ABD Baลkanฤฑ Donald Trump’ฤฑn sosyal medya ลirketlerine yasal gรผvence saฤlayan bir dรผzenlemeyi iรงerdiฤi iรงin veto edeceฤini sรถylediฤi tasarฤฑyฤฑ Temsilciler Meclisi 78’e karลฤฑ 335 oyla onayladฤฑ.
Temsilciler Meclisi’nden รผรงte ikiden bรผyรผk bir oy รงokluฤuyla geรงen tasarฤฑ aynฤฑ destekle Senato’dan da geรงerse Trump tasarฤฑyฤฑ veto edemeyecek.
Tasarฤฑda neler var?
Tasarฤฑnฤฑn nihai halinde, Savunma Bakanlฤฑฤฤฑ (Pentagon) iรงin 635.5 milyar dolarฤฑ temel bรผtรงe, 69 milyar dolarฤฑ savaล fonu olarak bilinen ‘Denizaลฤฑrฤฑ Muhtemel Operasyonlar Fonu’, 8.9 milyar dolarฤฑ ise tasarฤฑnฤฑn yetki alanlarฤฑ dฤฑลฤฑndaki savunmaya iliลkin harcamalar olmak รผzere 713.4 milyar dolar bรผtรงe ayrฤฑldฤฑ.
Bunun yanฤฑ sฤฑra, Enerji Bakanlฤฑฤฤฑ bรผtรงesi altฤฑnda nรผkleer kapasiteye iliลkin savunma harcamalarฤฑ iรงin ise 26.6 milyar dolar bรผtรงe belirlendi.
NDAA tasarฤฑsฤฑnda, รinโe karลฤฑ ‘Pasifik Caydฤฑrฤฑcฤฑlฤฑk ฤฐnisiyatifi’nin kurulmasฤฑ รถngรถrรผlรผrken, ABDโnin pasifik bรถlgesindeki askeri gรผcรผnรผ tahkim etmek, bรถlgedeki ortak ve mรผttefiklere destek vermek รผzere bu inisiyatif iรงin Hint-Pasifik Kuvvetleri Komutanlฤฑฤฤฑnฤฑn bรผtรงesine ek 2.2 milyar dolar fon ayrฤฑldฤฑ.
Rusya ile askeri iliลki sฤฑnฤฑrlamalarฤฑnฤฑ artฤฑrฤฑyor
Tasarฤฑda, ABD ordusunun Rus ordusu ile iliลkilerine yรถnelik kฤฑsฤฑtlamalarฤฑnฤฑn artฤฑrฤฑlmasฤฑna iliลkin maddeler dikkati รงekti.
Rusyaโya yรถnelik faaliyetler kapsamฤฑnda, tasarฤฑ ayrฤฑca, Ukraynaโya 75 milyonu silah olmak รผzere 250 milyon dolarlฤฑk savunma yardฤฑmฤฑ yapฤฑlmasฤฑnฤฑ ลart koลtu.
Tasarฤฑda aynฤฑ zamanda, Avrupa Caydฤฑrฤฑcฤฑlฤฑk ฤฐnisiyatifi iรงin รถnceki bรผtรงe yasalarฤฑnda belirlenen 3.7 milyar dolarlฤฑk fonun tamamฤฑnฤฑn, bu bรผtรงe kapsamฤฑnda da saฤlanmasฤฑ istendi.
Almanya ve Koreโde asker sayฤฑsฤฑnฤฑn azaltฤฑlmasฤฑnฤฑ yasaklฤฑyor
ABD Baลkanฤฑ Trumpโฤฑn Almanya ve Gรผney Koreโden asker รงekme planฤฑna iliลkin ise tasarฤฑda, gerekli ลartlar teyit edilmediฤi sรผrece Gรผney Koreโdeki asker sayฤฑsฤฑnฤฑn 28 bin 500โรผn altฤฑna, Almanyaโdaki asker sayฤฑsฤฑnฤฑn ise deฤerlendirme sรผreci tamamlanmadan 34 bin 500โรผn altฤฑna dรผลรผrรผlmesi yasaklandฤฑ.
Tasarฤฑdaki, ‘ABD รถzel kuvvetlerinin ABD ortaklarฤฑna gayri nizami harp iรงin destek yetkisini artฤฑrmasฤฑna’ iliลkin bir madde de dikkati รงekti. ABD, hibrit savaล ve gayrinizami harbe iliลkin strateji belgesini daha รถnce yayฤฑnlamฤฑลtฤฑ.
ABD askerlerinin, Finlandiyaโdaki Avrupa Hibrit Tehditlerle Mรผcadele ฤฐรงin Eฤitim Merkezi’nin eฤitimlerine katฤฑlmasฤฑnฤฑ ลart koลan tasarฤฑda, ฤฐsrail, Tayvan, Baltฤฑk รผlkeleri, Hindistan, Vietnam ve Japonyaโya yapฤฑlan askeri yardฤฑmlarฤฑn devam edilmesi talep edildi.
ABD Hava Kuvvetlerinin, gรผcรผnรผn ortalama 386 filo veya 3 bin 850 savaล uรงaฤฤฑna ulaลtฤฑrฤฑlmasฤฑnฤฑ รถngรถren tasarฤฑ, birรงok savaล uรงaฤฤฑnฤฑn yanฤฑ sฤฑra 93 adet F-35 uรงaฤฤฑnฤฑn alฤฑnmasฤฑ iรงin yetki verdi.
Tasarฤฑda, Tรผrkiyeโnin aldฤฑฤฤฑ 6 F-35 uรงaฤฤฑnฤฑn da ABD Hava Kuvvetleri tarafฤฑndan kullanฤฑlmasฤฑ iรงin gerekli yetkilendirme yapฤฑldฤฑ.
Askeri รผslerdeki generallerin isimlerinin kaldฤฑrฤฑlmasฤฑnฤฑ รถngรถrรผyor
Siyah Amerikalฤฑ George Floydโun รถldรผrรผlmesinden sonra yaลanan olaylarda gรผndeme gelen Konfederasyoncu generallerin isim ve heykellerinin kaldฤฑrฤฑlmasฤฑ da tasarฤฑda yer aldฤฑ.
Tasarฤฑnฤฑn ilgili maddelerinde, Konfederasyoncu generallerin isimlerinin รผslerden kaldฤฑrฤฑlmasฤฑ iรงin bir komisyon kurulmasฤฑ ve bu komisyonun 3 yฤฑl iรงerisinde gerekli tavsiyeleri iรงeren bir rapor hazฤฑrlamasฤฑ ลartฤฑ konuldu.
Tasarฤฑda Tรผrkiye detayฤฑ
Savunma bรผtรงesi tasarฤฑsฤฑnda Tรผrkiyeโye yaptฤฑrฤฑm uygulanmasฤฑnฤฑ รถngรถren bir bรถlรผm de yer aldฤฑ.
Tasarฤฑda Tรผrkiyeโnin S-400โleri teslim almasฤฑnฤฑn ABD Hasฤฑmlarฤฑna Yaptฤฑrฤฑm Yoluyla Mรผcadele Yasasฤฑ (CAATSA) kapsamฤฑnda Rusya ile รถnemli bir iลlem olarak kabul edildiฤi ve NDAAโnฤฑn yasalaลmasฤฑndan sonra 30 gรผn iรงinde Tรผrkiyeโde S-400 alฤฑmฤฑna mรผdahil olanlara CAATSA yaptฤฑrฤฑmlarฤฑnฤฑn uygulanmasฤฑ talep edildi.
Tasarฤฑda, baลkanฤฑn CAATSA kapsamฤฑnda belirtilen 12 maddeden en az 5โini uygulamasฤฑ, yaptฤฑrฤฑmlarฤฑn ‘ithal edilen mallarฤฑ’ kapsamamasฤฑ istendi.
Bu mallar da ‘doฤal ya da insan eliyle yapฤฑlmฤฑล maddeler, imal edilmiล erzak ve bunlara iliลkin denetim ekipmanฤฑ’ ลeklinde sฤฑralandฤฑ.
Yaptฤฑrฤฑmlarฤฑn kaldฤฑrฤฑlmasฤฑnฤฑn ลartlarฤฑ ise ลu ลekilde belirtildi:
“Baลkan yaptฤฑrฤฑm uyguladฤฑktan sonra 1 yฤฑl iรงinde Kongrenin gerekli komitelerine, Tรผrkiyeโnin veya yaptฤฑrฤฑm uygulanan kiลilerin artฤฑk S-400โleri veya bunlarฤฑn yerine herhangi bir Rus sistemini uhdesinde bulundurmadฤฑฤฤฑnฤฑ, Tรผrk topraklarฤฑnda Rus hรผkรผmeti veya ลirketleri adฤฑna herhangi bir Rusya vatandaลฤฑnฤฑn S-400โleri รงalฤฑลtฤฑrmadฤฑฤฤฑnฤฑ teyit ettikten sonra; Tรผrkiyeโden Tรผrk Hรผkรผmetinin veya hรผkรผmet adฤฑna baลka biri tarafฤฑn S-400 veya onun yerini alabilecek bir sistemi tekrar edinmek iรงin CAATSAโnฤฑn 231โinci bรถlรผmรผnรผn kapsamฤฑna girecek herhangi bir faaliyete girmeyeceฤine dair taahhรผt aldฤฑktan sonra yaptฤฑrฤฑmlarฤฑ kaldฤฑrabilir.”
Ayrฤฑca tasarฤฑnฤฑn 159. bรถlรผmรผnde ise tasarฤฑnฤฑn yasalaลmasฤฑndan sonra 15 gรผn iรงerisinde Tรผrk ลirketlerinin yerine F-35 iรงin parรงa รผretecek ortaklarฤฑn tespit edilmesi ve gerekli iลlemlerin baลlatฤฑlmasฤฑ istendi.
