Vakฤฑfbankโtaki vakฤฑf hisselerinin Hazineโye devri gerรงekleลtirildi. Bu kararฤฑn Vakฤฑfbankโฤฑn yabancฤฑ sermayeye satฤฑลฤฑ amacฤฑyla alฤฑndฤฑฤฤฑ tahmin ediliyor.
Erdal Saฤlam’ฤฑn DeutscheWelle’de yer alan analiz-yazฤฑsฤฑna gรถre, sรถz konusu devir sonrasฤฑ bankanฤฑn hisseleri satฤฑlacak ve elde edilen gelir ile 2020 bรผtรงe aรงฤฑฤฤฑnฤฑn bir kฤฑsmฤฑ kapatฤฑlmaya รงalฤฑลฤฑlacak.
Saฤlam’ฤฑn DeutscheWelle’de yer alan yazฤฑsฤฑ ลรถyle:
Cumhurbaลkanlฤฑฤฤฑ kararnamesi ile Vakฤฑflar Genel Mรผdรผrlรผฤรผโnรผn Vakฤฑfbankโtaki yรผzde 58,5 oranฤฑndaki hissesi Hazineโye devredildi. Bu kararฤฑn ardฤฑndan, yeni yฤฑlda Hazineโnin Vakฤฑfbankโtaki hisselerinin tamamฤฑ ya da bir bรถlรผmรผnรผ satacaฤฤฑ, buradan elde edilecek gelirle 2020 yฤฑlฤฑnda artacak bรผtรงe aรงฤฑฤฤฑnฤฑn bir bรถlรผmรผnรผ karลฤฑlamaya รงalฤฑลacaฤฤฑ yorumlarฤฑ yapฤฑlฤฑyor.
AKP iktidarฤฑ uzun zamandฤฑr Vakฤฑfbankโtaki vakฤฑflara ait hisseleri Hazineโye almak istiyordu. 2013 yฤฑlฤฑnda Babacanโฤฑn “Anayasa Mahkemesinden รงฤฑkan kararla bu yolun aรงฤฑldฤฑฤฤฑnฤฑ” sรถylediฤini biliyoruz. 24 Aralฤฑk 2017 tarihinde รงฤฑkan bir kararname ile Vakฤฑfbankโฤฑn hisselerini devralacak Hazineโnin, bu satฤฑn almanฤฑn bedelini nakit olarak รถdemeyip, beล ayrฤฑ vadede รงฤฑkarฤฑlacak kira sertifikalarฤฑ ile รถdeyeceฤi hรผkme baฤlanmฤฑลtฤฑ. Bu kararnamede Vakฤฑflar Genel Mรผdรผrlรผฤรผโne verilecek kira sertifikalarฤฑnฤฑn borรงlanmaya yazฤฑlmayacaฤฤฑ dolayฤฑsฤฑyla iรง borcu artฤฑrmadan yapฤฑlacak olmasฤฑ da dikkat รงekmiลti. Vakฤฑflar Genel Mรผdรผrlรผฤรผโnรผn vakฤฑflara olan katkฤฑsฤฑ da dahil, faaliyetlerini kira sertifikalarฤฑnฤฑ nakde รงevirerek devam ettirmesi รถngรถrรผlmรผลtรผ.
Sรผrpriz zamanlama
Hรผkรผmet uzun zamandฤฑr dรผลรผndรผฤรผ bu kararฤฑ ลimdi sรผrpriz bir zamanlama ile hayata geรงirmeye baลladฤฑ. Cumhurbaลkanlฤฑฤฤฑ kararnamesi bir hafta iรงinde devir iลleminin tamamlanmasฤฑnฤฑ รถngรถrรผyor. Uzun zamandฤฑr planladฤฑฤฤฑ kararฤฑ ancak yฤฑllar sonra hayata geรงirmeye karar veren hรผkรผmetin, devir iลleminin bu kadar รงabuk tamamlanmasฤฑnฤฑ istemesi ise ayrฤฑca dikkat รงekici.
Yรผzde 25,22 oranฤฑndaki hissesi halka aรงฤฑk olan Vakฤฑfbankโtaki aฤฤฑrlฤฑk hisselerinin Hazineโye geรงiลi ardฤฑndan birรงok yorum yapฤฑlฤฑyor. Uzun zamandฤฑr sermaye yeterliliฤi noksanlฤฑฤฤฑ ile dikkat รงeken, Bankacฤฑlฤฑk Dรผzenleme ve Denetleme Kurumu tarafฤฑndan yakฤฑndan takip edilen Vakฤฑfbankโฤฑn acil sermaye desteฤine ihtiyaรง duyduฤu biliniyor. Hazine, sermaye desteฤi ihtiyacฤฑnฤฑ karลฤฑlamak iรงin hisselerin kendisine devredilmesini ลart koลuyordu. Ancak baลlangฤฑรงta sermaye desteฤi iรงin planlanan bu operasyonun son dรถnemde bรผyรผyen bรผtรงe aรงฤฑฤฤฑnฤฑn kapatฤฑlmasฤฑna katkฤฑ ve diฤer kamu bankalarฤฑ gibi kredi hacmini artฤฑrmasฤฑ amacฤฑna dรถnรผk planlanmaya baลladฤฑฤฤฑ aรงฤฑk.
Hรผkรผmetin asฤฑl amacฤฑ ne?
Vakฤฑfbankโtaki hisselerin Hazineโye geรงmesiyle, sermaye yapฤฑsฤฑ gรผรงlendirilecek Vakฤฑfbankโฤฑn daha geniล bir kredi hacmine kavuลturulmaya รงalฤฑลฤฑlacaฤฤฑ yorumlarฤฑ yapan sektรถr yetkilileri var. Bรถylece kamu bankalarฤฑ kanalฤฑyla ekonominin canlandฤฑrฤฑlmasฤฑ hedefine Vakฤฑfbankโฤฑn dahil edileceฤini sรถylรผyorlar. รte yandan Vakฤฑfbankโฤฑn kรขrฤฑnฤฑn da bรผtรงeye alฤฑnmasฤฑnฤฑn hedeflenmiล olacaฤฤฑnฤฑ belirtenler de var. Ancak Vakฤฑfbankโฤฑn bu yฤฑlฤฑn ilk รผรง รงeyreฤindeki kรขrฤฑnฤฑn 503 milyon TL olarak belirlendiฤi, bunun bรผtรงe aรงฤฑฤฤฑna รถnemli bir katkฤฑ yapmayacaฤฤฑ, ayrฤฑca kรขrฤฑn zaten sermayenin artฤฑrฤฑlmasฤฑnda kullanฤฑlmasฤฑ gerektiฤi gรถz รถnรผnde bulundurulduฤunda, bu amacฤฑn fazla geรงerli olamayacaฤฤฑ gรถrรผlรผyor.
“Peki, hรผkรผmetin asฤฑl amacฤฑ nedir?โ diye bakฤฑldฤฑฤฤฑnda, รถzelleลtirme ya da satฤฑล ihtimalleri aฤฤฑrlฤฑk kazanฤฑyor. Hazine ve Maliye Bakanฤฑ Berat Albayrak 26 Kasฤฑmโda TBMM Plan ve Bรผtรงe Komisyonuโnda 2020 bรผtรงesi iรงin yaptฤฑฤฤฑ konuลmada, yeni yฤฑlda “yeni รถzelleลtirme ve halka arzlarla bรผtรงeye katkฤฑ saฤlanacaฤฤฑnฤฑ” belirtmiลti. ฤฐลte Vakฤฑfbankโฤฑn aฤฤฑrlฤฑklฤฑ hissesine Hazineโnin sahip olmasฤฑyla birlikte bu yolun aรงฤฑlabileceฤi gรถrรผlรผyor. Daha รถnceden satฤฑล iรงin bir hazฤฑrlฤฑk var mฤฑ diye dรผลรผnรผldรผฤรผnde ise bankacฤฑlarฤฑn aklฤฑna uzun zamandฤฑr, “Katar sermayesinin Tรผrkiyeโde yatฤฑrฤฑm iรงin finans ลirketi aradฤฑฤฤฑ” sรถylentileri, geรงen ay Cumhurbaลkanฤฑ Recep Tayyip Erdoฤan ve Bakan Berat Albayrakโฤฑn Katarโa yaptฤฑฤฤฑ ziyaret ardฤฑndan Katarโdan gelen “Tรผrkiyeโye fon akฤฑลฤฑnฤฑ artฤฑracaklarฤฑ” yรถnรผnde รงฤฑkan haberler geliyor.
Amaรง gรถrece istikrarฤฑn korunmasฤฑ olabilir
Tรผrkiyeโde Katar sermayesiyle finans kesiminde faaliyet gรถsteren bir bankacฤฑya konuyu danฤฑลtฤฑฤฤฑmda, kendisinin yeni bir Katar bankasฤฑnฤฑn Tรผrkiyeโde banka satฤฑn alacaฤฤฑ duyumu olmadฤฑฤฤฑnฤฑ sรถyledi. Ancak aynฤฑ bankacฤฑ, Katarโฤฑn kamu fonlarฤฑnฤฑn Tรผrkiyeโdeki bir bankaya ortak olmak iรงin kullanฤฑlabileceฤini, bunun siyasi bir karar olacaฤฤฑnฤฑ da belirtti.
Bรผtรผn bu geliลmeler ฤฑลฤฑฤฤฑnda kararฤฑn, โVakฤฑfbankโฤฑn satฤฑลฤฑ ile bรผtรงeye gelir saฤlanmasฤฑ amacฤฑ taลฤฑdฤฑฤฤฑโ ihtimali รถne รงฤฑkฤฑyor. Yรผzde 25 oranฤฑnda halka aรงฤฑk hissesi bulunan Vakฤฑfbankโta, yรผzde 40-50 arasฤฑnda hisseye sahip olan bir kiลi ya da ลirket, Vakฤฑfbankโฤฑn yรถnetimine sahip olabilir. Bรถylece Hazineโnin Bankaโnฤฑn yรผzde 50โsinden daha azฤฑnฤฑ satarak ciddi gelir elde etmesi mรผmkรผn olabileceฤi gibi, kalan hisselerin yeniden halka arzฤฑ da yapฤฑlฤฑp, ek gelir elde edilebilir.
Bรถyle bir formรผl hayata geรงirilerek, Merkez Bankasฤฑโnฤฑn kรขr ve ihtiyat akรงeleri alฤฑnmasฤฑna raฤmen bรผyรผyen bรผtรงe aรงฤฑklarฤฑ biraz kapatฤฑlฤฑp, hem de yabancฤฑ sermaye giriลiyle, kurlarda son dรถnemde gรถrรผlen gรถrece istikrarฤฑn korunmasฤฑ adฤฑna รถnemli bir adฤฑm amaรงlanmฤฑล olabilir.
