รorlu’da “Gรผr” olan soyadฤฑnฤฑ “Cebe” olarak deฤiลtirmek isteyen kiลi mahkemeye baลvurdu.
รorlu 3. Asliye Hukuk Mahkemesi, dava dilekรงesinde ileri sรผrรผlen sebeplerin soyadฤฑnฤฑn deฤiลtirilmesi iรงin haklฤฑ neden sayฤฑlamayacaฤฤฑna karar vererek davayฤฑ reddetti.
Kararฤฑn temyiz edilmesi รผzerine dosyayฤฑ gรถrรผลen Yargฤฑtay 8. Hukuk Dairesi, yerel mahkemenin kararฤฑnฤฑ bozdu.
Bozma kararฤฑnda, Tรผrk Medeni Kanunu’nun 27. maddesinde, adฤฑn deฤiลtirilmesinin, ancak haklฤฑ sebeplere dayanฤฑlarak hakimden istenebileceฤi, deฤiลikliฤin nรผfus siciline kayฤฑt ve ilan olunacaฤฤฑ, adฤฑn deฤiลmekle kiลisel durumda deฤiลme olmayacaฤฤฑ, bu deฤiลiklikten zarar gรถrenlerin, bunu รถฤrendiฤi gรผnden baลlayarak bir yฤฑl iรงinde deฤiลtirme kararฤฑnฤฑn kaldฤฑrฤฑlmasฤฑnฤฑ dava edebileceฤinin hรผkme baฤlandฤฑฤฤฑ hatฤฑrlatฤฑldฤฑ.
Hangi hallerin haklฤฑ sebep teลkil ettiฤi konusunun, her davadaki รถzel koลullara gรถre mahkemece belirleneceฤi belirtilen kararda, bu tespit yapฤฑlฤฑrken objektif koลullardan รงok deฤiลtirme isteminde bulunanฤฑn mahkemeye sunacaฤฤฑ รถzel nedenlerin dikkate alฤฑnmasฤฑ gerektiฤi kaydedildi.
Bu รถzel ve kiลiye รถzgรผ nedenlerin, istemde bulunanฤฑn kiลiliฤi, sosyal statรผsรผ, aile iliลkileri de gรถz รถnรผnde bulundurularak hakim tarafฤฑndan deฤerlendirilmesi gerektiฤi vurgulanan kararda, ลu tespitler yer aldฤฑ:
“Ad ve soyadฤฑ kiลiliฤin ayrฤฑlmaz bir unsurudur. Kiลi bununla anฤฑlฤฑr, tanฤฑnฤฑr ve tanฤฑmlanฤฑr. Ad veya soyadฤฑ niteliฤi gereฤi onu taลฤฑyan kiลi tarafฤฑndan benimsendiฤinde anlam taลฤฑr. Adฤฑnฤฑ benimsemeyen kiลiliฤi ile รถzdeลleลmeyen kimsenin, adฤฑnฤฑ deฤiลtirmek istemesi en doฤal hakkฤฑdฤฑr. Bรถyle bir durumda, ad deฤiลtirme istemlerini iรงeren davalarda davacฤฑnฤฑn tercih ve arzusunun รถn planda tutulmasฤฑ ve รถncelikle dikkate alฤฑnmasฤฑ gerekir.
Tรผrk Medeni Kanunu’nun รถngรถrdรผฤรผ ‘haklฤฑ sebep’ bu kapsam iรงinde deฤerlendirildiฤinde, hakimin bu konudaki takdiri ileri sรผrรผlen sebebin ve yeni alฤฑnmak istenen ad veya soyadฤฑnฤฑn toplum deฤerlerine ve kanunun buyurucu hรผkรผmlerine ters dรผลmeyen, รถzellikle baลkalarฤฑna veya รงevreye zarar vermeyen, incitmeyen nitelikte bulunduฤunun tespiti gerekir.
Yargฤฑtay uygulamalarฤฑnda, kiลinin toplum iรงerisinde bilinip tanฤฑndฤฑฤฤฑ soyadฤฑ ile anฤฑlmayฤฑ ve onu kayden de taลฤฑmayฤฑ istemesinin haklฤฑ sebep olacaฤฤฑ kabul edilmiลtir. Bu ilkeler doฤrultusunda, davacฤฑnฤฑn dilekรงesinde dayandฤฑฤฤฑ sebepler ile taraflarฤฑn gรถstereceฤi deliller toplanฤฑp, tanฤฑklar dinlendikten sonra davacฤฑnฤฑn isteminin haklฤฑ sebebe dayanฤฑp dayanmadฤฑฤฤฑnฤฑn denetime elveriลli biรงimde dosyaya yansฤฑtฤฑlmasฤฑyla oluลacak sonuca gรถre bir karar verilmesi yerine, uygun bulunmayan gerekรงeyle davanฤฑn reddine karar verilmesi doฤru gรถrรผlmemiลtir.”
