ฤฐngiliz moda markasฤฑ Burberry’nin satฤฑlmayan milyonlarca euro deฤerindeki kฤฑyafet, aksesuar ve parfรผmรผ ateลe vererek imha ettiฤinin ortaya รงฤฑkmasฤฑ, moda endรผstrisini yine tartฤฑลmalarฤฑn odaฤฤฑna taลฤฑdฤฑ.
Ucuz giyim markalarฤฑnฤฑn satฤฑlmayan รผrรผnleri yaktฤฑฤฤฑ biliniyordu. Ama Burberry ile tanฤฑnmฤฑล moda markalarฤฑnฤฑn da aynฤฑ yรถntemi izlediฤi ortaya รงฤฑktฤฑ.
รnlรผ markanฤฑn yฤฑllฤฑk bilanรงosuna gรถre piyasa deฤeri 31 milyon euro olan รงok sayฤฑda รผrรผn yakฤฑlarak imha edildi. Burberry’nin son 5 yฤฑlda 100 milyon euro tutarฤฑnda รผrรผnรผ bu yolla imha ettiฤi belirlendi.
Peki bu sadece Burberry ile mi sฤฑnฤฑrlฤฑ? Hollandalฤฑ modacฤฑlara gรถre yanฤฑt, hayฤฑr!
Moda tasarฤฑmcฤฑsฤฑ Ronald van der Kemp, Hollanda Televizyonu’na (NOS) yaptฤฑฤฤฑ deฤerlendirmede, “Bu benim iรงin ilginรง bir haber deฤil” diyor.
Hollandalฤฑ modacฤฑya gรถre lรผks markalar isimlerini korumak istiyor ve bunu onlarca yฤฑldฤฑr “korkunรง bir ลekilde” yapฤฑyor.
‘Moda endรผstrisinin kirli sฤฑrrฤฑ’
Van der Kemp, bunu “moda endรผstrisinin kirli bir sฤฑrrฤฑ” diye tanฤฑmlฤฑyor.
Sektรถrde bu konuda sadece Burberry’nin bilindiฤini belirten Hollandalฤฑ tasarฤฑmcฤฑ, Chanel, Hermes ve Louis Vuitton gibi รผnlรผ markalarฤฑn da hiรงbir zaman indirime gitmediฤini sรถylรผyor.
Van der Kemp, “Bu markalarฤฑn, satฤฑlmayan รผrรผnleri ne yaptฤฑฤฤฑnฤฑ kendilerine sorun. 25 yฤฑldฤฑr yรผksek moda dรผnyasฤฑndayฤฑm. Ne kadar kirli bir sektรถr olduฤunu gรถrdรผm” diye konuลuyor.
Hollandalฤฑ modacฤฑ, bu nedenle 4 yฤฑl รถnce “sรผrdรผrรผlebilir moda” anlayฤฑลฤฑna yรถnelmiล.
Van der Kempel, renk farkฤฑ ya da yanlฤฑล dikiล gibi nedenlerle รงok fazla รผrรผnรผn elde kaldฤฑฤฤฑnฤฑ belirterek, bunlarla รงok ลey yapฤฑlabileceฤini vurguluyor.
Van der Kemp, “Burberry’nin vitrin fiyatฤฑ 2 bin euro olan bir trenรงkotu yok etmesi รงok acฤฑ. Neden geri dรถnรผลtรผrรผlmรผyor?” diye soruyor.
‘Gereksiz stoklar รผretiliyor’
Ronald van der Kemp’e gรถre รงevre iรงin bรผyรผk olumsuzluk barฤฑndฤฑran bu yรถntem konusunda Burberry, buzdaฤฤฑnฤฑn sadece gรถrรผnen yรผzรผ.
Amsterdam Moda Enstitรผsรผ (AMFI) kฤฑdemli รถฤretim gรถrevlisi ve M – ODE Vakfฤฑ mรผdรผrรผ Peter Lefernik, รผnlรผ markalarฤฑn “imajฤฑnฤฑ korumak iรงin” ucuza satฤฑล yapmak istemediฤime iลaret ediyor.
Bu nedenle Burberry’nin de รงalฤฑnma ya da ucuza satฤฑlmasฤฑnฤฑ รถnlemek iรงin kalan รผrรผnleri yaktฤฑฤฤฑnฤฑ vurguluyor.
Hem van der Kamp hem de Lefernik, moda endรผstrisi tarafฤฑndan “lรผks” kavramฤฑnฤฑn iรงinin boลaltฤฑldฤฑฤฤฑ gรถrรผลรผnde.
Hollandalฤฑ modacฤฑlara gรถre, geรงmiลte moda evleri yฤฑlda iki koleksiyon hazฤฑrlarken, gรผnรผmรผzde bu sayฤฑ dรถrde รงฤฑktฤฑ.
Bununla da yetinmeyerek, tatil iรงin “ara koleksiyonlar” รผretilmeye baลlandฤฑ.
Lรผks moda evleri son yฤฑllarda daha fazla รผretmeye ve daha รงok kazanmaya odaklanmฤฑล durumda.
Moda endรผstrisinin hissedarlarฤฑ, bรผyรผk ciro uฤruna lรผks moda evlerinin gereksiz stoklar รผretmesinden yana.
‘Sebep para’
รฤretim gรถrevlisi Peter Lefernik, geรงmiลte lรผks รผrรผn denince, daha az israf, iyi iลรงilik ve kalitenin akla geldiฤini anlatฤฑyor.
Bunlarฤฑn pahalฤฑ ama nesiller boyu kullanฤฑlabilen ve kullanฤฑldฤฑkรงa daha da gรผzelleลen รผrรผnler olduฤunun altฤฑnฤฑ รงiziyor.
Ama Hollandalฤฑ modacฤฑ, gรผnรผmรผzde artฤฑk bu anlayฤฑลฤฑn neredeyse tamamen yok olduฤunu dรผลรผnรผyor.
Lefernik, lรผks markalarฤฑn satฤฑlmayan รผrรผnlerini geri dรถnรผลtรผrmeme konusundaki gerekรงesini, “para” diye aรงฤฑklฤฑyor.
Hollandalฤฑ modacฤฑya gรถre, รงevre iรงin zararฤฑ bรผyรผk olsa da, moda endรผstrisi aรงฤฑsฤฑndan imha en ucuz รงรถzรผm.
Ancak her ลeye raฤmen Lefernik ve van der Kemp, yeni yetiลen kuลaktan umutlu olduklarฤฑnฤฑ ve gelecekte moda sektรถrรผnde farklฤฑ bir anlayฤฑลฤฑn yerleลeceฤine inandฤฑklarฤฑnฤฑ sรถylรผyor. BBC Tรผrkรงe
