Bloomberg HT‘nin haberine gรถre 2022 yฤฑlฤฑnฤฑn ilk gรผnรผnde doฤalgaz, elektrik, benzin (tรผrevleri) ve bazฤฑ ulaลtฤฑrma รผcretlerine zamlar takip edildi. Boru Hatlarฤฑ ile Petrol Taลฤฑma A.ล. (BOTAล) Genel Mรผdรผrlรผฤรผ Ocak itibarฤฑyla konutlarda kullanฤฑlan doฤal gazฤฑn satฤฑล fiyatฤฑnda %25, elektrik รผretimi iรงin kullanฤฑlan doฤal gazฤฑn satฤฑล fiyatฤฑnda yรผzde 15, elektrik รผretimi haricinde kullanฤฑlan doฤal gazฤฑn satฤฑล fiyatฤฑnda yรผzde 50 zam yaptฤฑ. Diฤer taraftan elektirik cephesinde ise Enerji Piyasasฤฑ Dรผzenleme Kurumuโnun (EPDK) elektrik tรผketimi 150 kilovatsaat altฤฑndaki tarifelerde yรผzde 50, 150 kilovatsaatin รผzerindeki ikinci kademe tarifelerde ise yรผzde 125 zam gerรงekleลtirdi. Ayrฤฑca EPGฤฐS, motorinde 1 lira 29 kuruล, benzinde 61 kuruล ve LPG’de 78 kuruล fiyat artฤฑลฤฑ gerรงekleลtiฤini duyurdu.
Gerรงekleลen tarife ve fiyat artฤฑลlarฤฑndan bazฤฑ sektรถrlerin maliyetlerini artฤฑrmasฤฑ beklenirken, bazฤฑ sektรถrlerin kรขrlฤฑlฤฑฤฤฑnฤฑ desteklemesi bekleniyor. Enerji yoฤun bir sektรถr olarak nitelendirilen รงimento sektรถrรผnde, รงimento รผretim maliyeti iรงerinde enerjinin payฤฑ yรผzde 60-70 civarฤฑnda รถlรงรผmleniyor. Mevcut gerรงekleลen zamlar ile birlikte sektรถrรผn maliyetlerinde minimum yรผzde 10 civarฤฑnda artฤฑล yaลanmasฤฑ bekleniyor. Ayrฤฑca firmalar devamlฤฑ olarak maliyet yapฤฑlarฤฑnฤฑ gรผncellerken, stok yapma ihtimalleri olmadฤฑฤฤฑndan maliyet artฤฑลlarฤฑnฤฑ bire bir fiyatlara yansฤฑtmalarฤฑ gerekiyor.
Maliyet yapฤฑsฤฑnฤฑ devamlฤฑ gรผncelleyen sektรถrรผn hazฤฑr beton ve รงimento tarafฤฑnda enerji maliyetlerindeki artฤฑลtan รถtรผrรผ bu sรผreci iki ay hatta bir aya kadar dรผลรผrdรผฤรผ belirtiliyor. Doฤalgaz ve elektriฤin toplam maliyet iรงerisindeki payฤฑ yรผksek olan sektรถrlerden bir diฤeri ise cam sektรถrรผ. Tรผrkiyeโde cam sektรถrรผnรผnde doฤalgaz maliyeti, toplam satฤฑlan malฤฑn maliyeti iรงindeki payฤฑ yรผzde 10โlu seviyelerde. Fakat sektรถrรผn en รถnemli oyuncularฤฑndan birinin รผretiminin yรผzde 45โinin yurtdฤฑลฤฑnda olmasฤฑ ve artan maliyetleri fiyatlara yansฤฑtabilme kabiliyeti รถnemli rol oynuyor.
Zammฤฑn boyutu beklentinin รผstรผnde
EPDK tarafฤฑndan gelen zamma iliลkin ise; halihazฤฑrda zammฤฑn beklendiฤini fakat zammฤฑn boyutunun beklentinin รผstรผnde olduฤunu aktardฤฑlar. Gerรงekleลen zammฤฑn kรผรงรผk ticarethaneler iรงin olumsuz olabileceฤi fakat elektrik รผretici firmalarฤฑ olumlu etkilemesi bekleniyor. Fakat elektrik รผreticileri tarafฤฑnda da doฤalgazdan enerji รผreten firmalar iรงin bรผyรผk bir etki gรถstermesi beklenmiyor. Mevcut fiyat artฤฑลlarฤฑ hidroelektrik santraller tarafฤฑnda kuraklฤฑฤฤฑn da etkisiyle รงok fazla olumlu etki yaratmayabilir. Elektrik tรผketimi tarafฤฑnda tarifelere dair yorumda bulunan yetkili; ortalama bir ailenin her halรผkarda aylฤฑk 150 kilovatsaatin รผstรผne tรผketimi olacaฤฤฑnฤฑ yani bu zammฤฑn ikinci kademe tarif olan yรผzde 125 olarak รถne รงฤฑkmasฤฑnฤฑ bekliyor.
Artan doฤalgaz maliyetlerinin petrokimya firmalarฤฑ รผzerinde de etkileri gรถrรผlebilir. Tรผrkiyeโnin en bรผyรผk petrol kimya firmalarฤฑnฤฑn doฤalgaz maliyetinin ciroya oranฤฑ ลirketine gรถre deฤiลmekle bazฤฑ firmada yรผzde 2, bazฤฑsฤฑnda ise yรผzde 6-7 seviyelerinde.
