TUSฤฐAD Baลkanฤฑ Erol Bilecik, bรผyรผmenin tek baลฤฑna kredi notu artฤฑลฤฑ iรงin yeterli olmayacaฤฤฑnฤฑ, bunun iรงin bรผyรผmenin sรผrdรผrรผlebilir olmasฤฑ ve risklerin azaltฤฑlmasฤฑ gerektiฤini sรถyledi. 2018’de kredi notu artฤฑลฤฑnฤฑn bu nedenle gerรงekleลmeyeceฤini belirten Bilecik, eleลtirilerin dikkate alฤฑnmasฤฑ gerektiฤini belirtti
2017’yi deฤerlendiren ve yeni yฤฑla dair beklentilerini paylaลan TรSฤฐAD Baลkanฤฑ Bilecik, “Daha yavaล ama daha dengeli bir bรผyรผme รถngรถrebiliriz. Biz bรผyรผmenin 2018’de yรผzde 4,5 olacaฤฤฑnฤฑ tahmin ediyoruz” dedi.
Tรผrk Sanayicileri ve ฤฐลadamlarฤฑ Derneฤi (TรSฤฐAD) Yรถnetim Kurulu Baลkanฤฑ Erol Bilecik, bu yฤฑl iรง talepte doฤal bir yavaลlama olacaฤฤฑna iลaret ederek, “Orta Vadeli Program’a gรถre geรงen seneki geniลlemeci politikalar bu sene uygulanmayacak. Vergi oranlarฤฑnda geรงen senenin tersine artฤฑลlar var. KGF ise daha sฤฑnฤฑrlฤฑ kullanฤฑlacak. Bu anlamda daha yavaล ama daha dengeli bir bรผyรผme รถngรถrebiliriz. Biz bรผyรผmenin 2018’de yรผzde 4,5 olacaฤฤฑnฤฑ tahmin ediyoruz.” dedi.
2017’yi deฤerlendiren ve bu yฤฑla iliลkin beklentilerini aรงฤฑklayan Bilecik, hayatta da ekonomide de “hatalarฤฑmฤฑzฤฑn hesabฤฑnฤฑ tutmak, baลarฤฑlarฤฑmฤฑzla รถvรผnmekten daha karlฤฑdฤฑr” ilkesine รถnem verdiฤini, 2018’de daha baลarฤฑlฤฑ olmak iรงin 2017’de eksik kalฤฑnan noktalardan ders almaya ve bunlarฤฑ aรงฤฑk yรผreklilikle paylaลmaya ihtiyaรง duyulduฤunu anlattฤฑ.
2017’nin baลฤฑnda bรผyรผme beklentilerinin oldukรงa dรผลรผk, yurt dฤฑลฤฑ sermaye akฤฑmlarฤฑnฤฑn da tersine dรถndรผฤรผ bir trend bulunduฤunu anฤฑmsatan Bilecik, “Bu anlamda ekonomik beklentiler oldukรงa karamsardฤฑ. Avrupa ekonomisindeki bรผyรผme ile artan ihracat ve hรผkรผmetimizin yaptฤฑฤฤฑ dรผzenlemeler bunu tersine dรถndรผrdรผ. Her iki geliลmeden de รงฤฑkarmamฤฑz gereken dersler var.” diye konuลtu.
Bilecik, ihracatฤฑn ve bu vesileyle Avrupa ekonomisinin Tรผrkiye iรงin ne kadar รถnemli olduฤunu bir kez daha gรถrรผldรผฤรผne iลaret ederek, ลunlarฤฑ kaydetti:
“Yฤฑlฤฑn ilk yarฤฑsฤฑnda 5 puanlฤฑk bรผyรผmenin 2 puanฤฑ buradan geldi. Bakฤฑn; matematik asla yanฤฑlmaz. Bu rakamlar, ‘Avrupa bitti’ diye dรผลรผnenlerin ne kadar yanฤฑldฤฑฤฤฑnฤฑ gรถsterdi. TรSฤฐAD olarak, bize gรถre, Avrupa’nฤฑn Tรผrkiye iรงin รถnemi zaten hiรง azalmamฤฑลtฤฑ. Bundan sonra da bu รถnem, artarak devam edecek. Elbette, iliลkilerimizin bu derece gerilimli olmamasฤฑnฤฑ arzu ederdik.”
“Avrupa’yฤฑ yok sayamayฤฑz”
TรSฤฐAD Yรถnetim Kurulu Baลkanฤฑ Bilecik, AB’nin, yรผksek bir bรผyรผme dรถnemi iรงinde olduฤuna dikkati รงekerek, “Bu dรถnemde, yalnฤฑzca ihracatฤฑmฤฑzฤฑn artmasฤฑyla yetinmeyip รถnemli รถlรงรผde doฤrudan yatฤฑrฤฑm รงekmemiz de mรผmkรผn olabilirdi. Bรถyle รถnemli fฤฑrsatlarฤฑ zamanฤฑnda gรถrmeli ve deฤerlendirmeliyiz. 2018โde ve sonrasฤฑnda bunu hep aklฤฑmฤฑzda tutmalฤฑyฤฑz.” ลeklinde konuลtu.
Kฤฑsa vadede bรผyรผme iรงin finansal istikrardan vazgeรงmenin bedelinin, yรผksek enflasyon olduฤunu belirten Bilecik, iรง talebi canlandฤฑrmak iรงin atฤฑlan adฤฑmlarฤฑn bรผyรผmeye รถnemli destek verdiฤini, sadece tรผketimin รผรงรผncรผ รงeyrek bรผyรผmesine katkฤฑsฤฑnฤฑn 7 puan olduฤunu vurguladฤฑ.
Bilecik, bu durumun aynฤฑ zamanda enflasyon oranฤฑnฤฑn 2017’de yรผzde 11,92 olmasฤฑna neden olduฤunu dile getirerek, “Bu oran maalesef 2003’ten bu yana gรถrรผlen en yรผksek enflasyon oranฤฑ. รekirdek enflasyon (enerji ve gฤฑda hariรง) yรผzde 12,3 ile yine 2003’ten bu yana en yรผksek oran. รretici enflasyonu da yรผzde 15,47. 2017’den รงฤฑkardฤฑฤฤฑmฤฑz iki ders; Avrupa’yฤฑ yok sayamayฤฑz ve reformsuz, sadece iรง talebi zorlayarak bรผyรผrsek bunun bedelini enflasyonla รถderiz.” ifadelerini kullandฤฑ.
2018 iรงin รงok net gรถrรผlen iki bรผyรผk fฤฑrsatฤฑn hem dรผnya hem de Avrupa ekonomisinin bรผyรผmesi olduฤunu vurgulayan Bilecik, sรถzlerini ลรถyle sรผrdรผrdรผ:
“Avrupa ile iliลkileri iyileลtirmenin tam zamanฤฑ. Bu konuda hiรง vakit kaybetmeden adฤฑm atmalฤฑyฤฑz. ฤฐnanฤฑn Tรผrkiye isterse ve uzlaลma yรถnรผnde birkaรง adฤฑm atarsa iลler deฤiลir. รรผnkรผ; Avrupa da zaten Tรผrkiyeโyi kaybetmeyi istemiyor. ฤฐki tarafฤฑn da iล dรผnyasฤฑ, iliลkilerin iyileลmesini dรถrt gรถzle bekliyor. Bir de uzlaลma adฤฑmlarฤฑnฤฑ Gรผmrรผk Birliฤiโnin revizyonu mรผzakerelerini baลlatarak taรงlandฤฑrฤฑrsak, emin olun 2018 yeni bir umut, yeni bir baลlangฤฑรง yฤฑlฤฑ olur.”
“Ekonomide zayฤฑf kaldฤฑฤฤฑmฤฑz alanlarฤฑ masaya yatฤฑrmak gerek”
Erol Bilecik, bu yฤฑl seรงim olmamasฤฑna raฤmen pek รงok kiลinin 2019’daki seรงimlerin hesabฤฑnฤฑ ลimdiden yaptฤฑฤฤฑnฤฑ belirterek, “Oysa asฤฑl yapฤฑlmasฤฑ gereken hesap, ekonomide. Hฤฑzla deฤiลen dรผnya ekonomisinden Tรผrkiye nasฤฑl pay alacak? ฤฐรง talep ile bรผyรผmenin sonucu olarak; dฤฑล borรง artฤฑyor, finansman kalitesi dรผลรผyor, enflasyon yรผkseliyor.” yorumunu yaptฤฑ.
Gรผรงlรผ olanฤฑn zayฤฑf yanฤฑnฤฑ en iyi bilen, daha gรผรงlรผ olanฤฑn ise zayฤฑf yanฤฑnฤฑ kuvvetlendiren olduฤunu aktaran Bilecik, ลunlarฤฑ sรถyledi:
“TรSฤฐAD olarak, ekonomide zayฤฑf kaldฤฑฤฤฑmฤฑz alanlarฤฑ ifade etmemizin nedeni bu. Bunlarฤฑ masaya yatฤฑrmak gerek. Ancak ondan sonra yol haritamฤฑzฤฑ gerรงekรงi olarak konuลabiliriz. Rekabet gรผcรผmรผzรผ arttฤฑracak, ekonominin temellerini saฤlamlaลtฤฑracak reformlarฤฑ 2018โde bir an รถnce yapmalฤฑyฤฑz. Bunu gerรงekleลtirmekte geรง kaldฤฑฤฤฑmฤฑz sรผrece en kฤฑrฤฑlgan ekonomiler arasฤฑnda gรถsterilmeye devam ederiz. Tรผrkiye iรงin en bรผyรผk risk budur.”
Bilecik, 2017’de bรผyรผmeye sadece rakamlar olarak bakฤฑlฤฑrsa รงok iyi hissedileceฤini ancak bรผyรผme rakamlarฤฑnฤฑn aynฤฑ zamanda kompozisyonu ve sรผrdรผrรผlebilirliฤinin daha รถnemli olduฤunu belirtti.
Sรผrdรผrรผlebilir olmayan baลarฤฑnฤฑn, kayฤฑplarla kazanฤฑlan galibiyete benzediฤini dile getiren Bilecik, ลunlarฤฑ kaydetti:
“Doฤru bir politika ile ihracatta artฤฑลฤฑn devam edeceฤini tahmin ediyoruz. Avrupa ekonomisi bu yฤฑl yรผzde 2,5 bรผyรผdรผ. Gelecek yฤฑl da yรผzde 2’nin รผzerinde bรผyรผyecek. Dolayฤฑsฤฑyla bu bรถlgeyle ihracatฤฑmฤฑz artmaya devam edecek. Orta Doฤu ise biraz karฤฑลฤฑk. IลฤฐD’in gerilemesi Irak pazarฤฑnda bir miktar artฤฑล getirdi ancak ฤฐran ve diฤer รผlkelerdeki geliลmeler bรถlgede genel istikrarsฤฑzlฤฑฤฤฑn devam edeceฤini gรถsteriyor.”
“Bรผyรผmenin 2018’de yรผzde 4,5 olacaฤฤฑnฤฑ tahmin ediyoruz”
Bilecik, bu yฤฑl iรง talepte doฤal bir yavaลlama olacaฤฤฑna iลaret ederek, “Orta Vadeli Program’a gรถre geรงen seneki geniลlemeci politikalar bu sene uygulanmayacak. Vergi oranlarฤฑnda geรงen senenin tersine artฤฑลlar var. KGF ise daha sฤฑnฤฑrlฤฑ kullanฤฑlacak. Bu anlamda daha yavaล ama daha dengeli bir bรผyรผme รถngรถrebiliriz. Biz bรผyรผmenin 2018’de yรผzde 4,5 olacaฤฤฑnฤฑ tahmin ediyoruz.” diye konuลtu.
Eleลtirinin, akฤฑllฤฑ insanlarฤฑ gรผรงlendirdiฤini ve kredi derecelendirme kuruluลlarฤฑnฤฑn eleลtirileri ciddiye alฤฑnฤฑrsa daha ileriye gidilebileceฤini kaydeden Bilecik, ลu deฤerlendirmelerde bulundu:
“2018’de bir not artฤฑลฤฑ รงok mรผmkรผn gรถrรผnmรผyor. Sadece ‘bรผyรผmemiz yรผksek’ olduฤu iรงin kredi derecelendirme kuruluลlarฤฑndan not artฤฑrฤฑmฤฑ beklemek gerรงekรงi olmaz. Onlar yalnฤฑzca bรผyรผmeye deฤil, bunun kompozisyonuna ve sรผrdรผrรผlebilirliฤine bakฤฑyorlar. Risklerimizi azaltmak yerine arttฤฑran bir bรผyรผme, bize not artฤฑลฤฑ getirmez.
Pek รงok รผlke en kฤฑrฤฑlgan 5’li listesinden รงฤฑkarken biz aynฤฑ yerde kalmaya devam ettik. Neden mi hala bu 5’linin arasฤฑndayฤฑz? รรผnkรผ; รงok yรผksek bir enflasyon oranฤฑmฤฑz var. TL negatif ayrฤฑลmaya devam ediyor. Dรถviz cinsinden borcumuz ve aรงฤฑk pozisyonumuz da benzer geliลmekte olan รผlkelere kฤฑyasla yรผksek. Bu yรผzden verimlilik artฤฑลฤฑyla, reformlarla, rekabet gรผcรผyle bรผyรผmeye ihtiyacฤฑmฤฑz var. ฤฐรง talebe yรผklenmeye devam edersek notumuzun artmasฤฑ pek mรผmkรผn gรถzรผkmรผyor.”
“Bankacฤฑlฤฑk sektรถrรผmรผz son derece iyi bir noktaya geldi”
Bilecik, Tรผrkiye’de bรผyรผme ve kalkฤฑnmanฤฑn finansmanฤฑ iรงin sermaye piyasalarฤฑnฤฑn geliลimini รงok รถnemsediklerine deฤinerek, “Bankacฤฑlฤฑk sektรถrรผmรผz, 2001 krizi sonrasฤฑ reformlarla son derece iyi bir noktaya geldi. Sฤฑra, sermaye piyasalarฤฑnฤฑ geniลletmek ve bรผyรผtmekte.” dedi.
TรSฤฐAD รผyelerinin รถnemli bir kฤฑsmฤฑnฤฑn halka aรงฤฑk ลirketler olduฤunu belirten Bilecik, “Bu bakฤฑmdan, TรSฤฐAD olarak bu alanda รถnemli bir tecrรผbeye sahibiz. Daha fazla sayฤฑda รผyemizin halka aรงฤฑlmasฤฑnฤฑ istiyor ve onlarฤฑ bu konuda destekliyoruz. Tabii bir yandan da, bunun iรงin halka arzฤฑ รถzendirecek politika รถnerilerimizi de kurumlarฤฑmฤฑzla paylaลmaya devam ediyoruz.” ลeklinde konuลtu.
Bilecik, hayatฤฑn her geรงen gรผn daha fazla dijitalleลtiฤini ve bรถyle bir รงaฤda Tรผrkiye’nin deฤiลimin dฤฑลฤฑnda kalmak gibi bir lรผksรผnรผn olamayacaฤฤฑnฤฑ kaydederek, TรSฤฐAD olarak bu dรถnรผลรผmรผn ekonomik boyutuna odaklandฤฑklarฤฑnฤฑ anlattฤฑ.
Sanayinin dijital dรถnรผลรผmรผnรผ, kรผresel rekabet gรผcรผnรผn korunmasฤฑnda temel parametre olarak gรถrdรผklerine iลaret eden Bilecik, ลunlarฤฑ sรถyledi:
“Tรผrkiyeโnin รถnรผmรผzdeki dรถneme yรถnelik kalkฤฑnma modelinin merkezinde de bu dรถnรผลรผm sรผrecinin belirleyici olmasฤฑ gerektiฤine inanฤฑyoruz. Sanayinin dijital dรถnรผลรผm sรผrecini bir ‘Tรผrkiye Projesi’ olarak kabul ediyoruz. Son raporumuzda bu sรผreรงte en รถnemli gรถrdรผฤรผmรผz konulara odaklandฤฑk. Bunlardan en kritik รถnemde olanฤฑ: Sanayide sรผrdรผrรผlebilir bir dijital dรถnรผลรผm ekosistemi yaratmak. Bunun etkili bir ลekilde inลasฤฑ; kamu, รถzel sektรถr ve akademi iล birliฤinde gerรงekleลir.”
Bilecik, aynฤฑ zamanda sanayide dijital teknolojilerin yurt iรงinde geliลtirilmesi gerektiฤini vurgulayarak, “Bunun gerรงekleลebilmesi iรงin ulusal strateji ve uygulama yol haritasฤฑnฤฑn oluลturulmasฤฑ ลart. Bu alanda hep birlikte hareket etmezsek baลarฤฑlฤฑ olamayฤฑz. รรผnkรผ; yetenek maรงฤฑ kazandฤฑrฤฑr, takฤฑm oyunu ise ลampiyonluklarฤฑ.” yorumunu yaptฤฑ.
“Ar-Ge ve inovasyon altyapฤฑsฤฑnฤฑn geliลtirilmesi gerekiyor”
Bilecik, gelecek dรถnemde TรSฤฐAD olarak รงalฤฑลmalarฤฑndaki รถncelikleri ลรถyle sฤฑraladฤฑ:
“Sanayide katma deฤeri yรผksek รผretime geรงilmesi. Kรผresel rekabet gรผcรผnรผn korunmasฤฑnฤฑ mรผmkรผn kฤฑlacak teknolojik dรถnรผลรผmรผn saฤlanmasฤฑ. Bunlar iรงin de dijital teknolojilerin รผretim ekosistemine entegre edilmesi. Bu teknolojilerin รผlkemizde geliลtirilmesi. Bu รงalฤฑลmamฤฑzla ลunu gรถrdรผk ki Tรผrkiyeโde รถncelikli olarak ลirketlerin strateji ve yรถnetiลim yetkinliklerinin geliลtirilmesi gerekiyor.”
Topyekun baลarฤฑ iรงin hem รถzel sektรถr hem de kamu tarafฤฑndan yapฤฑlan yatฤฑrฤฑmlarฤฑn belirlenen stratejik hedeflere gรถre รถnceliklendirilmesi gerektiฤini dile getiren Bilecik, ลunlarฤฑ ifade etti:
“Teknoloji kullanฤฑcฤฑsฤฑ ลirketlerin stratejik yatฤฑrฤฑmlar konusunda yetkinliklerinin artฤฑrฤฑldฤฑฤฤฑ, sanayide dijital dรถnรผลรผm yolculuฤunda ortaya รงฤฑkabilecek yeni ihtiyaรงlara yรถnelik รถnlemlerin alฤฑndฤฑฤฤฑ, ลirketler ile teknoloji tedarikรงileri arasฤฑnda kรถprรผ kuran yapฤฑlarฤฑn oluลturulduฤu bir ekosistemin kurulmasฤฑna ihtiyaรง var. Bu doฤrultuda oluลturulacak politikalarฤฑn, ana sanayinin yanฤฑ sฤฑra ekonomimizde รงok รถnemli yeri olan KOBฤฐ’leri de bรผtรผnsel olarak kapsamasฤฑ ise kritik รถnemde.”
Nitelikli insan kaynaฤฤฑ konusunun รถnemine iลaret eden Bilecik, dijital dรถnรผลรผmรผ gerรงekleลtirecek sistemlerin etkin biรงimde yรถnetilebilmesi iรงin bu konunun gรผndemin en รผstรผnde olmasฤฑnฤฑn gerektiฤini vurguladฤฑ.
Bilecik, akademi ile iล birliฤi iรงerisinde Ar-Ge ve inovasyon altyapฤฑsฤฑnฤฑn geliลtirilmesi gerektiฤine dikkati รงekerek, “Tรผrkiye’de de akademi ile sanayi arasฤฑnda bir kรถprรผ gรถrevi gรถrebilecek, Japonya ve Almanya gibi รผlkelerde de baลarฤฑlฤฑ รถrnekleri bulunan bir yรผksek teknoloji enstitรผsรผ kurulmasฤฑ gereฤini kritik รถnemde gรถrรผyoruz.” diyerek sรถzlerini tamamladฤฑ.
