Sรถzcรผ’nรผn haberine gรถre dรผnyanฤฑn birรงok รผlkesinde yรผkselen ev fiyatlarฤฑ, merkez bankalarฤฑnฤฑn salgฤฑn desteฤini dizginleme becerisi iรงin yeni bir test olacak. Bloomberg haber ajansฤฑnda yer alan analize gรถre, salgฤฑn teลviklerinin รงok yavaล geri รงekilmesi, gayrimenkul fiyatlarฤฑnฤฑn daha da ลiลmesi ve uzun vadede finansal istikrar endiลelerinin kรถtรผleลmesi riskini taลฤฑyor. Desteฤi รงok sert geri รงekmenin de konut fiyatlarฤฑnฤฑ dรผลรผk gรถsterip piyasalarฤฑ sarsarak pandemiden sonra baลlayan ekonomik toparlanmayฤฑ tehdit edeceฤinden korkuluyor.
2008’ฤฐ ARATMASIN
Konut (mortgage) krizinin tetiklediฤi 2008 kรผresel finansal krizinin anฤฑlarฤฑ hรขlรข tazeyken, yรผkselen ev fiyatlarฤฑnฤฑn nasฤฑl kontrol altฤฑnda tutulacaฤฤฑ, varlฤฑk alฤฑmlarฤฑnฤฑ yavaลlatmayฤฑ ve hatta faiz oranlarฤฑnฤฑ yรผkseltmeyi tartฤฑลan bazฤฑ merkez bankalarฤฑnฤฑn รถnรผnde yeni bir sฤฑnav olarak duruyor. 2008’deki krizde, ABD’nin gayri safi yurt iรงi hasฤฑlasฤฑnda 14 trilyon dolar ve kรผresel piyasada 20 trilyon dolarlฤฑk kayba yol aรงmฤฑลtฤฑ. ABD’de 9 milyon kiลi iลsiz kalmฤฑล, 8 milyon konuta bankalar el koymuลtu.
MERKEZ BANKALARI TETฤฐKTE
Tahvil alฤฑm programlarฤฑnฤฑ daraltmayฤฑ tercih eden ABD Merkez Bankasฤฑ (Fed) yetkilileri, bunu yapmak iรงin neden olarak artan konut fiyatlarฤฑnฤฑ gรถsterdi. รzellikle konut talebini canlandฤฑracaฤฤฑ endiลesiyle ipoteฤe dayalฤฑ menkul kฤฑymet alฤฑmlarฤฑnฤฑ dikkatle izliyorlar.
Yeni Zelanda, Gรผney Kore ve Kanada merkez bankalarฤฑ da bu konuda yeni politikalar belirlemeye รงalฤฑลฤฑyorlar. Konut fiyatlarฤฑnฤฑ artฤฑrmadaki rolรผ nedeniyle eleลtirilere maruz kalan Kanada Merkez Bankasฤฑ, daha az geniลlemeci bir politikaya geรงen ilk merkez bankalarฤฑndan biri oldu.
Geรงen ay Gรผney Kore Merkez Bankasฤฑ, gayrimenkulรผn โรถnemli รถlรงรผde pahalฤฑโ olduฤu ve hane halkฤฑ borcunun geri รถdenmesi yรผkรผnรผn arttฤฑฤฤฑ konusunda uyarฤฑda bulundu. Avrupa Merkez Bankasฤฑ da bu ay enflasyon hedefini yรผkselterek, ek enflasyon รถlรงรผmlerinde konut maliyetlerini de dikkate alacaฤฤฑnฤฑ aรงฤฑkladฤฑ. ฤฐngiltere Merkez Bankasฤฑ ise รผlkede yรผkselen konut fiyatlarฤฑ konusunda tedirgin olduฤunu belirtti.
FฤฐYATLAR DEฤERฤฐNฤฐN YรZDE 10 รZERฤฐNDE
Merkezi Londra’da bulunan ekonomik tahmin ve analiz kuruluลu Oxford Economics’in yayฤฑnladฤฑฤฤฑ son rapora gรถre, geliลmiล รผlkelerde konut fiyatlarฤฑ ekonomiler arasฤฑnda รถnemli farklฤฑlฤฑklar olsa da, uzun vadeli eฤilimlere kฤฑyasla deฤerinin yรผzde 10 รผzerine รงฤฑkmฤฑล durumda. Bunun 1900’lรผ yฤฑllardan bu yana en bรผyรผk artฤฑล olduฤuna dikkat รงekilen raporda, fiyat artฤฑลฤฑndan en รงok etkilenecek รผlkelerin baลฤฑnda Hollanda, Kanada, ฤฐsveรง, Almanya ve Fransa’nฤฑn geldiฤi belirtiliyor. Raporda, konut fiyatlarฤฑndaki yรผksek artฤฑลฤฑn finansal istikrarฤฑ tehdit edecek boyuta ulaลma riski bulunduฤuna dikkat รงekiliyor.
