ฤฐngiliz Financial Times gazetesinde yer alan bir yorumda, Finlandiya ve ฤฐsveรง’in รผyeliฤi konusundaki tavrฤฑnฤฑn Tรผrkiye’nin gelecekteki krizler konusunda nasฤฑl davranacaฤฤฑna iliลkin soru iลaretleri doฤurduฤu รถne sรผrรผlerek “Erdoฤan rahatsฤฑz edici bir mรผttefik. Ama Tรผrkiye’nin NATO’dan รงฤฑkarฤฑlmasฤฑ stratejik bir felaket olur” denildi.
Gazetenin yazarlarฤฑndan Gideon Rachman, Avrupa ฤฐnsan Haklarฤฑ Mahkemesi’nin kararlarฤฑna raฤmen Selahattin Demirtaล ve Osman Kavala’nฤฑn hapiste olduฤuna dikkat รงekerek “ฤฐttifak, demokrasi ve insan haklarฤฑ temelleri รผzerine kurulduฤunu sรถylรผyor. Fakat uydurma suรงlamalarla muhalifleri hapse atmak Putin’in yaptฤฑฤฤฑ tรผrden bir ลey. ฤฐki liderin yakฤฑn bir iliลkisi var” dedi.
Yazฤฑda ลรถyle deniliyor:
“Erdoฤan’ฤฑn Finlandiya ve ฤฐsveรง รผzerinden NATO’ya ลantaj yapma konusundaki istekliliฤi Tรผrkiye’nin gelecekteki krizler konusunda nasฤฑl davranabileceฤine iliลkin soru iลaretleri doฤuruyor. Bu durumda NATO, Tรผrkiye’siz daha iyi olmaz mฤฑ? Kesinlikle hayฤฑr. Bu hukuken mรผmkรผn olsa da, stratejik bir felaket olur.
“Tรผrkiye NATO’dan atฤฑlฤฑrsa ve fiilen Rusya’nฤฑn mรผttefiki olursa Ukrayna denize รงฤฑkฤฑลฤฑ olmayan bir kara รผlkesi olacak ve Rusya Akdeniz’in kapฤฑlarฤฑna dayanacak. Orta Doฤu’daki gรผvenlik dengesi de bozulacak. Erdoฤan’ฤฑn Tรผrkiye’nin demokratik itibarฤฑna aฤฤฑr bir zarar verdiฤine ลรผphe yok. Ama Rusya’nฤฑn aksine, Tรผrkiye, Yunanistan dฤฑลฤฑnda NATO’nun geri kalanฤฑna bir tehdit oluลturmuyor.
‘NATO ekonomik yardฤฑmda bulunabilir’
“NATO’nun Rusya’yฤฑ dengelemesinin artan รถnemi dikkate alฤฑndฤฑฤฤฑnda Tรผrkiye’nin ittifak saflarฤฑnda tutulmasฤฑ daha yaลamsal bir hale geldi. Erdoฤan bunu biliyor. Tรผrk lider, iลine geldiฤi zaman mรผkemmel bir ลekilde pozisyon deฤiลtirebiliyor Erdoฤan bu esnekliฤi Suudi Arabistan’da gรถsterdi. Tรผrk ekonomisi zor durumda olduฤu iรงin Erdoฤan bu tรผr bir gerginliฤi sรผrdรผremez.
“Tรผrk ekonomisinin zayฤฑflฤฑฤฤฑ NATO’ya Erdoฤan konusunda bir koz veriyor. Enflasyon, bรผyรผk รถlรงรผde Erdoฤan’ฤฑn kรถtรผ yรถnetimi yรผzรผnden neredeyse yรผzde 80. Tรผrk lirasฤฑ son iki yฤฑlda yรผzde 60 deฤer kaybetti. Bรผyรผk bir cari aรงฤฑk var ve Tรผrkiye’nin sonunda IMF’nin kurtarma programฤฑna ihtiyaรง duyacaฤฤฑndan sรถz ediliyor. Ama 2023’teki seรงim รถncesinde bu Erdoฤan iรงin aลaฤฤฑlayฤฑcฤฑ olur.
“Ekonomik felaketi รถnlemek iรงin Tรผrkiye’nin dฤฑล yardฤฑma ihtiyacฤฑ olacak. Bu noktada NATO yardฤฑmcฤฑ olabilir. Ekonomik yardฤฑm karลฤฑlฤฑฤฤฑnda Tรผrkiye ฤฐsveรง ve Finlandiya’nฤฑn รผyeliฤi konusunda daha makul bir tutum takฤฑnma zorunda kalabilir.”
