Kampanya grubu Global Witness’ฤฑn analizine gรถre Shell, 2022 yฤฑlฤฑnda Rusya‘nฤฑn gemi yoluyla gaz ihracatฤฑnฤฑn yaklaลฤฑk sekizde birini gerรงekleลtirdi.
Ukrayna Devlet Baลkanฤฑ Vladimir Zelensky’nin danฤฑลmanฤฑ Oleg Ustenko, Shell’i “kan parasฤฑ” kabul etmekle suรงladฤฑ.
Shell, iลlemlerin “uzun vadeli sรถzleลme taahhรผtlerinin” sonucu olduฤunu ve yasalarฤฑ ya da yaptฤฑrฤฑmlarฤฑ ihlal etmediฤini sรถyledi.
9 Mayฤฑs gibi kฤฑsa bir sรผre รถnce, 160.000 metrekรผpten fazla sฤฑkฤฑลtฤฑrฤฑlmฤฑล sฤฑvฤฑ gaz – sฤฑvฤฑlaลtฤฑrฤฑlmฤฑล doฤal gaz ya da LNG – taลฤฑma kapasitesine sahip bรผyรผk bir tanker Rusya’nฤฑn uzak kuzeyindeki Yamal yarฤฑmadasฤฑnda bulunan Sabetta limanฤฑndan ayrฤฑldฤฑ.
Bu kargo, nihai varฤฑล noktasฤฑ olan Hong Kong’a doฤru yola รงฤฑkmadan รถnce Shell tarafฤฑndan satฤฑn alฤฑndฤฑ.
Global Witness tarafฤฑndan analiz edilen Kpler veri tabanฤฑndaki verilere gรถre, Shell’in bu yฤฑl Yamal’dan satฤฑn aldฤฑฤฤฑ sekiz LNG kargosundan biri.
Global Witness’ฤฑn hesaplamalarฤฑna gรถre Shell geรงen yฤฑl Rusya’nฤฑn deniz yoluyla yapฤฑlan LNG ticaretinin %12’sini gerรงekleลtirdi ve o yฤฑl Rus menลeli LNG’nin en bรผyรผk beล tรผccarฤฑ arasฤฑnda yer aldฤฑ.
Mart 2022’de, Ukrayna’nฤฑn iลgalini takip eden haftalarda Shell, bir kargo Rus petrolรผ satฤฑn aldฤฑฤฤฑ iรงin รถzรผr diledi ve Rus petrol ve gazฤฑndan รงekilme niyetinde olduฤunu sรถyledi.
Rus petrolรผ alฤฑmฤฑnฤฑ durduracaฤฤฑnฤฑ, Rusya’daki servis istasyonlarฤฑnฤฑ ve diฤer iลletmelerini satacaฤฤฑnฤฑ ve “Rus petrol รผrรผnleri, boru hattฤฑ gazฤฑ ve LNG’den aลamalฤฑ olarak รงekilmeye” baลlayacaฤฤฑnฤฑ sรถyledi. Ancak bunun “karmaลฤฑk bir mรผcadele” olacaฤฤฑ konusunda uyardฤฑ.
O zamandan bu yana, biri Yamal’da diฤeri de uzak doฤudaki Sakhalin’de bulunan iki Rus limanฤฑndan LNG kargolarฤฑ almaya devam etti.
Shell eskiden Sakhalin gaz projesinde azฤฑnlฤฑk yatฤฑrฤฑmcฤฑsฤฑydฤฑ, ancak Rus hรผkรผmetinin hisselerini yerel bir ลirkete devretmesinin ardฤฑndan geรงen yฤฑl Eylรผl ayฤฑnda bu iddiasฤฑndan vazgeรงti ve o zamandan beri Sakhalin’den gaz almadฤฑ.
Ancak Reuters haber ajansฤฑna gรถre, Rus LNG ลirketi Novatek ile yaptฤฑฤฤฑ ve 2030’lara kadar Yamal’dan yฤฑlda 900.000 ton satฤฑn almasฤฑnฤฑ รถngรถren sรถzleลmeye sadฤฑk kalฤฑyor.
Novatek Rusya’nฤฑn en bรผyรผk ikinci gaz ลirketi ve รถdediฤi vergiler Rus hรผkรผmetinin bรผtรงesine รถnemli bir katkฤฑ saฤlฤฑyor.
Ukrayna Cumhurbaลkanฤฑ danฤฑลmanฤฑ Oleg Ustenko ลunlarฤฑ sรถyledi: “รok basit: Shell, Rus gazฤฑnฤฑn ticaretini yapmaya devam ederek Putin’in cebine para koyuyor ve Rusya’nฤฑn Ukrayna halkฤฑna yรถnelik acฤฑmasฤฑz saldฤฑrganlฤฑฤฤฑnฤฑ finanse etmeye yardฤฑmcฤฑ oluyor. Shell’in ve tรผm petrol endรผstrisinin Rusya’da kazandฤฑฤฤฑ bรผyรผk meblaฤlar, hissedarlarฤฑnฤฑn ceplerini doldurmak yerine Ukrayna’nฤฑn yeniden inลasฤฑnฤฑ finanse etmek iรงin kullanฤฑlmalฤฑdฤฑr.”
Shell’den bir sรถzcรผ ลunlarฤฑ sรถyledi: “Shell spot piyasadan Rus LNG’si alฤฑmฤฑnฤฑ durdurdu, ancak hala bazฤฑ uzun vadeli sรถzleลme taahhรผtleri var. Bu, yaptฤฑrฤฑmlara, yรผrรผrlรผkteki yasalara ve faaliyet gรถsterdiฤimiz รผlkelerin yรถnetmeliklerine tamamen uygundur. Ukrayna’daki zulmรผ nedeniyle Rus hรผkรผmetine baskฤฑ yapmak ile istikrarlฤฑ ve gรผvenli enerji arzฤฑ saฤlamak arasฤฑnda bir ikilem var. Yapฤฑlmasฤฑ gereken son derece zor รถdรผnleลimlere karar vermek hรผkรผmetlerin gรถrevidir.”
Avrupa yaptฤฑrฤฑmlarฤฑna tabi olmayan LNG’nin dรผnyadaki en bรผyรผk tรผccarฤฑ olan Shell, geรงtiฤimiz yฤฑl petrol ve gaz ticaretinden milyarlarca dolar kรขr elde etti.
Rusya geรงen yฤฑl boru hattฤฑyla gaz sevkiyatฤฑnฤฑ bรผyรผk รถlรงรผde azalttฤฑ, ancak Avrupa da dahil olmak รผzere gemiyle tedarik ettiฤi gaz miktarฤฑnฤฑ arttฤฑrdฤฑ.
Birleลik Krallฤฑk bir yฤฑlฤฑ aลkฤฑn sรผredir Rus gazฤฑ ithal etmezken, AB’li politikacฤฑlar bloฤun ithal ettiฤi Rus LNG miktarฤฑnฤฑ azaltmaya รงalฤฑลฤฑyor. Mart ayฤฑnda AB Enerji Komiseri Kadri Simson, รผlkeleri ve firmalarฤฑ Rus gazฤฑ alฤฑmฤฑnฤฑ durdurmaya ve yeni sรถzleลmeler imzalamamaya รงaฤฤฑrdฤฑ.
Global Witness kฤฑdemli kampanya sorumlusu Jonathan Noronha-Gant “Rus LNG ticaretine Rus petrol ticareti ile aynฤฑ tiksintiyle bakฤฑlmasฤฑ iรงin รงok geรง kalฤฑndฤฑ. Putin’in enerji gelirlerini hedef almak sembolik รถnlemlerle sฤฑnฤฑrlฤฑ kalmamalฤฑ, onun gรผcรผnรผ pekiลtiren devasa fosil yakฤฑt meblaฤlarฤฑna somut bir ลekilde son verilmelidir” ลeklinde konuลtu.
Global Witness’ฤฑn analizine gรถre Fransa merkezli enerji ลirketi TotalEnergies Yamal projesinin azฤฑnlฤฑk hissedarlarฤฑndan biri ve aynฤฑ zamanda Rus LNG’sinin รถnemli bir tรผccarฤฑ.
