Dรผnyanฤฑn en bรผyรผk reasรผrans ลirketlerinden biri olan ฤฐsviรงre merkezli Swiss Re’nin baล ekonomisti Jerome Haegeli, 15 Aฤustos 1971’den bu yana sรผregelen kรผresel ekonomik modelin yavaลรงa รถldรผฤรผnรผ dรผลรผndรผฤรผnรผ sรถyledi.
Sรถz konusu tarihi gรผnde dรถnemin ABD Baลkanฤฑ Richard Nixon altฤฑn-dรถviz standardฤฑ sisteminin sonunu ilan etmiล ve bu da kรผreselleลmeyi, aรงฤฑk piyasa ekonomisini, enflasyon รผzerindeki aลaฤฤฑ yรถnlรผ baskฤฑyฤฑ beraberinde getirmiลti.
Bloomberg’in haberine gรถre Haegeli 51 yฤฑllฤฑk bu modelin artฤฑk sona ermekte olduฤuna iลaret etti. Ekonomist bugรผn verdiฤi rรถportajda gฤฑda, enerji ve tedarik zinciri ลoklarฤฑ nedeniyle aฤฤฑr รงekim halinde dรผnyanฤฑn bir krizde olduฤunu sรถyledi.
รst dรผzey ekonomist, โMakro ekonomideki deฤiลim iรงin kriz zamanlarฤฑna ihtiyacฤฑnฤฑz varโ ifadelerini kullandฤฑ.
II. Dรผnya Savaลฤฑ sonrasฤฑ dolar standardฤฑnฤฑn temelini atan 44 รผlkenin katฤฑldฤฑฤฤฑ 1944 tarihli Bretton Woods Konferansฤฑ’na atฤฑfta bulunan Haegeli, ortaya รงฤฑkacak yeni sistemin dรผnya genelindeki politika yapฤฑcฤฑlarฤฑn iลbirliฤini taลฤฑmasฤฑ gerektiฤini belirtti. Bretton Woods sistemi, Nixon’ฤฑn bahsi geรงen aรงฤฑklamasฤฑyla feshedilmiลti.
Ekonomist ortaya รงฤฑkan herhangi bir yeni dรผzenin geliลmiล ekonomilerin yanฤฑ sฤฑra geliลmekte olan pazarlarฤฑn ihtiyaรง ve yeteneklerini de daha iyi ele almasฤฑ gerektiฤini sรถyledi.
Haegeli, Rusya-Ukrayna savaลฤฑnฤฑn baลlamasฤฑyla enflasyon beklentilerini yeniden ayarlamakta zorlanan merkez bankacฤฑlarฤฑ iรงin baลlangฤฑรง noktasฤฑnฤฑn fiyat istikrarฤฑ gรถrevlerini yerine getirmek olduฤunu vurguladฤฑ.
Politika yapฤฑcฤฑlarฤฑn uzun vadeli yatฤฑrฤฑmlarฤฑ kolaylaลtฤฑrmaya yeniden odaklanmasฤฑ gerektiฤini sรถyleyen Haegeli, reel ekonominin canlandฤฑrฤฑlmasฤฑnฤฑn da รถnemli olduฤunu ifade etti.
Daha รถnce ฤฐsviรงre Merkez Bankasฤฑ’nda da gรถrev yapan Haegeli, yetkililerin bu yeni dรถnemi kucaklayacaฤฤฑna ve gรถrevlerini daha iyi yerine getireceฤine iliลkin tahminlerinde iyimser olsa da kฤฑsa vadeli tahminlerinde รงok daha kรถtรผmser.
Haegeli ve ekibi, yรผksek enflasyonun uzun sรผre gรผndemde olmasฤฑnฤฑ ve ABD tรผketici enflasyonunun gelecek on yฤฑlda yaklaลฤฑk yรผzde 3 dรผzeyine yerleลmesini bekliyor. Ekonomist, 1971’de yaลanan stagflasyon biรงiminde olmasa bile sรถz konusu verilerin dรผnya genelinde enflasyonist bir durgunluk anlamฤฑna geleceฤini sรถylรผyor.
Bununla birlikte doฤalgaz fiyatlarฤฑnฤฑn normalin yaklaลฤฑk 10 kat รผstรผnde seyrettiฤi Avrupa’da, ABD’ye kฤฑyasla รงok daha ciddi bir gerileme bekleniyor.
