Borsa yatฤฑrฤฑmcฤฑsฤฑ aรงฤฑsฤฑndan kafa karฤฑลtฤฑrฤฑcฤฑ gรผnler yaลฤฑyoruz. Temettรผ veya bรผyรผme yatฤฑrฤฑmcฤฑlarฤฑ iรงin deฤil elbette. Vur-kaรงla kar elde etme niyeti olanlar iรงin. Dedikodular muhtelif. Vadeli ฤฐลlemler ve Opsiyon Borsasฤฑโnฤฑn spor piyasayฤฑ da tahteravalliye รงevirdiฤi seanslar temmuz sonundan beri yรผkselen ama geรงtiฤimi birkaรง haftada tavan รผstรผne tavana kilitlenen bankacฤฑlฤฑk hisselerinde mantฤฑk ile izah edilemeyecek sert yรผkseliลler yaratฤฑp kaldฤฑraรงlฤฑ short pozisyonlarฤฑ teminat sฤฑkฤฑntฤฑsฤฑna zorladฤฑktan sonra bu defa terse dรถnerek taban รผstรผne taban รงeken aynฤฑ hisselerle long pozisyonlarฤฑ zorlamaya baลladฤฑ. Bu gรถrรผntรผ elbette borsanฤฑn bir oyun alanฤฑ deฤil yatฤฑrฤฑm yeri olduฤu imajฤฑ aรงฤฑsฤฑndan pek de faydalฤฑ sonuรง veren ลeyler deฤildi. รรผnkรผ spekรผlasyon ile manipรผlasyonun birbirinden ayrฤฑldฤฑฤฤฑ, birinin piyasalar aรงฤฑsฤฑndan faydalฤฑyken diฤerinin dรผzenleyici kurumlar tarafฤฑndan mรผdahale edilmesi gereken bir eylem biรงimi olduฤunu herkes biliyordu. Vadeli piyasanฤฑn uzun vadeli yatฤฑrฤฑm yapฤฑlan spot piyasayฤฑ da bozduฤu seanslarฤฑn borsaya yeni yatฤฑrฤฑmcฤฑ รงekme aรงฤฑsฤฑndan da kรถtรผ hatฤฑralar bฤฑrakacaฤฤฑ muhakkaktฤฑ.
Dรผnya’nฤฑn haberine gรถre รถzellikle bir aracฤฑ kurum รผzerinde yoฤunlaลan eleลtirilere adฤฑ geรงen aracฤฑ kurumdan bir internet sitesi รผzerinden yanฤฑt geldi ve aracฤฑ kurum kendilerinin sadece bir yatฤฑrฤฑmcฤฑnฤฑn iลlemlerine aracฤฑlฤฑk ettiฤini, manipรผlasyonla ilgilerinin olmadฤฑฤฤฑnฤฑ, sรถz konusu mรผลterinin รถzel bir mรผลterileri olmadฤฑฤฤฑnฤฑ ve 10โdan fazla baลka aracฤฑ kurumla da aynฤฑ iลlemleri yaptฤฑฤฤฑnฤฑ aรงฤฑkladฤฑ.
Dedik ya; ilginรง gรผnler yaลฤฑyoruz. Bu aรงฤฑklama bile baลlฤฑ baลฤฑna enteresan bir aรงฤฑklama olarak bugรผnlerde yaลananlarฤฑ รถzetleyen bir ลey olarak รถnรผmรผzde duruyor.
Borsanฤฑn 1998-2003 dรถneminde bir รงok รผnlรผ spekรผlatรถrรผnรผn veya manipรผlatรถrรผnรผn cirit attฤฑฤฤฑ bir yer olduฤunu, bireysel yatฤฑrฤฑmcฤฑlarฤฑn finansal okur yazarlฤฑฤฤฑnฤฑn bugรผnkรผnden รงok ama รงok daha az olduฤunu, fakat o dรถnemde bile bu spekรผlatรถr veya manipรผlatรถrlerin hangi aracฤฑ kurumlardan iลlem yaptฤฑฤฤฑnฤฑ kesin olarak bilmediฤimizi fakat sadece duyumlara sahip olduฤumuzu hatฤฑrlฤฑyoruz. Biz borsa-finansย gazetecileri iรงin bu bilgilerin รงoฤu sadece dedikodudan ibaretti. Fakat bugรผn รงokรงa adฤฑ duyulan bir borsa spekรผlatรถrรผnรผn isminin aรงฤฑkรงa telaffuz edilebildiฤi dรถnemleri yaลฤฑyoruz. Bunun arka planฤฑnda SPKโnฤฑn kapalฤฑ kapฤฑlar ardฤฑnda yaลanan sฤฑra dฤฑลฤฑ iลlem gรผnlerinin aktรถrlerini sฤฑkฤฑลtฤฑrmasฤฑ olabileceฤi gibi kurumlarฤฑn teminatlฤฑ pozisyonlardan duyduฤu rahatsฤฑzlฤฑk da olabilir.
Peki piyasanฤฑn hali buyken รงok da derinlemesine teknik veya temel borsa bilgisine sahip olmayanlar ne yapmalฤฑ?
Bu sorunun cevabฤฑnฤฑ her fฤฑrsat bulduฤumuzda uzmanlardan aktararak veriyoruz. ฤฐลi profesyonel yatฤฑrฤฑmcฤฑlara teslim edip arkanฤฑza yaslanฤฑp olacaklarฤฑ ara ara takip etmek belki biraz daha az bir getiri ama daha az risk, daha stressiz bir hayat anlamฤฑna gelebilir. Profesyonel yatฤฑrฤฑmcฤฑlar derken de elbette yatฤฑrฤฑm fonlarฤฑ veya BES birikimlerinizi deฤerlendirmek sรถz konusuysa BES fonlarฤฑndan bahsediyoruz.
O halde gelin birlikte son dรถnemde yaลanan hareketlerde doฤru pozisyonlar alarak yatฤฑrฤฑmcฤฑsฤฑnฤฑ koruyan veya รงok kazandฤฑrmayฤฑ baลaran fonlara yakฤฑndan bakalฤฑm.
Yatฤฑrฤฑm fonlarฤฑnฤฑ incelerken ilk karลฤฑmฤฑza รงฤฑkan dikkat รงekici performans da aslฤฑnda sรผrpriz oldu.ย Borsaย ฤฐstanbulโdaki hareketin hฤฑzlanmaya baลladฤฑฤฤฑ 27 Temmuz 2022โden 16 Eylรผl 2022 Cuma gรผnรผne kadar diฤer fonlara karลฤฑ ezici bir getiri รผstรผnlรผฤรผ saฤlayan yatฤฑrฤฑm fonunun kaldฤฑraรงlฤฑ iลlem yapan bir serbest ลemsiye fonu olduฤu gรถrรผlรผyor. Inveo Portfรถyโรผn ฤฐstatistiksel Arbitraj Serbest รzel Fonuโnun aradaki dalgalanmalarฤฑ da kapsayan getirisi yรผzde 472 oldu. Yani 100 liralฤฑk bir yatฤฑrฤฑmฤฑ 572 TLโye รงฤฑkardฤฑ. Fakat dikkat รงeken bir diฤer nokta TEFAS verilerine gรถre bu fonun sadece bir yatฤฑrฤฑmcฤฑsฤฑ var. Yani tahsisli bir fon.
Bu fona en รงok yaklaลabilen fon Hedef Portfรถyโรผn Pusula Hisse Senedi Serbest Fonu. Yรผzde 119 getiri saฤlayan bu fonu, yรผzde 97 getiriyle Deniz Portfรถyโรผn CC Hisse Senedi Serbest รzel Fonu izledi. Azimut Portfรถyโรผn Hisse Senedi Serbest รzel Fonu yรผzde 85.5, Azimut Portfรถy Res Serbest รzel Fonu yรผzde 82, Tera Portfรถy Birinci Serbest Fonu yรผzde 81, Hedef Portfรถy Mavi Hisse Senedi Serbest Fonu yรผzde 80 getiri saฤladฤฑ. Bu fonlar, sadece 1.5 ay iรงerisinde BIST-100โรผn yaklaลฤฑk iki katฤฑ kadar getiri saฤlayan fonlar.
Fakat elbette bu fonlarฤฑn bir รงoฤu hisse senedi yoฤun fonlar olduฤu iรงin aynฤฑ zamanda daha yรผksek risk profiline dahil yatฤฑrฤฑmcฤฑ kitlesine hitap ediyor. Ayrฤฑca bu fonlarฤฑ bir kฤฑsmฤฑ zaten halka aรงฤฑk da deฤil ve belli bir yatฤฑrฤฑmcฤฑ kitlesine tahsisli olarak satฤฑlmฤฑล, yani yeni yatฤฑrฤฑmcฤฑ kabulรผ olmayan fonlar.
ลimdi de biraz daha korumacฤฑ bir analiz yapalฤฑm. รrneฤin Borsa ฤฐstanbulโun hฤฑzlฤฑ yรผkseldiฤi, hatta son gรผnlerine doฤru yรผkseliลin daha da sertleลtiฤi 27 Temmuz- 12 Eylรผl 2022โde en รงok kazandฤฑran, fakat doฤru stratejiyle borsanฤฑn sert bir dรผลรผล gรถsterdiฤi 12-16 Eylรผl 2022 dรถneminde de yatฤฑrฤฑmcฤฑsฤฑna getiri saฤlamayฤฑ baลarmฤฑล olan fonlar hangileri?
ฤฐki dรถnemi birlikte incelediฤimizde, borsa hem yรผkselirken hem de dรผลerken kazandฤฑran, bileลik getiri olarak da en รงok getiri saฤlayan fonlarda zirvede Azimut Portfรถy Res Serbest รzel Fon yer alฤฑyor. Borsa yรผkselirken yรผzde 82 kazandฤฑran bu fon, borsanฤฑn dรผลtรผฤรผ dรถnemde de nominal olarak kaybettirmemeyi baลardฤฑ.
Bu fonu Inveo Portfรถyโรผn Everest Serbest Fonu izliyor. Borsa yรผkselirken yรผzde 55 civarฤฑ getiri saฤlayan bu fon, borsa dรผลerken de yรผzde 6 getiri saฤlamayฤฑ baลardฤฑ. Bu fonlarฤฑ, borsa yรผkselirken yรผzde 58 kazandฤฑrฤฑp, borsa dรผลerken yรผzde 1 kazandฤฑran A1 Portfรถy Birinci Serbest Fon, borsa yรผkselirken yรผzde 42, borsa dรผลerken yรผzde 7 kazandฤฑran Marmara Capital Hisse Senedi Serbest Fon izledi. Listede yer alan diฤer fonlar sฤฑrasฤฑyla Marmara Capital Hisse Senedi (TL) Fonu, Global Menkul Ada Serbest Fon, Global Menkul Boฤaziรงi Serbest Fonu, Tacirler Portfรถy KG Serbest รzel Fon, Global Menkul Nehir Serbest Fon oldu. Diฤer fonlara iliลkin verileri tablolarฤฑmฤฑzdan izleyebilirsiniz.
Aslฤฑnda borsada yaลanan bu dalgalanmalar belki unutuyoruz ama insanlarฤฑn bireysel emeklilik geleceklerini de etkiliyor. Elbette uzun vadede eninde sonunda her zaman sabreden kazanฤฑr fakat yฤฑlda 6 defa portfรถy deฤiลtirme hakkฤฑ olan ve bu hakkฤฑnฤฑ kullanmak isteyen bir yatฤฑrฤฑmcฤฑnฤฑn borsada yaลanan bu mantฤฑksฤฑzฤฑ dalgalanmalarฤฑ gรถrรผnce en azฤฑndan bu haklarฤฑndan birini kullanฤฑrken kafasฤฑnฤฑn รงok karฤฑลacaฤฤฑ muhakkak. Bu nedenle BES fonlarฤฑn performanslarฤฑnฤฑ da aynฤฑ dรถnemde araลtฤฑrdฤฑk. En รงok getiriyi saฤlayan fon son 1.5 ayda Anadolu Hayat Emeklilikโin ฤฐล Bankasฤฑ ฤฐลtirak Endeksi Emeklilik Yatฤฑrฤฑm Fonu oldu. Elbette bunda ฤฐล Bankasฤฑ C hisselerinin sonradan biraz dรผลse de hฤฑzlฤฑ yรผkseliลinin etkisi var. ฤฐkinci sฤฑrada Cigna Saฤlฤฑk ve Emeklilikโin Birinci Hisse Senedi Fonu, รผรงรผncรผ sฤฑrada ise Anadolu Hayat Emeklilikโin Hisse Seneid Grup Emeklilik Fonu yer aldฤฑ. BIST-100 endeksinden daha fazla getiri saฤlayabilen emeklilik fonu sayฤฑsฤฑ ise sadece 12 oldu.
