Son dรถnemde fiyatฤฑ en รงok artanlar listesinden dรผลmeyen bitkisel yaฤlara yeni zam kapฤฑda. Ham yaฤ รผreticisi Rusya ve Ukrayna gibi รผlkelerin ihracata getirdiฤi kฤฑsฤฑtlama, ham madde yรถnรผyle dฤฑลa baฤฤฑmlฤฑ ola bitkisel yaฤ sanayicilerini etkilemeyi sรผrdรผrรผyor. Buna baฤlฤฑ olarak bitkisel yaฤฤฑn raf fiyatlarฤฑnda da olaฤanรผstรผ artฤฑลlar yaลanฤฑyor.
Dรผnya gazetesinden Hรผseyin Gรถkรงe’nin haberine gรถre, geรงen yฤฑl ham yaฤฤฑn tonunu 700 dolara alan sanayiciler, bugรผnlerde aynฤฑ รผrรผne 1.325 dolar รถdรผyor. Geรงen yฤฑlฤฑn ilk รงeyreฤinde 25 lira civarฤฑnda olan 5 litrelik Ayรงiรงek yaฤฤฑnฤฑn fiyatฤฑ 75 liraya kadar yรผkselirken, Bitkisel Yaฤ Sanayicileri Derneฤi Baลkanฤฑ Tahir Bรผyรผkhelvacฤฑgil, hammaddedeki son maliyet artฤฑลlarฤฑnฤฑn henรผz raf fiyatlarฤฑna yansฤฑmadฤฑฤฤฑnฤฑ kaydetti. Bรผyรผkhelvacฤฑgil, maliyet artฤฑลฤฑna baฤlฤฑ olarak yรผzde 20โlik bir fiyat artฤฑลฤฑ daha beklediฤini sรถyledi.
โDรผnyada gฤฑda milliyetรงiliฤi yรผkseliลe geรงtiโ
2020 yฤฑlฤฑna iliลkin sektรถrel deฤerlendirmede bulunan Bitkisel Yaฤ Sanayicileri Derneฤi (BSYD) Baลkanฤฑ Tahir Bรผyรผkhelvacฤฑgil, รถzellikle pandeminin de etkisiyle gฤฑda milliyetรงiliฤinin dรผnyada yรผkseliลe geรงtiฤini sรถyledi. ฤฐhracatฤฑ kฤฑsฤฑtlayan รผlkelerin ithalatฤฑ kolaylaลtฤฑrdฤฑklarฤฑnฤฑn altฤฑnฤฑ รงizen Bรผyรผkhelvacฤฑgil, dรผnyanฤฑn en bรผyรผk ayรงiรงeฤi รผreticisi Rusya ve Ukraynaโnฤฑn da ham madde ihracatฤฑnฤฑ kฤฑsฤฑtladฤฑฤฤฑnฤฑ anlattฤฑ.
Tรผm olumsuzluklara raฤmen, Tรผrkiyeโde yaฤ dahil olmak รผzere gฤฑdaya ulaลฤฑmda hiรงbir sฤฑkฤฑntฤฑnฤฑn yaลanmadฤฑฤฤฑnฤฑ belirten Bรผyรผkhelvacฤฑgil, Ocak-Kasฤฑm dรถneminde yapฤฑlan tarฤฑmsal ithalatฤฑn yรผzde 23.8โinin ayรงiรงeฤi, buฤday ve soya fasulyesi olduฤunu bildirdi.
2020 yฤฑlฤฑnda Tรผrkiyeโnin 2.5 milyon tonluk ayรงiรงeฤi ihtiyacฤฑna karลฤฑlฤฑk 1.3 milyon tonluk รผretim yapฤฑlabildiฤi bilgisini veren Tahir Bรผyรผkhelvacฤฑgil, tonu 2 bin 500 lira olan ayรงiรงeฤinin 4 bin 950 liraya, 5 bin 300 lira olan ham yaฤ fiyatฤฑnฤฑn ise 10 bin liraya ulaลtฤฑฤฤฑnฤฑ kaydetti. Maliyetin dolar bazฤฑnda ise bir katlฤฑk artฤฑลla 700 dolardan 1.325 dolara yรผkseldiฤinin altฤฑnฤฑ รงizen Bรผyรผkhelvacฤฑgil, โTรผketicilerimizin ลunu bilmesi lazฤฑm. Burada fiyatฤฑ artฤฑran yaฤ sanayicileri deฤil. Hammadde fiyatฤฑ arttฤฑฤฤฑ iรงin nihai รผrรผn fiyatฤฑ yรผkseliyor. รstelik ham madde fiyatฤฑndaki son artฤฑล henรผz raflara yansฤฑmadฤฑ. Tahmin ediyorum yaฤ fiyatฤฑ yรผzde 20 civarฤฑnda artarโ dedi.
โDamla sulamayla verimi 200 kgโdan 550 kgโa รงฤฑkaran รงiftรงilerimiz varโ
Dรผnyada soya รผretiminin azalmasฤฑ sebebiyle, รin ve Hindistan gibi bรผyรผk oyuncularฤฑn Karadeniz havzasฤฑndan ayรงiรงeฤi alฤฑmฤฑna yรถneldiฤine deฤinen Bรผyรผkhelvacฤฑgil, โAyรงiรงeฤinde dรผnyanฤฑn en bรผyรผk ithalatรงฤฑsฤฑ konumundayฤฑz. Doฤal olarak sektรถrรผmรผz baลka รผlkelerde artan ayรงiรงeฤi tohumu ve ham yaฤ fiyatlarฤฑndan olumsuz etkileniyor ve daha pahalฤฑya ham madde ithal etmek durumunda kalฤฑyor.โ ifadelerini kullandฤฑ.
2021 yฤฑlฤฑna ise kuraklฤฑk ลartlarฤฑnda girildiฤini sรถyleyen Bรผyรผkhelvacฤฑgil, vahลi sulamadan damla sulama yรถntemine geรงilmesi gerektiฤini anlattฤฑ. Bรถylece hem su kullanฤฑmฤฑnฤฑn azalacaฤฤฑnฤฑ hem de verimliliฤin artacaฤฤฑnฤฑ kaydeden Tahir Bรผyรผkhelvacฤฑgil, bu yรถntemi uygulayarak dekar baลฤฑna verimliliฤi 200 kgโdan 550 kgโa kadar รงฤฑkarabilen Tรผrk รผreticilerin olduฤu bilgisini verdi.
Bรผyรผkhelvacฤฑgil, tarฤฑmsal รผreticilerin emeklerinin karลฤฑlฤฑฤฤฑnฤฑ mutlaka almasฤฑ gerektiฤini savunurken, geรงen yฤฑl iyi gelir elde eden ayรงiรงeฤi รผreticisinin bu yฤฑl รผretim miktarฤฑnฤฑ da artฤฑrmasฤฑnฤฑ beklediฤini belirtti.
ฤฐyi dรผzenlenen sรถzleลmeli tarฤฑm modeliyle de arz garantisinin saฤlanabileceฤine vurgu yapan Tahir Bรผyรผkhelvacฤฑgil, desteklemelerin de yaฤlฤฑ tohumlarda yerli รผretimi artฤฑracak alanlara kanalize edilmesinin รถnemine deฤindi.
โSektรถrรผn en bรผyรผฤรผnรผn payฤฑ yรผzde 16โ
Bรผyรผkhelvacฤฑgil, sektรถrde ithalat politikasฤฑnฤฑn ve vergilerinin yabancฤฑ menลeli bir firma lehine dรผzenlendiฤine yรถnelik haberlerin hatฤฑrlatฤฑlmasฤฑ รผzerine, โTicaret Bakanlฤฑฤฤฑmฤฑz sektรถrรผn tรผm unsurlarฤฑnฤฑn taleplerini dikkate alarak politika geliลtiriyor. Bรถyle bir ลey sรถzkonusu deฤil. รstelik sektรถrรผmรผze tek baลฤฑna hakim olan bir firma da yok. Sektรถrรผn en bรผyรผฤรผnรผn pazar payฤฑ yรผzde 16 civarฤฑnda.โ diye konuลtu.
