CHP Antalya Milletvekili รetin Osman Budak, 2021 turizm sezonunu ve turizmdeki gรผncel sorunlarฤฑ ele alan bir not hazฤฑrladฤฑ.
Sรถzcรผ‘nรผn haberine gรถre Budak, Kรผltรผr ve Turizm Bakanlฤฑฤฤฑโnฤฑn Meclisโteki bรผtรงe gรถrรผลmeleri sฤฑrasฤฑnda Kรผltรผr ve Turizm Bakanฤฑ Mehmet Nuri Ersoyโun โฤฐspanyaโyฤฑ turist sayฤฑsฤฑnda geรงtik, Tรผrkiye Akdeniz รผlkeleri arasฤฑnda en รงok turist aฤฤฑrlayan รผlkeโ iddiasฤฑnฤฑn 2021 yฤฑlsonu rakamlarฤฑnฤฑn netleลmesiyle gerรงek olmadฤฑฤฤฑnฤฑn ortaya รงฤฑktฤฑฤฤฑnฤฑ sรถyledi.
ฤฐspanyaโnฤฑn 2021 yฤฑlฤฑnฤฑ 31,1 milyon turist, 39,6 milyar dolar turizm geliri ile kapattฤฑฤฤฑnฤฑ ifade eden Budak, kiลi baลฤฑ turizm harcamalarฤฑnda da Tรผrkiye’nin dรผnya ortalamasฤฑnฤฑn yรผzde 45 gerisinde kaldฤฑฤฤฑnฤฑ ifade etti.
2003’รผn gerisinde
Budak, yaptฤฑฤฤฑ yazฤฑ basฤฑn aรงฤฑklamasฤฑnda, โBirleลmiล Milletler Dรผnya Turizm รrgรผtรผ verilerine gรถre, tรผm dรผnyada 2020โde 1200 dolar olan kiลi baลฤฑ turizm harcamasฤฑ, 2021โde 1500 dolara yรผkseldi. Dรผnyada kiลi baลฤฑ turist harcamalarฤฑ yรผzde 25 artarken, Tรผrkiyeโde sadece 762 dolardan 834 dolara yรผkselerek, yรผzde 9,4 arttฤฑโ dedi.
โKiลi baลฤฑ turizm harcamalarฤฑ hem dรผnya ortalamasฤฑndan yรผzde 45 daha az, hem de hรขlรข 2003โteki 850 dolarฤฑn gerisindeโ diyen Budak, โBunu bir baลarฤฑ hikรขyesi gibi anlatan ve Tรผrkiye turizmde rekorlar kฤฑrฤฑyormuล havasฤฑ yaratarak TBMMโye yanlฤฑล bilgi veren Bakan Ersoy รถzรผr dilemeliโ diye konuลtu.
TBMMโye yanฤฑltฤฑcฤฑ bilgiler veren Kรผltรผr ve Turizm Bakanฤฑ’nฤฑn, ฤฐstanbulโda dรผzenlenen 25. Doฤu Akdeniz Uluslararasฤฑ Turizm ve Seyahat Fuarฤฑnda Tรผrkiyeโnin kฤฑrdฤฑฤฤฑ sรถzde turizm rekorlarฤฑndan tek bir kelimeyle bile bahsedemediฤine dikkat รงeken Budak, hazฤฑrladฤฑฤฤฑ raporda ลu tespitlerde bulundu:
โ2020โde 762 dolar olan kiลi baลฤฑna turist harcamasฤฑ, 2021โde yalnฤฑzca 834 dolara yรผkselebildi. Yaลanan yรผzde 9,4’lรผk artฤฑล yรผzde 25 olan dรผnya ortalamasฤฑnฤฑn รงok gerisinde kaldฤฑ.
Tรผrkiye’ye gelen yabancฤฑ turistlerin kiลi baลฤฑ ortalama turizm harcamasฤฑ 785 dolar. Yurtdฤฑลฤฑnda yaลayan gurbetรงilerimizin kiลi baลฤฑ 1029 dolarlฤฑk harcama yapmalarฤฑ gelirleri artฤฑran รถnemli bir faktรถr oldu.
Tรผrkiye’nin pandemide sezonu uzatarak turizmi 12 aya yaymak ve alternatif turizm alanlarฤฑna yรถnelmek yerine dรผลรผk katma deฤerli โdoldur-boลaltโ turizmine bel baฤlamasฤฑ, dรผnyanฤฑn รถnemli turizm destinasyonlarฤฑnฤฑn pandemi รถnlemleri kapsamฤฑnda kapalฤฑ kaldฤฑklarฤฑ bir dรถnemde turizm gelirlerinin son derece sฤฑnฤฑrlฤฑ artmasฤฑna neden oldu.โ
2021 turizm sezonunun kapanmasฤฑnฤฑn ardฤฑndan, mevsimlik turizm รงalฤฑลanlarฤฑ yeniden iลsizlik sorunuyla karลฤฑ karลฤฑya kaldฤฑฤฤฑnฤฑ aktaran Budak, โSosyal Gรผvenlik Kurumu istatistiklerine gรถre, sadece konaklama sektรถrรผnde Aฤustos 2021โde 435 bin kiลi olan kayฤฑtlฤฑ รงalฤฑลan sayฤฑsฤฑ, Kasฤฑm 2021 itibarฤฑyla 312 bine gerilediโ dedi.
โKonaklama sektรถrรผnde kayฤฑtlฤฑ olarak รงalฤฑลฤฑrken iลsiz kalan yurttaลlarฤฑmฤฑzฤฑn sayฤฑsฤฑ 123 bindir. Turizm sektรถrรผnรผn diฤer faaliyet kollarฤฑ ve kayฤฑt dฤฑลฤฑ รงalฤฑลanlar dikkate alฤฑndฤฑฤฤฑnda, iลsizlik rakamlarฤฑnฤฑn รงok daha fazla arttฤฑฤฤฑ deฤerlendirmesi yerinde olacaktฤฑrโ diyen Budak, ลรถyle devam etti:
โTรฤฐK’in yayฤฑmladฤฑฤฤฑ Ocak 2022 enflasyon rakamlarฤฑna gรถre, yurt iรงi bir hafta ya da daha fazla sรผreli tur fiyatlarฤฑ son bir yฤฑlda yรผzde 535 arttฤฑ. Ocak 2021’de 362lira olan tur fiyatlarฤฑ, Ocak 2022’de 2 bin 300 liraya yรผkseldi.
Yine TรฤฐK’in rakamlarฤฑna gรถre, otel รผcretleri son bir yฤฑlda yรผzde 178 arttฤฑ. Bu fiyat artฤฑลlarฤฑ karลฤฑsฤฑnda yerli turistlerin 2022 sezonunda tatile รงฤฑkmalarฤฑ umutlarฤฑ dahi kalmadฤฑ. Turizmde faaliyet gรถsteren firmalara gรถre, 2022 yฤฑlฤฑ iรงin yapฤฑlan erken rezervasyon sayฤฑlarฤฑ Tรผrkiye’nin turizmde rekor yฤฑlฤฑ olan 2019 yฤฑlฤฑ seviyelerine รงok yaklaลmฤฑล durumda.
Geliลmiล รผlkelerde Covid-19 vaka sayฤฑlarฤฑndaki artฤฑล ve Dรผnya Saฤlฤฑk รrgรผtรผ tarafฤฑndan Omnicron’un son varyant olmadฤฑฤฤฑna dair yapฤฑlan aรงฤฑklamalar dikkate alฤฑndฤฑฤฤฑnda, rezervasyon iptalleri gรผndeme gelebilir.โ
2021โde Tรผrkiyeโye en รงok turist gรถnderen ilk รผรง รผlke arasฤฑnda yer alan Rusya ve Ukrayna arasฤฑndaki gerilim, Tรผrkiye’ye iรงin doฤurduฤu diฤer risklerin yanฤฑnda 2022 yฤฑlฤฑ turizm sezonunu da tehlikeye attฤฑฤฤฑnฤฑ sรถyleyen Budak,
โ2021 yฤฑlฤฑnda Tรผrkiye’ye en รงok ziyaretรงi gรถnderen Rusya’dan 4 milyon 694 bin, en รงok ziyaretรงi gรถnderen Ukrayna’dan 2 milyon 60 bin turist geldi. Bu iki รผlkeden gelen yabancฤฑ ziyaretรงiler toplam yabancฤฑ ziyaretlerin yรผzde 27’sini oluลturuyor. Yaลanacak bir savaล durumu, 2016 yฤฑlฤฑnda Rusya ile yaลanan uรงak dรผลรผrme krizine benzer bir krizle Tรผrkiye’nin karลฤฑ karลฤฑya kalmasฤฑna yol aรงabilir dedi.
‘Konaklama vergisi kaldฤฑrฤฑlmalฤฑ’
Budak, 2022 yฤฑlฤฑ turizm sezonuna yรถnelik uygulanmasฤฑ gereken politikalarฤฑ ise ลu ลekilde sฤฑraladฤฑ:
โข Tรผrkiye’nin doฤrudan dรถviz kazandฤฑran en รถnemli sektรถrรผne yรถnelik uzun vadeli, pandemi sonlanana kadar รถdemesiz KGF kredileri hayata geรงirilmeli.
โข Alternatif turizm alanlarฤฑnฤฑ (Kรผltรผr, Doฤa, Kongre vs) geliลtirmeye yรถnelik teลvik politikalarฤฑ hฤฑzla uygulanmalฤฑ. Sezonun 12 aya yayฤฑlmasฤฑ iรงin รถzel vergi indirimleri ve teลvikler gรผndeme alฤฑnmalฤฑ.
โข Sektรถrรผn istihdamฤฑnฤฑn korunmasฤฑ iรงin otellerin kapalฤฑ kaldฤฑฤฤฑ dรถnemlerde mevsimlik รงalฤฑลanlarฤฑn sigortalarฤฑ devlet tarafฤฑndan karลฤฑlanmalฤฑ. Sektรถre ekstra yรผk olacak ve henรผz uygulanma ลansฤฑ bulunmayan Konaklama Vergisi kaldฤฑrฤฑlmalฤฑ.
โข Sektรถrde faaliyet gรถsteren iลletmelerden cirolarฤฑ รผzerinden alฤฑnan Turizm Tanฤฑtฤฑm Payฤฑ karlar รผzerinden alฤฑnmaya baลlanmalฤฑ ve tanฤฑtฤฑm paylarฤฑnฤฑn yerel yรถnetimlere aktarฤฑlmasฤฑ iรงin gerekli mekanizmalar kurulmalฤฑ.
โข Sektรถrรผn tamamฤฑna hizmet etmek yerine, otellerin temsilcisi haline gelen Tรผrkiye Turizm Tanฤฑtฤฑm ve Geliลtirme Ajansฤฑ’nฤฑn yapฤฑsฤฑ deฤiลtirilmeli.
โข Turizm sektรถrรผ paydaลlarฤฑnฤฑn eลit temsili saฤlanmalฤฑdฤฑr. ฤฐรง turizmin teลvik edilmesi iรงin dar gelirli yurttaลlarฤฑmฤฑza daฤฤฑtฤฑlmak รผzere tatil kuponlarฤฑ hazฤฑrlanmalฤฑ.
