Norveรง‘te yaลayanlarฤฑn uzun yฤฑllardฤฑr baลฤฑnฤฑ aฤrฤฑtan aฤฤฑr vergiler bazฤฑ vatandaลlarฤฑ รผlkeyi terk etmeye zorluyor. Norveรง’in en bรผyรผk vergi mรผkellefi ve yatฤฑrฤฑm ลirketi Aker ASA’nฤฑn en bรผyรผk hissedarฤฑ olan Kjell Inge Rรธkke, geรงtiฤimiz Eylรผl ayฤฑnda yรถnetim kurulunun geri kalanฤฑna yazdฤฑฤฤฑ aรงฤฑk mektupta, “Norveรง’in Asker ลehrinden ฤฐsviรงre‘nin Lugano ลehrine taลฤฑndฤฑm” sรถzlerini kaydetti.
Telegraph’ฤฑn haberine gรถre tahmini net deฤeri 19,6 milyar Nkr (1,5 milyar ยฃ) olan bir sanayi kralฤฑ olan Rรธkke, daha yรผksek servet vergisi oranlarฤฑyla vurulduklarฤฑ iรงin geรงtiฤimiz yฤฑl Norveรง’i terk eden 50 milyarder ve milyoner arasฤฑnda yer alฤฑyor.
ฤฐลรงi Partisi koalisyonunun servet vergisi oranlarฤฑnฤฑ 0.1 puan artฤฑrmasฤฑndan bu yana รผlkenin en zengin sakinlerinin rekor sayฤฑda kaรงฤฑลฤฑ, hรผkรผmete on milyonlarca vergi geliri kaybฤฑna mal oldu. Norveรง gazetesi Dagens Naeringsliv’e gรถre, toplam net serveti 40 milyar Nkr’den (3 milyar ยฃ) fazla olan 50 yรผksek gelirli, 2009’dan bu yana รผlkeyi terk ederek ฤฐsviรงre’ye gidenlerin toplam sayฤฑsฤฑndan daha fazlasฤฑnฤฑ oluลturuyor.
Geรงtiฤimiz Kasฤฑm ayฤฑnda yรผrรผrlรผฤe giren vergi baskฤฑsฤฑ nedeniyle daha da fazla varlฤฑklฤฑ Norveรงlinin รผlkeyi terk etmesi bekleniyor.
Servet vergileri uzun zamandฤฑr bรผyรผyen sorun
Norveรง’in servet vergisi uzun zamandฤฑr รผlkenin sรผper zenginlerinin baลฤฑnฤฑ aฤrฤฑtฤฑyor. Toplam varlฤฑklar / eksi toplam borรง olarak tanฤฑmlanan vatandaลlarฤฑnฤฑn kรผresel net deฤeri รผzerinden servet vergisi uygulayan bir avuรง OECD รผlkesinden biridir.
Birรงok รผlke para kaรงmasฤฑn diye servet vergisini kaldฤฑrdฤฑ
1990 yฤฑlฤฑnda, tamamฤฑ Avrupa’da bulunan 12 OECD รผlkesi servet vergisi uygulamaktaydฤฑ. Ancak bu รผlkelerin รงoฤu, kรผreselleลen dรผnyada zenginlerin servetlerini baลka yerlere gรถtรผreceฤine dair artan korkular nedeniyle 1990’larda ve 2000’lerde bu vergileri yรผrรผrlรผkten kaldฤฑrdฤฑ. ฤฐstihbarat firmasฤฑ New World Wealth tarafฤฑndan yapฤฑlan araลtฤฑrmaya gรถre, 2000-2016 yฤฑllarฤฑ arasฤฑnda tahminen 60,000 milyonerini kaybeden Fransa, 2017 yฤฑlฤฑnda varlฤฑk vergisini kaldฤฑran son รผlke oldu.
ลu anda varlฤฑk vergisi uygulayan Avrupa รผlkeleri Norveรง, ฤฐspanya ve ฤฐsviรงre.
Bu durum, servet vergilerinin hรผkรผmet iรงin ลaลฤฑrtฤฑcฤฑ derecede az gelir getirmesine raฤmen bรถyle. OECD’ye gรถre Norveรง’in vergi gelirlerinin sadece kรผรงรผk bir kฤฑsmฤฑ – yaklaลฤฑk %1’i – servet vergilerinden geliyor. Kar amacฤฑ gรผtmeyen bir kuruluล olan Tax Policy Associates’ten Dan Neidle ลunlarฤฑ sรถyledi: “Norveรง muhtemelen en รถnemli servet vergisine sahip geliลmiล รผlke, ancak yine de รงok รถnemli deฤil.”
Rรธkke taลฤฑnma iรงin herhangi bir mali neden belirtmedi ve Lugano’nun “ne en ucuz ne de en dรผลรผk vergilere sahip” olmasฤฑna raฤmen “Avrupa’da merkezi bir konuma sahip harika bir yer” olduฤunu ekledi.
Yakฤฑn zamanda Norveรง’i terk eden diฤer varlฤฑklฤฑ kiลiler arasฤฑnda pil ลirketi Feyr’in kurucu ortaฤฤฑ Tore Ivar Slettemoen ve emlak yatฤฑrฤฑmcฤฑsฤฑ Ivar Tollefsen’in kฤฑzฤฑ Ninja Tollefsen de bulunuyor. Kripto para veri ลirketi Dune’un 31 yaลฤฑndaki kurucu ortaฤฤฑ Fredrik Haga da ฤฐsviรงre’ye gitti. Servetinin bรผyรผk bir kฤฑsmฤฑnฤฑ hฤฑzla bรผyรผyen ลirkete baฤlayan Haga, Financial Times’a yaptฤฑฤฤฑ aรงฤฑklamada bir sonraki vergi faturasฤฑnฤฑn harcanabilir gelirinin birkaรง katฤฑ olmasฤฑndan endiลe ettiฤini sรถyledi.
Bu kadar รงok Norveรงlinin kendi servet vergisi olan ฤฐsviรงre’ye taลฤฑnmasฤฑ garip gรถrรผnebilir. Aslฤฑnda ฤฐsviรงre, varlฤฑk vergilerinden Norveรง’ten bile daha fazla gelir elde ediyor – toplam vergi gelirinin yaklaลฤฑk 4’รผnรผ oluลturuyor. Ancak รผlke, yabancฤฑlar iรงin sunduฤu fฤฑrsatlarla yeni bir ev arayฤฑลฤฑnda olan varlฤฑklฤฑ bireylerin listesinde รผst sฤฑralarda yer alฤฑyor.
Bazฤฑ ฤฐsviรงre kantonlarฤฑnda, ฤฐsviรงre’de yaลayan ancak รงalฤฑลmayan bir kiลi, dรผnya รงapฤฑndaki gelirleri ve varlฤฑklarฤฑ yerine harcamalarฤฑna ve yaลam standartlarฤฑna dayalฤฑ olarak uygun bir gรถtรผrรผ vergiyi tercih edebilir.
Norveรง ลimdi de kaรงanlardan รงฤฑkฤฑล vergisi kesmeyi planlฤฑyor
Norveรง, yรผksek vergi รถdeyenlerin รผlkeyi terk etmelerini engellemek amacฤฑyla, bireylerin รผlke dฤฑลฤฑna รงฤฑktฤฑklarฤฑ anda birikmiล sermaye gelirleri รผzerinden vergilendirilecekleri bir “รงฤฑkฤฑล vergisi” olasฤฑlฤฑฤฤฑnฤฑ araลtฤฑrdฤฑฤฤฑnฤฑ aรงฤฑkladฤฑ.
Hรผkรผmet, geรงtiฤimiz Kasฤฑm ayฤฑnda, zengin Norveรงlilerin beล yฤฑldan fazla bir sรผre yurtdฤฑลฤฑnda yaลamalarฤฑ halinde hisselerini vergi รถdemeden satabilecekleri anlamฤฑna gelen “beล yฤฑl kuralฤฑnฤฑ” yรผrรผrlรผkten kaldฤฑrarak en varlฤฑklฤฑ bireylerin รผlke dฤฑลฤฑna akmasฤฑnฤฑ durdurmak iรงin รถnemli bir adฤฑm atmฤฑล oldu.
