถdemelerini karลฤฑlayacak dรผzeyde olduฤunu sรถylemiลti.
