Hazine ve Maliye Bakanฤฑ Nureddin Nebati, “Tรผrkiye Ekonomi Modeli Yeni Adฤฑmlar ve Enflasyon Tedbirleri Tanฤฑtฤฑm Toplantฤฑsฤฑ”nda yaptฤฑฤฤฑ konuลmada, yastฤฑk altฤฑ altฤฑnlarฤฑn ekonomiye kazandฤฑrฤฑlmasฤฑ iรงin, karลฤฑlฤฑฤฤฑ TL tutarlarฤฑyla altฤฑn dรถnรผลรผmlรผ mevduat ve katฤฑlฤฑm hesabฤฑ aรงฤฑlarak deฤer korumasฤฑndan faydalanฤฑlabileceฤini aรงฤฑklamฤฑลtฤฑ.
Hazine ve Maliye Bakanlฤฑฤฤฑndan alฤฑnan bilgilere gรถre, yastฤฑk altฤฑ altฤฑnlarฤฑn ekonomiye kazandฤฑrฤฑlmasฤฑnฤฑ amaรงlayan yeni sistem, rafinerileri ve bankalarฤฑ daha sฤฑkฤฑ bir iล birliฤine sevk edecek, rafineriler ve kuyumcular anlaลarak kendi toplama ve daฤฤฑtฤฑm kanallarฤฑnฤฑ oluลturacak.
Vatandaล, kuyumcular รผzerinden ziynet, meskuk, iลlenmiล ve hurda gibi fiziki altฤฑnlarฤฑnฤฑ sisteme aktaracak ve sistemden รงekebilecek. Vatandaลฤฑn fiziki altฤฑn teslim ve รงekim sรผrecinde herhangi bir maฤduriyet yaลamamasฤฑnฤฑ saฤlayacak teknolojik altyapฤฑ rafineriler tarafฤฑndan oluลturulacak ve bankalar tarafฤฑndan da doฤrulama altyapฤฑlarฤฑ ile desteklenecek.
Kuyumcu, rafineri ve banka arasฤฑnda รผรงlรผ bir mutabakat veya teyit sistemi oluลturulacak. Vatandaล fiziki altฤฑnฤฑnฤฑ teslim ettiฤinde isterse bankalarda bulunan altฤฑn hesaplarฤฑna isterse teslim ettiฤi altฤฑnฤฑn Tรผrk lirasฤฑ karลฤฑlฤฑฤฤฑnฤฑn TL cinsi hesaplarฤฑna aktarฤฑmฤฑnฤฑ talep edebilecek.
Bu aktarฤฑm iลlemi, anlaลmaya gรถre kuyumcu veya rafineri tarafฤฑndan anlฤฑk olarak gerรงekleลtirecek. Hesaba aktarฤฑm yapฤฑldฤฑฤฤฑna iliลkin bilgilendirme sistem tarafฤฑndan saฤlanacak. Bรถylece ilgili kiลi kuyumcuda iลlemini bitirmiล, fiziki altฤฑnฤฑnฤฑ teslim etmiล ve finansal kuruluล olan bankaya altฤฑn veya TL olarak aktarmฤฑล olacak.
Finansal sisteme bu yรถntemle kazandฤฑrฤฑlan fiziki altฤฑn, kuyumcu tarafฤฑndan rafineriye teslim edilecek. Rafineri tarafฤฑndan da rafinajฤฑ yapฤฑlmฤฑล altฤฑn bankaya iletilecek. Sรถz konusu fiziki altฤฑn, karลฤฑlฤฑk olarak banka nezdinde tutulacak.
Kiลiler, finansal sisteme aktardฤฑฤฤฑ altฤฑn tasarrufunu, tercih ettiฤi ลekilde deฤerlendirildikten sonra tekrar fiziki olarak รงekmek istediฤinde kuyumcu ve banka daฤฤฑtฤฑm kanallarฤฑ รผzerinden rahatlฤฑkla รงekebilecek.
Hali hazฤฑrda bulunan altฤฑna iliลkin hesap tรผrlerine ek olarak yeni hesap tรผrleri รผzerinde bankalar tarafฤฑndan รงalฤฑลma yapฤฑlacak.
Ayrฤฑca bankalarca finansal sisteme kazandฤฑrฤฑlan altฤฑnlar karลฤฑlฤฑฤฤฑnda hesap sahibine diฤer bankacฤฑlฤฑk รผrรผnlerinde kredi faiz oranฤฑ indirimi gibi รงeลitli avantajlar saฤlanmasฤฑna yรถnelik รงalฤฑลmalar yรผrรผtรผlecek.
Bahsedilen sistem รผzerinden bankalara aktarฤฑlan fiziki altฤฑn karลฤฑlฤฑฤฤฑ TL tutarlarฤฑn “Altฤฑn Dรถnรผลรผmlรผ TL Mevduat / Katฤฑlฤฑm Hesaplarฤฑnda” deฤerlendirilebilmesini teminen Tรผrkiye Cumhuriyet Merkez Bankasฤฑ (TCMB) tarafฤฑndan gerekli dรผzenleme รงalฤฑลmalarฤฑ yapฤฑlacak. Bรถylece kiลi, tasarrufunun deฤerini korurken aynฤฑ zamanda TL cinsi kazanรง saฤlamฤฑล olacak.
Finansal sisteme aktarฤฑlan altฤฑnlar vatandaลlarฤฑn tercihleri doฤrultusunda nemalandฤฑrฤฑlabilecek.
Sรถz konusu sisteme ek olarak kiลilerin darphane รผretimi ziynet altฤฑn tasarruflarฤฑna รถzel olarak katฤฑlฤฑm bankalarฤฑnda ve kamu bankalarฤฑnda doฤrudan รงeyrek hesabฤฑ aรงma uygulamasฤฑ da 1 Mart’tan itibaren baลlayacak.
รrneฤin, bir kiลi 10 รงeyrek altฤฑnฤฑ banka ลubesine gรถtรผrdรผฤรผnde aรงtฤฑฤฤฑ altฤฑn hesabฤฑnฤฑn bakiyesini รงeyrek altฤฑn cinsinden takip edebilecek. Bu รงeyrek altฤฑn hesaplarฤฑnda belirlenen ลekillerde deฤerlendirildikten sonra bire bir hesabฤฑnda gรถzรผken altฤฑn miktarฤฑnฤฑ fiziki olarak รงekebilecek. Darphane bu sรผreรงte gerekli ekspertiz desteฤini bankalara saฤlayacak.
รeyrek katฤฑlฤฑm ve vadeli hesaplar uygulamasฤฑ da 15 Mart’tan itibaren uygulamaya alฤฑnacak.
Toplama kanallarฤฑnฤฑn geniลletilmesi iรงin halihazฤฑrda banka ve rafinerilerin sahip olduklarฤฑ kuyumcu aฤlarฤฑ yaygฤฑnlaลtฤฑrฤฑlacak, mart ayฤฑ itibarฤฑyla her ilde en az bir kuyumcu olacak ลekilde uygulanacak ve 1500’รผn รผzerinde kuyumcu sisteme dahil olacak.
Bankalar her ilde en az bir ลubesini bu sistemle iliลkilendirecek. Altฤฑn toplama sรผrecinde bugรผne kadarki uygulamalardan farklฤฑ olarak bankalarฤฑn bazฤฑ ลubeleri toplama iลlemlerine sรผrekli aracฤฑlฤฑk edecek.
Kuyumcularฤฑn, bankalarฤฑn ve rafinerilerin ayrฤฑ ayrฤฑ altyapฤฑlarฤฑ รผzerinden toplama ve teslim iลlemlerini gerรงekleลtirmesi yerine, ortak bir platform รผzerinden bu iลlemlerin yapฤฑlmasฤฑna yรถnelik รงalฤฑลmalar yapฤฑlacak.
Hem kiลilerin altฤฑn tasarruf talebini karลฤฑlayacak hem de doฤrudan fiziki altฤฑn รผretimine sebebiyet vermeyecek ลekilde dijital altฤฑn รงalฤฑลmalarฤฑna hฤฑz verilecek.
Takasbank tarafฤฑndan uygulamaya koyulan altฤฑn transfer sisteminin yaygฤฑnlaลtฤฑrฤฑlmasฤฑ ve geliลtirilmesi yoluyla yatฤฑrฤฑmcฤฑlar, bankalarda bulunan altฤฑn hesaplarฤฑnฤฑn transfer iลlemlerini kolaylฤฑkla gerรงekleลtirebilecek.
