Genel seรงimlerin yapฤฑldฤฑฤฤฑ Mayฤฑs 2023โten bu yana Tรผrkiye piyasalarฤฑnda bir รงok gรถsterge bambaลka bir yรถne evrildi. O tarihten bu yana yabancฤฑ yatฤฑrฤฑmcฤฑlar TL hisse ve tahvile 11.4 milyar dolarฤฑn รผzerinde giriล yaptฤฑ, Merkez Bankasฤฑ net uluslararasฤฑ rezervleri 38.24 milyar dolar arttฤฑ.
ekonomim’in haberine gรถre Tรผrkiyeโde Mayฤฑs 2023โteki genel seรงimin ardฤฑndan son 1 yฤฑlda geรงmiล 2 yฤฑla gรถre bambaลka bir ekonomi ve para politikasฤฑ uygulanฤฑyor. Mayฤฑs 2023โteki yerel seรงimler รถncesindeki dรผลรผk faiz, kontrollรผ kur ve makroihtiyati tedbirler iรงeren politikanฤฑn yerine gelen politika faizini asฤฑl araรง olarak kullanan, enflasyonu dรผลรผrmeye odaklฤฑ sฤฑkฤฑ para politikasฤฑ birรงok gรถstergeyi deฤiลtirdi. Mayฤฑs 2023โte Tรผrk tahvillerinde yabancฤฑ yatฤฑrฤฑmcฤฑ oranฤฑ yรผzde 0,64 iken bugรผn oran yรผzde 5,63 seviyesinde. Borsada yabancฤฑ payฤฑ geรงen yฤฑla gรถre tam 11.5 puan artarken yabancฤฑnฤฑn tahvil ve hisseye net giriลi 11.4 milyar dolarฤฑ aลtฤฑ. Tรผrkiyeโnin 5 yฤฑllฤฑk iflas risk primi neredeyse 440 baz puan iyileลirken Merkez Bankasฤฑ swap hariรง net rezervindeki geliลme ise 54 milyar dolarฤฑ buldu.
Geรงen yฤฑl mayฤฑsta ikinci tur รถncesindeki son kapanฤฑล gรผnรผ olan 26 Mayฤฑsโฤฑn รผzerinden bir yฤฑl geรงti. Bu bir yฤฑlda ekonomi ve para politikalarฤฑ 180 derece deฤiลti. Yeni ekonomi ve Merkez Bankasฤฑ yรถnetimi sฤฑkฤฑ para politikasฤฑ ve dezenflasyon programฤฑ uygulamaya baลladฤฑ liralaลma stratejisi, kur korumalฤฑ mevduat, dรผลรผk faiz politikalarฤฑ terk edildi. Sฤฑkฤฑ para politikasฤฑ piyasa verilerine de olumlu yansฤฑdฤฑ son 1 yฤฑlda. รne รงฤฑkan gรถstergelerdeki deฤiลim ลรถyle oldu:
Tahvilde 5 katฤฑ aลan yรผkseliล
Yabancฤฑ yatฤฑrฤฑmcฤฑ TL tahvillerden son yฤฑllarda รงฤฑkฤฑล eฤiliminde. Ancak politika deฤiลikliฤi bu eฤilimi terse รงevirmeyi baลardฤฑ. 26 Mayฤฑs 2023 haftasฤฑndan 17 Mayฤฑs 2024 haftasฤฑna kadar TL tahvillere yabancฤฑ yatฤฑrฤฑmcฤฑlarฤฑn net giriลi 7 milyar 821,3 milyon dolar oldu. 26 Mayฤฑs 2023 haftasฤฑnda yabancฤฑnฤฑn toplam tahvil stokundaki payฤฑ yรผzde 0,64 iken 17 Mayฤฑs itibariyle yรผzde 5,63โe yรผkseldi. รzellikle son iki haftadฤฑr รงok daha gรผรงlรผ giriลler yaลanฤฑyor.
Hissede pay yรผzde 40โa dayandฤฑ
Hisse senedi piyasalarฤฑnda da yabancฤฑ yatฤฑrฤฑmcฤฑlarฤฑn Mayฤฑs 2023โteki pozisyonu oldukรงa dรผลรผktรผ. Borsa ฤฐstanbul verilerine gรถre hissede yabancฤฑ payฤฑ 26 Mayฤฑs 2023 itibariyle yรผzde 27,85 iken dรผn itibariyle bu oran yรผzde 39,37โye รงฤฑktฤฑ. Bir yฤฑlda 11.5 puanlฤฑk iyileลme kaydedildi. BฤฐST100 endeksi bu bir yฤฑllฤฑk dรถnemde yรผzde 124 yรผkselirken bankacฤฑlฤฑk endeksi yรผzde 282,5’lik getirisiyle รถne รงฤฑkmayฤฑ baลardฤฑ. En hฤฑzlฤฑ yรผkseliลi bu son bir yฤฑllฤฑk dรถnemde yรผzde 504,4 ile sigortacฤฑlฤฑk endeksi gerรงekleลtirdi. Merkez Bankasฤฑ verilerine gรถre son bir yฤฑlda yabancฤฑ yatฤฑrฤฑmcฤฑnฤฑn hisseye net giriลi 3 milyar 612 milyon dolar oldu.
5 yฤฑllฤฑk CDSโte bรผyรผk iyileลme
Mayฤฑs 2023 seรงimleri dรถneminde Tรผrkiyeโnin 5 yฤฑllฤฑk iflas risk primi ilk tur sonrasฤฑnda 21 Mayฤฑs itibariyle 702 baz puana kadar yรผkseldi. 665-700 baz puan seviyelerinde geride bฤฑrakan Tรผrkiyeโnin 5 yฤฑllฤฑk ifl as risk primi CDS dรผn itibariyle 263.25 baz puan. Yani 1 yฤฑlda neredeyse 440 baz puanlฤฑk iyileลme var. Uygulanan politikalar ve bu politikalarฤฑn ardฤฑndan uluslararasฤฑ kredi derecelendirme kurumlarฤฑndan gelen not artฤฑลlarฤฑ CDSโteki dรผลรผลte etkili oldu.
Net rezervde 38.24 milyar dolar artฤฑล
Merkez Bankasฤฑโnฤฑn net uluslararasฤฑ rezervleri 26 Mayฤฑs 2023 haftasฤฑnda negatif seviyedeydi. Verilere gรถre 26 Mayฤฑs 2023โte net uluslararasฤฑ rezervler -4 milyar 404 milyon 594 bin dolardฤฑ. Bu yฤฑl marttaki yerel seรงimlerin ardฤฑndan hฤฑzlanan rezerv biriktirme eฤiliminin de desteฤiyle son 1 yฤฑlda net uluslararasฤฑ rezervler 38.24 milyar dolar arttฤฑ ve 17 Mayฤฑs itibariyle 33 milyar 839 milyon 777 bin dolara รงฤฑktฤฑ. Swap hariรง net rezervler 26 Mayฤฑs 2023 haftasฤฑnda -60.5 milyar dolar iken 17 Mayฤฑs itibariyle -14.3 milyar dolara geldi. Bankacฤฑlarฤฑn hesaplamalarฤฑna gรถre ise geรงen haftanฤฑn ilk 4 gรผnรผ itibariyle -7.4 milyar dolar seviyesine iyileลti. Bu son 1 yฤฑlda neredeyse 54 milyar dolara yakฤฑn artฤฑลa iลaret ediyor. Ekonomistler tarafฤฑndan Merkez Bankasฤฑ swap hariรง net rezervlerinin kฤฑsa bir sรผre iรงinde pozitife dรถnmesi bekleniyor. Bankacฤฑlarฤฑn 24 Mayฤฑs itibariyle yaptฤฑฤฤฑ hesapta ise swap hariรง net rezervin -4 milyar dolara geldiฤi tahmin edildi.
Swap hariรง net rezervler -7.4 milyar dolar
Bankacฤฑlarฤฑn yaptฤฑklarฤฑ hesaplamalara gรถre geรงen hafta perลembe gรผnรผ itibariyle swap hariรง net uluslararasฤฑ dรถviz rezervleri 0.1 milyar dolar artarak -7.4 milyar dolara iyileลti. Bรถylece swap hariรง net rezervler yerel seรงimler sonrasฤฑnda 58.4 milyar dolar yรผkseldi. Ekonomistlerin hesaplarฤฑna gรถre, 17 Mayฤฑs haftasฤฑnda nette 2.4 milyar dolarlฤฑk carry trade giriลi yaลandฤฑ. Mart sonundan beri bu kanaldan giriล 18.2 milyar dolarฤฑ buldu. Yine hesaplamalara gรถre yabancฤฑ yatฤฑrฤฑmcฤฑlarฤฑn toplam portfรถy giriลi 4.2 milyar dolar seviyesinde gerรงekleลti. Kur performansฤฑ aรงฤฑsฤฑndan daha belirleyici olan TL cinsinden portfรถy (hisse, DฤฐBS, carry trade) giriลi ise 3.5 milyar dolar oldu. QNB Finansbank ekonomistleri mart sonundan beri bรผtรผn kanallardan yabancฤฑ giriลinin 25.1 milyar dolara ulaลฤฑrken, kur performansฤฑ aรงฤฑsฤฑndan daha รถnemli olan TL cinsinden portfรถy giriลinin (hisse, TL DฤฐBS, carry trade) ise 24.4 milyar dolar olduฤunu hesapladฤฑ. Yabancฤฑ fon giriลlerinin ilk defa ivme kazandฤฑฤฤฑ geรงen sene ekim sonundan beri de toplam giriล 42.7 milyar dolar, TL cinsinden 34.2 milyar dolar oldu.
Merkez Bankasฤฑโnฤฑn net dรถviz alฤฑลฤฑ 47.7 milyar dolar
Merkez Bankasฤฑโnฤฑn rezerv artฤฑลฤฑ sรผrรผyor. QNB Finansbank ekonomistlerinin yaptฤฑฤฤฑ hesaba gรถre Merkez Bankasฤฑโnฤฑn mart sonundan 17 Mayฤฑsโa kadarki toplam net dรถviz alฤฑลฤฑ 47.7 milyar dolar oldu. Ekonomistlere gรถre bu alฤฑลฤฑn 24.4 milyar dolarฤฑ yabancฤฑlarฤฑn TL cinsi portfรถylerindeki artฤฑลtan, 12.5 milyar dolarฤฑ da yurtiรงi yerleลiklerin dรถviz mevduat ve yabancฤฑ para menkul kฤฑymet toplamฤฑndaki dรผลรผลten kaynaklandฤฑ. 10.8 milyar dolarlฤฑk aรงฤฑklanamayan kฤฑsฤฑm var. Ekonomistler bunun da ลubat ve marttaki รถdemeler dengesindeki รงฤฑkฤฑลฤฑn tersine dรถnmesinden kaynaklanmฤฑล olabileceฤini kaydetti.
