Birleลmiล Milletler Ticaret ve Kalkฤฑnma Konferansฤฑ (UNCTAD) tarafฤฑndan dรผn yayฤฑnlanan โKรผresel Ticaret – ลubat 2020โ raporunda, yฤฑlฤฑn 3. ve 4. รงeyreฤinde artan ticaret hacminin, 2021โin ilk รงeyreฤinde yeniden dรผลebileceฤi uyarฤฑsฤฑ yapฤฑldฤฑ.
2020โnin tamamฤฑnda kรผresel ticarette yรผzde 9 dรผลรผล yaลandฤฑฤฤฑ belirtilen raporda, ilk รงeyrekte mal ticaretinde bir รถnceki รงeyreฤe gรถre yรผzde 1,5โlik, hizmet ticaretinde ise yรผzde 7โlik bir dรผลรผล รถngรถrรผldรผ. Pandemi yฤฑlฤฑnda ticaretin รผlkeler ve sektรถrler aรงฤฑsฤฑndan seyrine iliลkin iรงgรถrรผler de saฤlayan raporda, Tรผrkiyeโnin kรผresel ticaretteki payฤฑnฤฑ Doฤu Asya ekonomileriyle birlikte artฤฑrdฤฑฤฤฑ belirtiliyor. Rapora gรถre ayrฤฑca, Tรผrkiye hazฤฑr giyim ticaretinde rekabet gรผcรผnรผ artฤฑrdฤฑ. Birleลmiล Milletler Ticaret ve Kalkฤฑnma Konferansฤฑ (UNCTAD) tarafฤฑndan yayฤฑnlanan kรผresel ticaretin gidiลatฤฑna iliลkin son raporda toparlanmanฤฑn 2021โin ilk รงeyreฤinde sekteye uฤrayabileceฤi belirtilerek, ticaret hacminin son รงeyreฤe gรถre dรผลeceฤi รถngรถrรผsรผne yer veriliyor.
Hizmet geriden gelmeye devam edecek
2020โde bir รถnceki yฤฑla gรถre yรผzde 9 azalan kรผresel ticaret hacmi pandeminin ilk yฤฑlฤฑnฤฑn ikinci yarฤฑsฤฑnda tekrar hareketlense de, UNCTAD รถngรถrรผlerine gรถre mal ticareti ilk รงeyrekte bir รถnceki รงeyreฤe gรถre yรผzde 1,5 dรผลecek. Kฤฑsฤฑtlamalarฤฑn daha fazla etkilediฤi hizmet ticaretinde ise bir รถnceki รงeyreฤe gรถre yรผzde 7โlik bir dรผลรผล รถngรถrรผlรผyor. 2020 yฤฑlฤฑnฤฑn tamamฤฑnda mal ticareti yรผzde 6 dรผลmรผล, hizmette ise dรผลรผล yรผzde 15โi bulmuลtu. Kuruluล bu tahminlerin hem pandemi hem de teลvik paketlerine iliลkin belirsizlik nedeniyle deฤiลkenlik gรถsterebileceฤini de ekliyor.
โฤฐyileลmenin motoru Doฤu Asyaโ
Raporda รถzellikle Doฤu Asya ekonomilerinin gรผรงlรผ ihracat performansฤฑ ve kรผresel ticarette kazandฤฑklarฤฑ yeni pazar payฤฑ ile iyileลmenin itici gรผcรผ olduฤu vurgulanฤฑyor. UNCTAD raporunda โKarantinalar 2020โnin ilk yarฤฑsฤฑnda ticareti yรผzde 15 dรผลรผrdรผkten sonra, dรถrdรผncรผ รงeyrekte mal ticareti bir รถnceki รงeyreฤe gรถre yรผzde 8 arttฤฑโ diyor ve bu iyileลmenin bรผyรผk รถlรงรผde geliลmekte olan รผlkelerden geldiฤini sรถylรผyor. Dรถrdรผncรผ รงeyrekte Doฤu Asya orjinli รผrรผnlerin ticaretinde bir yฤฑl รถncesine gรถre yรผzde 12โlik bir artฤฑล olduฤu vurgulanฤฑyor. 3. รงeyrekte mal ihracatฤฑnฤฑ artฤฑrabilen bรผyรผk ekonomiler UNCTADโa gรถre sadece รin ve Gรผney Afrika olurken (sฤฑrasฤฑyla yรผzde 8 ve yรผzde 1), 4. รงeyrekte รinโin mal ihracatฤฑ yรผzde 17, Gรผney Afrikaโnฤฑn yรผzde 15, Gรผney Koreโnin yรผzde 4, Avrupa Birliฤiโnin ve Japonyaโnฤฑn yรผzde 3 arttฤฑ.
UNCTAD raporuna gรถre iyileลmede baลฤฑ รงeken sektรถrler tekstil, mineraller ve ofis ekipmanlarฤฑ. Enerji ve ulaลฤฑm ise dรผnya genelinde uygulanan kฤฑsฤฑtlamalarla geride kalmayฤฑ sรผrdรผrรผyor. 2020 yฤฑlฤฑnฤฑn ikinci yarฤฑsฤฑnda yaลanan iyileลmeyi sektรถrlere gรถre ele alan raporda dolar bazฤฑnda tekstil ticaretinin 3. รงeyrekte bir รถnceki yฤฑla gรถre yรผzde 40โlฤฑk bir ivme yakaladฤฑฤฤฑ, 4. รงeyrekte ise bรผyรผmenin yรผzde 16โya gerilediฤi belirtiliyor. 3. รงeyrekte yรผzde 2 azalan mineral ticaretinin son รงeyrekte yรผzde 18โlik artฤฑล yakaladฤฑฤฤฑ belirtiliyor. Ofis ekipmanlarฤฑ ticareti ise 3. ve 4. รงeyreklerde dolar bazฤฑnda sฤฑrasฤฑyla yรผzde 14 ve 16 artฤฑyor. 3. รงeyrekte daralan hazฤฑr giyim, kimyasallar ve otomotiv gibi sektรถrler de son รงeyrekte hฤฑzlanฤฑrken, UNCTAD iyileลmenin 4. รงeyrekte birรงok sektรถre yayฤฑldฤฑฤฤฑna vurgu yapฤฑyor. Diฤer imalat sektรถrleri de son รงeyrekte yรผzde 14โlรผk bรผyรผme ile gรผรงlรผ bir seyirde.
Raporda Tรผrkiyeโnin de รin ve Doฤu Asya ekonomileri gibi kรผresel ticaretten aldฤฑฤฤฑ payฤฑn รผlkeler arasฤฑnda yer aldฤฑฤฤฑ gรถrรผlรผyor. รin, Tayvan ve Vietnamโฤฑn ardฤฑndan Tรผrkiye, Gรผney Kore ile birlikte 2020 boyunca kรผresel ihracat pastasฤฑndaki payฤฑnฤฑ bรผyรผtebilen รผlkeler arasฤฑnda. รin ihracat pastasฤฑndaki payฤฑnฤฑ 2019โa gรถre yรผzde 2โye yakฤฑn artฤฑrฤฑrken, รinโin ardฤฑndan gelen ve raporda โรinโin eyaleti Tayvanโ olarak geรงen Tayvanโฤฑn payฤฑ ise yรผzde 0,5โin รผzerinde yรผkseldi. Tรผrkiyeโnin ise payฤฑnฤฑ yรผzde 0,1 civarฤฑnda artฤฑrdฤฑฤฤฑ gรถrรผlรผyor. ฤฐhracatta payฤฑ en รงok azalan รผlkeler arasฤฑnda ise aslan payฤฑ Petrol ฤฐhraรง Eden รlkeler รrgรผtรผ yer alฤฑyor. ABD, Rusya ve Avrupa Birliฤi de kรผresel ihracattaki payฤฑ azalan ekonomiler. Raporun รผlkelerin rekabetรงi gรผcรผnรผ inceleyen bรถlรผmรผnde ise Tรผrkiyeโnin Vietnam, Malezya ve Kamboรงya ile birlikte COVID-19โda yรผzde 12 daralan hazฤฑr giyim ticaretindeki rekabetรงi gรผcรผnรผ artฤฑrdฤฑฤฤฑ belirtiliyor.
