Ukrayna ve Rusyaโnฤฑn Karadeniz รผzerinden yapacaฤฤฑ tahฤฑl ihracatฤฑnฤฑn kesintiye uฤramasฤฑ รถzellikle de bu kaynaklara baฤฤฑmlฤฑ รผlkeler iรงin gฤฑda kฤฑtlฤฑฤฤฑna yol aรงabilir.
Financial Timesโฤฑn dรผn konu ile ilgili makalesine gรถre, savaลฤฑn uzamasฤฑ halinde Mฤฑsฤฑr, Tunus, Fas, Pakistan ve Endonezya gibi รผlkelerde yaลayan milyonlarca insan bundan etkilenebilir. Ayrฤฑca bu sorunlarฤฑn siyasi sonuรงlarฤฑ da olabilir. Tahฤฑl kฤฑtlฤฑฤฤฑ, 2011โde Arap coฤrafyasฤฑnda gerรงekleลen ayaklanmalarฤฑnฤฑn nedenlerinden biri olarak gรถsteriliyor.
Sรถzcรผ‘nรผn haberine gรถre halihazฤฑrda Ukrayna tahฤฑlฤฑna baฤฤฑmlฤฑ olan Kuzey Afrika ve Asya รผlkelerinin, uluslararasฤฑ toplumun sorunu hฤฑzla รงรถzmesini ve ulaลฤฑm altyapฤฑsฤฑ ile tahฤฑl terminallerinin sabote edilmemesini ummaktan baลka รงaresi yok.
Enerji ve emtia bilgileri saฤlayฤฑcฤฑsฤฑ S&P Global Plattsโa gรถre, Rusya ve Ukraynaโnฤฑn 2021-2022 hasat yฤฑlฤฑnda toplam 60 milyon ton buฤday ihraรง etmesi bekleniyordu. Bu ithalatฤฑn bรผyรผk รงoฤunluฤu ise Karadenizโden yapฤฑlฤฑyor. Ancak Karadeniz limanlarฤฑndaki gemilerin ลuanda kiralama sigortalama iลlemleri iรงin uygun olmadฤฑฤฤฑ belirtiliyor. Bu nedenle geรงmiล mahsullerden kalan buฤdayฤฑn taลฤฑnmasฤฑnda da sorunlar รงฤฑkacaฤฤฑ รถngรถrรผlรผyor.
Dรผnyanฤฑn diฤer bรผyรผk buฤday ihracatรงฤฑlarฤฑndan ABD, AB ve Kanadaโdaki ihracat potansiyeli ise aradaki aรงฤฑฤฤฑ kapatmak iรงin yeterli deฤil. S&P Global tahminlerine gรถre, ABDโnin gelecek sezon 22 milyon ton, Kanadaโnฤฑn 15,2 milyon ton, ABโnin 37,5 milyon ton tahฤฑl ihraรง etmesi bekleniyor.
Geรงtiฤimiz sene ฤฐran, Suriye, Irak, Tรผrkiye ve Mฤฑsฤฑr gibi รผlkelerde yaลanan kuraklฤฑk, kรผresel buฤday รผretimindeki aรงฤฑklarฤฑ artฤฑrdฤฑ ve gฤฑda fiyatlarฤฑnฤฑn artmasฤฑna katkฤฑda bulunmuลtu.
Aynฤฑ ลekilde kรผresel doฤalgaz fiyatlarฤฑnฤฑn artmasฤฑ gรผbre รผretiminde bรผyรผk sorunlar doฤurmuลtu. Avrupaโnฤฑn en bรผyรผk doฤalgaz saฤlayฤฑcฤฑsฤฑ Rusyaโya dรถnรผk ekonomik yaptฤฑrฤฑmlar doฤalgaz arzฤฑnda yeni sorunlar doฤurabilir. Bu da doฤalgaz aracฤฑlฤฑฤฤฑyla รผretilen gรผbrelerin fiyatlarฤฑnฤฑn daha da artmasฤฑna sebep olabilir.
Tรผrkiyeโde kรผresel fiyatlarฤฑn artmasฤฑnฤฑn yanฤฑnda dรถviz kurlarฤฑnda yaลanan kriz nedeniyle de gรผbre, mazot gibi รผrรผnlerin fiyatlarฤฑ rekor oranda artmฤฑลtฤฑ. Fiyatlarฤฑnฤฑn bu krizle birlikte daha da artmasฤฑ gฤฑda fiyatlarฤฑ ve enflasyon รผzerindeki baskฤฑnฤฑn artmasฤฑna sebep olabilir.
