Yรผksek enflasyon alฤฑm gรผcรผnรผ eritirken, vatandaลฤฑn temel gฤฑda รผrรผnlerine eriลimi de her geรงen gรผn zorlaลฤฑyor. Tedavรผldeki en bรผyรผk banknot olan 200 TL ile markete gidildiฤinde, et, sรผt ve bakliyat gibi รผrรผnleri bir arada almak mรผmkรผn olmuyor. Tรผrkiye’ye gelen Avrupalฤฑlar ise 200 Euro bozdurduฤunda birkaรง market arabasฤฑnฤฑ doldurabilecek รผrรผn alabiliyor. TL’nin yaลadฤฑฤฤฑ deฤer kaybฤฑ ile ortaya รงฤฑkan bu tablo Tรผrkiye’nin geldiฤi hazin durumu da gรถzler รถnรผne seriyor.
Sรถzcรผ’nรผn haberine gรถre dรผn itibarฤฑyla 1 Euro, 20.35 TL seviyesine ulaลtฤฑ. Tรผrk Lirasฤฑ deฤer kaybettiรงe de yabancฤฑlar aรงฤฑsฤฑndan รผlkemiz adeta alฤฑลveriล cennetine dรถnรผลtรผ. Bir Avrupalฤฑ 200 Euro’yu bozdurduฤunda kilogramฤฑ 230 TL olan kuลbaลฤฑdan, 17.7 kilogram alabiliyor. Vatandaลlarฤฑmฤฑz ise zar zor kazandฤฑฤฤฑ 200 TL ile ancak 850 gram et alabiliyor. Aynฤฑ ลekilde bir Tรผrk vatandaลฤฑ 200 TL ile tanesi 6 TL’den 33 adet ekmek zor alฤฑyor. Bir diฤer temel gฤฑda รผrรผnรผ olan yumurtada da durum daha vahim. 30’luk yumurtanฤฑn kolisi 65 TL’den satฤฑlฤฑyor ve vatandaล 200 lira ile sadece 3 koli yumurta alabiliyor. Avrupalฤฑ Tรผrkiye’de 63 koli yumurtayฤฑ sepetine koyabiliyor.
Tรผrk Lirasฤฑ sadece dolar karลฤฑsฤฑnda deฤer kaybetmedi. Komลularฤฑmฤฑzฤฑn para birimleri Bulgar Levasฤฑ ve Gรผrcistan Larisi’nin TL karลฤฑsฤฑnda son yฤฑllarda deฤer kazanmasฤฑyla, bu iki รผlkeden Tรผrkiye’ye sadece alฤฑลveriล iรงin onbinlerce kiลi gelmeye baลladฤฑ. Sฤฑnฤฑr kapฤฑlarฤฑndan araรงlarฤฑyla Tรผrkiye’ye gรผnรผbirlik gelen Bulgarlar ve Gรผrcรผler, bagajlarฤฑnฤฑ her tรผrlรผ eลya ile doldurup รผlkelerine dรถnรผyorlar.
Tรผrkiye ฤฐstatistik Kurumu (TรฤฐK) verilerine gรถre 2022’de gฤฑda enflasyonu yรผzde 77.87 oldu. Dar gelirli vatandaลฤฑn en bรผyรผk harcama kalemi olan gฤฑdada, TรฤฐK verilerinden รงok daha fazla bir enflasyon olduฤu ifade ediliyor. Birleลik Kamu-ฤฐล Araลtฤฑrma Merkezi’nin (KAMU-AR) hesapladฤฑฤฤฑ 4 kiลilik bir ailenin aรงlฤฑk sฤฑnฤฑrฤฑ 2022 Aralฤฑk ayฤฑnda 9 bin 59 TL’ye yรผkseldi.
TL en รงok kaybedenler liginde 3’รผncรผ
Son bir yฤฑlda yaลanan yรผksek enflasyonla birlikte Tรผrk Lirasฤฑ’nฤฑn deฤer kaybetmesi, vatandaลฤฑn alฤฑm gรผcรผnรผn daha fazla erimesine yol aรงtฤฑ. 2022’de dolar karลฤฑsฤฑnda en รงok deฤer kaybeden paralar iรงinde Tรผrk Lirasฤฑ รผst sฤฑralarda yer aldฤฑ. TL, yรผzde 34.98 deฤer kaybฤฑyla dรผnya liginde รผรงรผncรผ sฤฑrada kendisine yer buldu. En fazla deฤer kaybeden para birimlerinde yรผzde 69.14 ile Arjantin Pesosu zirvede yer alฤฑrken, onu yรผzde 56.91 ile Mฤฑsฤฑr Lirasฤฑ takip etti. Tรผrkiye’den sonra Pakistan Rupisi yรผzde 26.89 deฤer kaybฤฑyla dรถrdรผncรผ olurken, onun ardฤฑndan yรผzde 21.04 ile Bangladeล Takasฤฑ geldi. 2022 yฤฑlฤฑnda ABD Dolarฤฑ karลฤฑsฤฑnda Kolombiya Pesosu yรผzde 20.65, Gรผney Kore Wonu yรผzde 20, Japonya Yeni yรผzde 18.41 deฤer kaybetti.
