Sรถzcรผ‘nรผn haberine gรถre Oxford รniviersitesiโnde profesรถr olarak gรถrev yapan ekonomist Robert McCauley, ฤฐngiliz finans gazetesi Financial Timesโta yazdฤฑฤฤฑ makalede dรผnyanฤฑn รถnde gelen yatฤฑrฤฑm araรงlarฤฑndan Bitcoinโin ponzi olarak bilinen saadet zincirinden bile daha kรถtรผ olduฤunu รถne sรผrdรผ.
McCauley, โBitcoin neden Madoff tarzฤฑ bir Ponzi ลemasฤฑndan daha kรถtรผ?โ baลlฤฑklฤฑ makalesinde, โPonzi ลemasฤฑ sฤฑfฤฑr toplamlฤฑ bir giriลimdir. Ancak bitcoin, negatif toplamlฤฑ bir fenomendirโ dedi.
Ekonomistlerin Bitcoinโi yฤฑlฤฑn en รงok kazanan yatฤฑrฤฑm aracฤฑ olarak sunduฤunu iddia eden McCauley, yazฤฑsฤฑnda bilgisayar bilimci Jorge Stolfiโnin ลu gรถzlemlerini paylaลtฤฑ:
โYatฤฑrฤฑmcฤฑlar Bitcoinโi kรขr beklentisiyle satฤฑn alฤฑyorlar. Bu beklenti, nakit getiri saฤlayanlarฤฑn kรขrlarฤฑyla sรผrdรผrรผlรผyor. Ancak bu kรขrlar iรงin dฤฑลarฤฑda bir kaynak yok; tamamen yeni yatฤฑrฤฑmlardan geliyor. Ve operatรถrler paranฤฑn bรผyรผk bir kฤฑsmฤฑnฤฑ alฤฑyor.โ
Ponziden farklฤฑ
Ponzi sistemlerinin aksine Bitcoinโin sรผrekli gelir vadetmediฤini belirten McCauley, โBir bitcoin sahibinin nakit รงekmesinin tek yolu, bir baลkasฤฑna satฤฑล yapmaktฤฑrโ dedi.
McCauley, Bitcoinโin รงรถkรผลรผnรผn ponzilerin รงรถkรผลรผnden farklฤฑ olacaฤฤฑnฤฑ belirterek, โOlasฤฑ bir tetikleyici, ABD dolarฤฑ veya baลka bir varlฤฑk ile desteklendiฤi varsayฤฑlan bรผyรผk bir sabit coinin รงรถkรผลรผ olabilirโ diye yazdฤฑ.
Madencilik uyarฤฑsฤฑ
Bitcoin’in Ponzi ลemasฤฑndan farklฤฑ olarak daha bรผyรผk bir kitleye ve kaynaฤa sahip bir varlฤฑk olduฤuna dikkat รงeken McCauley, Bitcoin’in madencilik yoluyla tรผkettiฤi enerjinin, onu ponziden daha endiลe verici bir konu haline getirdiฤini ifade etti.
Kurucusu anonim
McCauley ayrฤฑca Bitcoinโin mucidi Satoshi Nakamoto’nun anonim kalmasฤฑ nedeniyle herhangi bir dolandฤฑrฤฑcฤฑlฤฑk durumunda yatฤฑrฤฑmcฤฑlarฤฑn kayฤฑp paralarฤฑnฤฑ geri isteyeceฤi gerรงek bir kiลiye ulaลamayacaฤฤฑ konusunda uyardฤฑ.
Ponzi (Saadet Zinciri) nedir?
Ponzi sistemi, yรผksek kรขr getiren bir รผretim varmฤฑล gibi gรถstererek yatฤฑrฤฑmcฤฑlarฤฑ sisteme katmayฤฑ amaรงlayan ve ilk yatฤฑrฤฑm yapanlara รถdemenin sisteme sonradan katฤฑlanlarฤฑn parasฤฑyla yapฤฑldฤฑฤฤฑ bir dolandฤฑrฤฑcฤฑlฤฑk yรถntemi.
Ortada yรผksek kรขr getiren bir รผretim olduฤu, bu รผretim sayesinde yatฤฑrฤฑmcฤฑlara para รถdendiฤi iddia edilir ve bu sayede sisteme yeni yatฤฑrฤฑmcฤฑlar รงekmeye รงalฤฑลฤฑlฤฑr. Ponzi ลemasฤฑna katฤฑlฤฑmlar bittiฤi zaman, ortada kรขr getiren bir รผretim olmadฤฑฤฤฑ iรงin yeni yatฤฑrฤฑm yapanlara รถdeme yapฤฑlamaz, sistem รงรถker ve ponzi ลemasฤฑ sonlanฤฑr.
