ฤฐran’ฤฑn Irak’ta bulunan ABD รผslerine dรผzenlediฤi hava saldฤฑrฤฑsฤฑnฤฑn hemen ardฤฑndan Tahran’dan kalkan Ukarayna Havayollarฤฑ’na ait bir uรงaฤฤฑn dรผลmesi รผzerine baลlayan tartฤฑลmalar devam ediyor. Uรงaฤฤฑn, ABD’nin karลฤฑ saldฤฑrฤฑ dรผzenlediฤini sanan ฤฐran tarafฤฑndan vurulmasฤฑ iddiasฤฑna Tahran yรถnetimi sert tepki verirken konu ile ilgili bir aรงฤฑklama da Kanada Baลbakanฤฑ’ndan geldi
Kanada Baลbakanฤฑ Justin Trudeau, elde edilen kanฤฑtlarฤฑn dรผn Tahran’da dรผลen uรงaฤฤฑn ฤฐran tarafฤฑndan muhtemelen yanlฤฑลlฤฑkla atฤฑlan bir fรผzeyle vurulduฤunu gรถsterdiฤini sรถyledi.
Ottawa’da dรผzenlediฤi basฤฑn toplantฤฑsฤฑnda konuลan Trudeau, “Elimizde mรผttefiklerimiz ve kendi kaynaklarฤฑmฤฑz da dahil olmak รผzere birden fazla kaynaktan gelen istihbarat var. Kanฤฑtlar, uรงaฤฤฑn ฤฐran’a ait bir karadan havaya fรผzeyle vurulduฤunu gรถsteriyor. Bu, yanlฤฑลlฤฑkla yapฤฑlmฤฑล olabilir. Elde ettiฤimiz bu yeni bilgi, konuyla ilgili รงok detaylฤฑ bir soruลturma yapฤฑlmasฤฑ gerektiฤini daha da รงok ortaya koyuyor” dedi.
Trudeau, 176 kiลinin hayatฤฑnฤฑ kaybettiฤi kazayla ilgili olarak tam ve kapsamlฤฑ bir soruลturma aรงฤฑlmasฤฑ รงaฤrฤฑsฤฑ yaptฤฑ.
ฤฐngiltere de “uรงaฤฤฑn fรผzeyle vurulmuล olmasฤฑ ihtimali” nedeniyle, ฤฐran’a seyahat edecek olan vatandaลlarฤฑnฤฑ uyardฤฑ.
Ukrayna Hava Yollarฤฑ’na ait Boeing 737-800 tipi bir yolcu uรงaฤฤฑ รarลamba sabahฤฑ erken saatlerde Tahran’dan Kiev’e gitmek รผzere havalandฤฑktan kฤฑsa bir sรผre sonra dรผลtรผ. Kazada hayatฤฑnฤฑ kaybedenler arasฤฑnda 82 ฤฐranlฤฑ, 63 Kanadalฤฑ ve 11 de Ukraynalฤฑ bulunuyordu.
Bu aรงฤฑklamadan kฤฑsa bir sรผre รถnce CBS News kanalฤฑ, ABD istihbarat kaynaklarฤฑnฤฑn uydu tarafฤฑndan iki fรผzenin fฤฑrlatฤฑldฤฑฤฤฑna dair ve hemen ardฤฑndan da bir patlama olduฤuna dair “sinyal” alฤฑndฤฑฤฤฑnฤฑ sรถylediklerini bildirdi.
ABD Baลkanฤฑ Donald Trump da olayla ilgili ลรผpheleri olduฤunu ve uรงaฤฤฑn yanlฤฑลlฤฑkla dรผลรผrรผlmรผล olabileceฤini sรถyledi.
Reuters haber ajansฤฑ da รผรง ABD’li yetkiliye dayandฤฑrdฤฑฤฤฑ haberinde ABD hรผkรผmetinin ฤฐran tarafฤฑndan yanlฤฑลlฤฑkla vurularak dรผลรผrรผldรผฤรผne inandฤฑฤฤฑnฤฑ aktardฤฑ.
ฤฐran ise fรผzeyle vurulma iddialarฤฑnฤฑ “psikolojik savaลฤฑn bir รผrรผnรผ” olarak niteleyip yalanladฤฑ.
New York Times: Gรถrรผntรผler uรงaฤฤฑn fรผzeyle vurulup dรผลรผrรผldรผฤรผnรผ gรถsteriyor
รte yandan New York Times gazetesi, ele geรงirdiฤi ve yayฤฑnladฤฑฤฤฑ 19 saniyelik videonun, yolcu uรงaฤฤฑnฤฑn fรผzeyle vurulup dรผลรผrรผldรผฤรผnรผ gรถsterdiฤini ve videonun doฤruluฤunu kanฤฑtladฤฑklarฤฑnฤฑ duyurdu.
New York Times ele geรงirdikleri gรถrรผntรผlerden, uรงaฤฤฑn vurulduฤu an kรผรงรผk bir patlama olduฤunu ancak uรงaฤฤฑn o an patlamadฤฑฤฤฑnฤฑ, birkaรง dakika daha havada kalarak rotasฤฑnฤฑ havaalanฤฑna geri รงevirdiฤini ve havaalanฤฑna doฤru giderken patladฤฑฤฤฑ sonucu รงฤฑkardฤฑklarฤฑnฤฑ belirtti.
Gazete videodaki gรถrselleri ve ses รถzelliklerini sรถz konusu bรถlge ve uydu gรถrรผntรผleri ile karลฤฑlaลtฤฑrarak, videolarฤฑn olay anฤฑnฤฑ gรถsterdiฤi sonucuna ulaลtฤฑklarฤฑnฤฑ aktardฤฑ.
ABD’li Newsweek dergisine konuลan รผรง yetkili, uรงaฤฤฑn Rusya yapฤฑmฤฑ Tor-M1 hava savunma sistemi tarafฤฑndan muhtemelen yanlฤฑลlฤฑkla hedef alฤฑndฤฑฤฤฑnฤฑ sรถyledi.
Dergi haberini; ABD Savunma Bakanlฤฑฤฤฑ’ndan bir yetkiliye, รผst dรผzey bir ABD’li istihbarat yetkilisine ve Irak istihbaratฤฑndan bir yetkiliye dayandฤฑrdฤฑ.
ABD Merkez Kuvvetler Komutanlฤฑฤฤฑ (CENTCOM) ise haberle ilgili yorum yapmadฤฑ.
Uรงak, ABD’nin Irak’taki iki Amerikan รผssรผne fรผze saldฤฑrฤฑlarฤฑ dรผzenlemesinden kฤฑsa sรผre sonra dรผลmรผลtรผ.
Uรงaฤฤฑn dรผลtรผฤรผ yerden olay sonrasฤฑ paylaลฤฑlan gรถrรผntรผlerde uรงaฤฤฑn paramparรงa olduฤu gรถrรผlรผyordu.
Ukrayna dรถrt ihtimali inceliyor
Ukrayna Ulusal Gรผvenlik ve Savunma Konseyi Baลkanฤฑ Oleksiy Danilov ise uรงaฤฤฑn havalandฤฑktan birkaรง dakika sonra dรผลmesini soruลturan ekibin, dรถrt farklฤฑ teoriyi incelediฤini aรงฤฑkladฤฑ.
Oleksiy Danilov, bu ihtimalleri ลรถyle sฤฑraladฤฑ;
- Uรงaฤฤฑn fรผzeyle dรผลรผrรผlmesi
- Uรงaฤฤฑn bir insansฤฑz hava aracฤฑyla รงarpฤฑลmasฤฑ
- “Terรถr saldฤฑrฤฑsฤฑ”
- Uรงaฤฤฑn motorunun patlamasฤฑ
Ukrayna Devlet Baลkanฤฑ Vladimir Zelenskiy ise kazayla ilgili spekรผlasyon yapฤฑlmamasฤฑnฤฑ istemiลti.
Zelenskiy, ฤฐran’ฤฑn, Ukraynalฤฑ yetkililerin soruลturmaya mรผdahil olacaklarฤฑ konusunda kendileriลne gรผvence verdiklerini sรถyledi.
ฤฐran: Ukrayna uรงaฤฤฑ havada alev aldฤฑ ve dรถnmeye รงalฤฑลฤฑrken dรผลtรผ
ฤฐran ise uรงaฤฤฑn fรผzeyle vurulduฤu iddialarฤฑnฤฑ “psikolojik savaล” diye niteleyerek yalanladฤฑ.
ฤฐran hรผkรผmet sรถzcรผsรผ Ali Rabiei, “Tรผm รงฤฑkan haberler ฤฐran’a karลฤฑ yรผrรผtรผlen psikolojik savaลฤฑn bir parรงasฤฑ. Uรงakta vatandaลฤฑ olan tรผm รผlkeler temsilcilerini buraya gรถnderebilir ve Boeing firmasฤฑnฤฑ da kara kutu incelemelerine kaฤฑtlmak รผzere temsilci gรถndermeye รงaฤฤฑrฤฑyoruz” dedi.
ฤฐranlฤฑ yetkililer daha รถnce de uรงaฤฤฑn havadayken alev aldฤฑฤฤฑnฤฑ ve geri dรถnmeye รงalฤฑลฤฑrken yere รงakฤฑldฤฑฤฤฑnฤฑ aรงฤฑklamฤฑลtฤฑ.
ฤฐran Sivil Havacฤฑlฤฑk Kurumu Baลkanฤฑ Ali Abidzade, “Havalimanฤฑ bรถlgesinden ayrฤฑlmak iรงin รถnce batฤฑya dรถnen uรงak, sorun รงฤฑkmasฤฑ รผzerine saฤa dรถndรผ ve havalimanฤฑna geri gelmeye รงalฤฑลฤฑrken dรผลtรผ” dedi.
Abidzade, gรถrgรผ tanฤฑklarฤฑnฤฑn uรงaฤฤฑn alev aldฤฑฤฤฑnฤฑ gรถrdรผฤรผnรผ ve pilotun havalimanฤฑna dรถnmeye รงalฤฑลmadan รถnce acil durum รงaฤrฤฑsฤฑ yapmadฤฑฤฤฑnฤฑ sรถyledi.
ฤฐngiltere’den seyahat uyarฤฑsฤฑ
ฤฐngiltere de uรงaฤฤฑn ฤฐran fรผzeleri tarafฤฑndan vurulmuล olmasฤฑ ihtimali ve bรถlgede artan tansiyon nedeniyle, vatandaลlarฤฑna seyahat uyarฤฑsฤฑnda bulundu.
ฤฐngiltere Dฤฑลiลleri Bakanฤฑ Dominic Raab, ฤฐngiltere vatandaลlarฤฑnฤฑn ฤฐran’a seyahat etmemesini tavsiye ettiklerini aรงฤฑkladฤฑ.
Dฤฑลiลleri Bakanlฤฑฤฤฑ’ndan yapฤฑlan aรงฤฑklamada “Ayrฤฑca ฤฐran’a giden ya da ฤฐran’dan kalkan uรงaklara binmemeleri tavsiyesinde de bulunuyoruz” dendi ve dรผลen uรงakla ilgili acilen tam kapsamlฤฑ ve ลeffaf bir soruลturmaya ihtiyaรง duyulduฤu belirtildi.
‘ฤฐlk bulgular ABD’ye gรถnderildi’
Ali Abidzade, ilk bulgularฤฑnฤฑ Ukrayna ve Boeing’in merkezinin bulunduฤu ABD’ye gรถnderdiklerini aรงฤฑkladฤฑ. Bu bilgilerin ฤฐsveรง ve Kanada’yla da paylaลฤฑldฤฑฤฤฑ aรงฤฑklandฤฑ.
Uรงakta 82 ฤฐran, 63 Kanada, 11 Ukrayna (mรผrettebat dahil), 10 ฤฐsveรง, 4 Afgan, 3 Alman ve 3 ฤฐngiliz vatandaลฤฑ bulunuyordu.
Ukrayna’da uรงaฤฤฑn dรผลmesi nedeniyle bugรผn bir gรผn ulusal yas ilan edildi.
Kazayฤฑ kim soruลturuyor?
Boeing ABD’de รผretildiฤi iรงin normal koลullarda herhangi bir uluslararasฤฑ soruลturmaya ABD Ulusal Taลฤฑmacฤฑlฤฑk Gรผvenlik Kurulu’nun da dahil olmasฤฑ gerekiyor. Ancak bunun iรงin kurulun, ilgili yabancฤฑ รผlkenin iznini almasฤฑ ve o รผlkenin mevzuatฤฑna gรถre hareket etmesi zorunluluฤu var.
Ali Abidzade dรผn uรงaฤฤฑn kara kutusunun “ne Boing’e ne de Amerikalฤฑlara verileceฤini” aรงฤฑklamฤฑลtฤฑ.
Abizade, “Bu kaza ฤฐran havacฤฑlฤฑk kurumu tarafฤฑndan soruลturulacak. Fakat Ukraynalฤฑlar da soruลturmaya katฤฑlabilir” demiลti.(BBC Tรผrkรงe)
