YASED Baลkanฤฑ Sargฤฑn’dan uyarฤฑ: Kรผreselden negatif ayrฤฑลan Tรผrkiyeโnin doฤrudan yatฤฑrฤฑmlardan aldฤฑฤฤฑ pay %1โin altฤฑna indi. Giriลlerin รงoฤu mevcutlardan.
Kรผresel รถlรงekteki doฤrudan yatฤฑrฤฑmlarฤฑ ve Tรผrkiyeโdeki tabloyu DรNYAโya deฤerlendiren Uluslararasฤฑ Yatฤฑrฤฑmcฤฑlar Derneฤi (YASED) Baลkanฤฑ Ayลem Sargฤฑn, รผlke risk algฤฑsฤฑnฤฑn doฤrudan yeni yatฤฑrฤฑmlarda รถnemli bir rol oynadฤฑฤฤฑna dikkati รงekti. Uluslararasฤฑ iliลkilerde โmilli gรผvenlikโ รผzerinden sรถylem geliลtiฤine iลaret eden Sargฤฑn,
โArtฤฑk devir deฤiลti. Ekonomi de milli gรผvenliฤin bir konusu. Bunu รถne รงฤฑkaracak uluslararasฤฑ adฤฑmlar atmalฤฑyฤฑzโ dedi. Sargฤฑn, dรผnyada uluslararasฤฑ yatฤฑrฤฑmlara yรถnelik รถzel nitelikte teลviklerin รถne รงฤฑktฤฑฤฤฑnฤฑ vurgulayarak, dijitalleลmenin hฤฑzlandฤฑฤฤฑ bu dรถnemde, teลviklerin de yeniden tanฤฑmlanmasฤฑ gerektiฤini sรถyledi. Tรผrkiyeโnin kรผresel doฤrudan yatฤฑrฤฑmlar pastasฤฑndan aldฤฑฤฤฑ pay yรผzde 1โin altฤฑna dรผลerken, bu dรผลรผลte yabancฤฑnฤฑn รถngรถrรผlebilirlik arayฤฑลฤฑ etkili oldu. Uluslararasฤฑ Yatฤฑrฤฑmcฤฑlar Derneฤi (YASED) Baลkanฤฑ Ayลem Sargฤฑn, yeni nesil teลviklerle Tรผrkiyeโnin daha fazla yabancฤฑ yatฤฑrฤฑm รงekeceฤini sรถylerken, startup ekosisteminin doฤru desteklenmeye devam etmesi halinde Tรผrkiyeโnin birleลme ve satฤฑn almalarda gรผรงlรผ bir performans sergileyeceฤini belirtti. Uluslararasฤฑ iliลkilerde hep milli gรผvenlik รผzerinden sรถylem geliลtiฤine dikkat รงeken Sargฤฑn, โArtฤฑk devir deฤiลti. Ekonomi de milli gรผvenliฤin bir konusu. Bunu รถne รงฤฑkaracak uluslararasฤฑ adฤฑmlar atmalฤฑyฤฑzโ dedi.
Ayลem Sargฤฑn, Tรผrkiyeโdeki ve dรผnyadaki uluslararasฤฑ doฤrudan yatฤฑrฤฑmlarฤฑn (UDY) geliลimini DรNYAโya deฤerlendirdi. UNCTAD raporunda, kรผresel doฤrudan yatฤฑrฤฑmlarda yaลanan yรผzde 35โlik daralmanฤฑn tarihi bir gerileme olduฤuna dikkat รงeken Sargฤฑn, ancak pandemi รถncesi dรถnemde halihazฤฑrda bir dรผลรผลรผn gรถzlemlendiฤini dile getirdi. Kรผresel uluslararasฤฑ doฤrudan yatฤฑrฤฑmlar, 2019 yฤฑlฤฑnda yรผzde 6โlฤฑk artฤฑลla sฤฑnฤฑrlฤฑ bir bรผyรผme performansฤฑ sergilemiลti. Sargฤฑnโa gรถre, โticaret savaลlarฤฑโ nedeniyle bir sรผredir uzun vadeli yatฤฑrฤฑmcฤฑlar, yatฤฑrฤฑmlarฤฑnฤฑ azaltฤฑyor ve daha รงekingen davranฤฑyor.
Yatฤฑrฤฑmcฤฑ kabuฤuna รงekildi
Tรผrkiyeโye UDY giriลlerinin 2020โde yรผzde 15 daraldฤฑฤฤฑnฤฑ ancak asฤฑl endiลelenilmesi gereken konunun 2019โdaki yรผzde 35โlik daralma olduฤunu sรถyleyen Sargฤฑn, รถzellikle 2019โda kรผreselden farklฤฑ olarak ayrฤฑลan Tรผrkiyeโnin pozisyonunu deฤerlendirdi. Tรผrkiyeโnin uzun yฤฑllar boyunca kรผresel UDY pastasฤฑndan aldฤฑฤฤฑ payฤฑn yรผzde 1โler civarฤฑnda olduฤunu, ancak ลu an payฤฑnฤฑn yรผzde 0,8โe dรผลtรผฤรผnรผ sรถyleyen Sargฤฑn, Tรผrkiyeโnin uluslararasฤฑ yatฤฑrฤฑm rekabetรงiliฤinin incelendiฤi araลtฤฑrmanฤฑn รงฤฑktฤฑlarฤฑyla bu dรผลรผลรผn nedenlerini aรงฤฑkladฤฑ. Sargฤฑn, โAraลtฤฑrmada mevcut yatฤฑrฤฑmcฤฑlarฤฑmฤฑz ve รผlkemize ilk defa yatฤฑrฤฑm yapacaklar arasฤฑnda farklฤฑ Tรผrkiye iรงin farklฤฑ risk algฤฑsฤฑ olduฤu gรถrรผldรผ. Gรผvenli liman arayan yatฤฑrฤฑmcฤฑ, yatฤฑrฤฑmlarฤฑnฤฑ รงok dikkatli yapฤฑyor. Dรผnya รงapฤฑnda รงok korumacฤฑ politikalarฤฑn olduฤu dรถnemde yatฤฑrฤฑmcฤฑlar kabuฤuna รงekildi. O dรถnemde yatฤฑrฤฑmcฤฑlar Tรผrkiyeโde รถngรถrรผlebilirlik konusunda aradฤฑklarฤฑnฤฑ รงok bulamadฤฑlar. Rapora gรถre, sฤฑfฤฑrdan yatฤฑrฤฑma gelecekler iรงin risk algฤฑsฤฑ รถnemli rol oynadฤฑ. Ama mevcut yatฤฑrฤฑmcฤฑlar iรงin durum farklฤฑ oldu. UDY giriลlerinin รงoฤu da mevcutlarฤฑn yatฤฑrฤฑmlarฤฑnฤฑ bรผyรผtmesiyle olduโ diye konuลtu. Kฤฑsa sรผre รถnce yayฤฑnlanan Uluslararasฤฑ Doฤrudan Yatฤฑrฤฑm Strateji Belgesiโnin bu anlamda รงok deฤerli olduฤunu dile getiren Sargฤฑn, buna gรถre Tรผrkiyeโnin kรผresel UDY pastasฤฑndaki payฤฑnฤฑn 2023โte yรผzde 1,5โe รงฤฑkarฤฑlmasฤฑ hedefinin รงok รถnemli olduฤuna dikkat รงekti. โDemek ki biz burada daha farklฤฑ ลeylerle yarฤฑลmalฤฑyฤฑzโ diyen Sargฤฑn, Tรผrkiyeโnin gรผรงlรผ yanlarฤฑnฤฑ anlatmak iรงin bu dรถnemde bir fฤฑrsat olduฤunu kaydetti.
Paris Anlaลmasฤฑโna taraf olmalฤฑyฤฑz
Yeni dรถnemde yatฤฑrฤฑmcฤฑlarฤฑn gรผndeminde dijitalleลme ve iล gรผcรผ dรถnรผลรผmรผ konularฤฑnฤฑn olduฤunu belirten Sargฤฑn, โTรผrkiyeโnin dijitalleลmeyi saฤlayarak, buradan kaynaklanan verim artฤฑลฤฑnฤฑ yatฤฑrฤฑmcฤฑya fฤฑrsat olarak sunabilmesi lazฤฑm ki, yatฤฑrฤฑmcฤฑlar Tรผrkiyeโyi tercih etsin. Sรผrdรผrรผlebilirlik konusu hep gรผndemdeydi, ancak COVID sonrasฤฑ dรถnem iรงin en hฤฑzlฤฑ รงฤฑkฤฑล yapan tema olduโ dedi. Sรผrdรผrรผlebilirlik konusundaki adฤฑmlarฤฑn bรผtรผncรผl bir yaklaลฤฑmla atฤฑlmasฤฑ gerektiฤine deฤinen Sargฤฑn, Paris ฤฐklim Anlaลmasฤฑ konusunda Tรผrkiyeโnin kendi adฤฑna haklฤฑ olduฤu birtakฤฑm noktalar olduฤunu, ancak bu anlaลmaya taraf olmamanฤฑn Tรผrkiyeโnin kesinlikle aleyhinde olacaฤฤฑnฤฑ, bundan รงekindiklerini ifade etti.
Yatฤฑrฤฑmcฤฑlarฤฑn yeni nesil teลviklere daha aรงฤฑk bir ortam aradฤฑฤฤฑna dikkat รงeken Sargฤฑn, โHer teลvik her yatฤฑrฤฑmcฤฑya hitap etmiyor. Bir รผlke iรงin uluslararasฤฑ doฤrudan yatฤฑrฤฑmlar o kadar kฤฑymetli ki, o nedenle yeni nesil teลvikleri takip etmek, yatฤฑrฤฑmcฤฑya รถzel teลvikler sunmak รงok รถnemli. Artฤฑk bรผyรผk bรผyรผk fabrikalardan ziyade varlฤฑkta hafif yatฤฑrฤฑmlar รงok รถnemli. Daha fazla dijitale gittiฤimiz bir ortamdayฤฑz. Teลvikleri de yeniden tanฤฑmlamamฤฑz lazฤฑmโ dedi. Tรผrkiyeโnin ABโye uyum sรผrecinin รถnemine dikkat รงeken Sargฤฑn, Gรผmrรผk Birliฤiโnin AB ile Tรผrkiye arasฤฑnda รถnemli bir baฤ olduฤunu hatฤฑrlattฤฑ. Yabancฤฑ birรงok firmanฤฑn Avrupaโya Tรผrkiyeโden mal gรถndermek istediฤini, daha kolay olduฤu iรงin yakฤฑn รผlkelerle Tรผrkiyeโden iล yapmak istediฤini hatฤฑrlatan Sargฤฑn, ลu ifadeleri kullandฤฑ: โYani Tรผrkiye bir merkez oluyor. Resme biraz da yukarฤฑdan baktฤฑฤฤฑmฤฑzda konu kรผresel tedarik zincirlerine geliyor. Kรผresel tedarik zincirleri konusu Tรผrkiye iรงin รถnemli bir fฤฑrsat. Ama uzun yฤฑllar sรผrecek bir sรผreรง. ลimdi buna baลlandฤฑ. Bu konuda Paris Anlaลmasฤฑ ve Yeลil Mutabakat รถnemli adฤฑmlar olacak. Gรผmrรผk Birliฤi, bizim stratejik avantajฤฑmฤฑz. Bu nedenle Tรผrkiye, olasฤฑ tedarik zinciri kaymalarฤฑnda รงeลitli endรผstrilerden ciddi pay alabilir. Satranรง oyunu gibi bunu รงok iyi planlayarak yapmalฤฑyฤฑz.โ
