Cumhurbaลkanlฤฑฤฤฑ Hรผkรผmet Sistemi’nin ilk kalkฤฑnma planฤฑ olan 2019-2023 dรถnemini kapsayan On Birinci Kalkฤฑnma Planฤฑ, Cumhurbaลkanฤฑ Recep Tayyip Erdoฤan’ฤฑn onayฤฑnฤฑn ardฤฑndan Tรผrkiye Bรผyรผk Millet Meclisine sunuldu
Plan, katฤฑlฤฑmcฤฑ bir anlayฤฑลla ve uzun bir รงalฤฑลma sonucu hazฤฑrlanฤฑrken, tรผm bakanlฤฑklar, kamu kurum ve kuruluลlarฤฑ, kamu meslek teลekkรผlleri ile sivil toplum รถrgรผtleri hazฤฑrlฤฑklara katฤฑldฤฑ. Ayrฤฑca internet รผzerinden gerรงekleลtirilen “vatandaล anketi” yoluyla 19 bin kiลiyi aลkฤฑn katฤฑlฤฑmcฤฑdan planฤฑn รถnceliklerine dair fikir ve รถneriler alฤฑndฤฑ.
Planฤฑn, Tรผrkiye’nin kalkฤฑnma vizyonunu ortaya koyarak, milletin temel deฤerlerini ve beklentilerini karลฤฑlamak, รผlkenin uluslararasฤฑ konumunu yรผkseltmek ve halkฤฑn refahฤฑnฤฑ artฤฑrmak iรงin temel yol haritasฤฑ olmasฤฑ รถngรถrรผlรผrken, vizyonu “Daha fazla deฤer รผreten, daha adil paylaลan, daha gรผรงlรผ ve mรผreffeh Tรผrkiye” olarak belirlendi.
Planฤฑn merkezinde, her alanda yatay ve dikey olarak rekabetรงiliฤin ve verimliliฤin artฤฑrฤฑlmasฤฑ yer alฤฑyor.
Cumhurbaลkanlฤฑฤฤฑ Hรผkรผmet Sistemi’nin ilk kalkฤฑnma planฤฑ olan ve 15 yฤฑllฤฑk bir perspektifle hazฤฑrlanan On Birinci Kalkฤฑnma Planฤฑ, her alanda topyekรผn bir deฤiลim ve dรถnรผลรผm รถngรถrรผyor.
On Birinci Kalkฤฑnma Planฤฑ ile Tรผrkiye’nin yรผksek gelir grubu รผlkeler ile en yรผksek insani geliลmiลlik seviyesindeki รผlkeler arasฤฑna girmesi amaรงlanฤฑyor.
Bu amaรงla 2023 yฤฑlฤฑnda GSYH’nฤฑn 1 trilyon 80 milyar dolara, kiลi baลฤฑna gelirin 12 bin 484 dolara yรผkseltilmesi, ihracatฤฑn 226,6 milyar dolara รงฤฑkarฤฑlmasฤฑ hedefleniyor. ฤฐลsizlik oranฤฑnฤฑn yรผzde 9,9’a dรผลรผrรผlmesinin hedeflendiฤi planda, enflasyon oranlarฤฑnฤฑn da kalฤฑcฤฑ bir biรงimde dรผลรผk ve tek haneli rakamlara indirilmesi hedefi yer alฤฑyor.
Plan dรถnemi boyunca kamu mali disiplinin korunmasฤฑ ve maliye politikalarฤฑnฤฑn, enflasyon oluลturmayacak ลekilde ekonominin kaliteli bรผyรผme patikasฤฑna girmesini desteklemesi รถngรถrรผlรผyor.
Uygulamaya konulacak politika ve tedbirlerle ihracatฤฑn 226,6 milyar dolara, ithalatฤฑn ise 293,5 milyar dolara ulaลmasฤฑ ve turizmde hedeflenen gelir artฤฑลฤฑyla cari iลlemler aรงฤฑฤฤฑnฤฑn milli gelire oranฤฑnฤฑn dรถnem sonunda yรผzde 0,9 olarak gerรงekleลmesi hedefleniyor.
4,3 milyon ek istihdam yaratฤฑlacak
Plana gรถre, para politikasฤฑnda fiyat istikrarฤฑnฤฑ ve finansal istikrarฤฑ esas alan politika รงerรงevesine devam edilecek, gรผรงlendirilmiล politika koordinasyonu altฤฑnda enflasyon yรผzde 5 hedefine kademeli ลekilde inecek.
Plan dรถnemi sonunda GSYHโya oranla kamu kesimi borรงlanma gereฤinin yรผzde 1,7, genel devlet aรงฤฑฤฤฑnฤฑn yรผzde 1,8, merkezi yรถnetim bรผtรงe aรงฤฑฤฤฑnฤฑn ise yรผzde 2 olarak gerรงekleลmesi hedefleniyor.
Uluslararasฤฑ doฤrudan yatฤฑrฤฑmlarฤฑn รถzellikle sanayi sektรถrรผne รงekilmesi ve komple yeni yatฤฑrฤฑmlarฤฑn payฤฑnฤฑn artฤฑrฤฑlmasฤฑnฤฑn saฤlanacaฤฤฑ plana gรถre, maliye politikasฤฑ รงerรงevesi mali disiplini esas alan, nitelikli bรผyรผmeye destek veren, kaynaklarฤฑ itibarฤฑyla sรผrdรผrรผlebilirliฤe, kullanฤฑm yerleri itibarฤฑyla ise etkinliฤe ve verimliliฤe dayalฤฑ bir kaynak harcama yaklaลฤฑmฤฑyla yรผrรผtรผlecek.
ฤฐstihdama iliลkin de hedeflerin yer aldฤฑฤฤฑ plana gรถre, sรถz konusu dรถnemde 4,3 milyon ilave istihdam yaratฤฑlacak.
Plan 3 taลฤฑyฤฑcฤฑ sรผtuna oturuyor
Planda hukukun รผstรผnlรผฤรผ, gรผรงlรผ demokrasi ve sรผrekli geliลtirilen temel hak ve hรผrriyetler, kalkฤฑnmaรงabasฤฑnฤฑn taลฤฑyฤฑcฤฑ sรผtunlarฤฑ olarak benimseniyor.
Ekonomide istikrar ve sรผrdรผrรผlebilirlik, beลeri, sosyal ve mekansal geliลme alanlarฤฑnda refahฤฑn artฤฑลฤฑ ve adil paylaลฤฑmฤฑ ile sรผreklilik arz eden bir geliลmiลlik yรถnelimi, planda รถncelikli amaรงlar olarak ortaya konuluyor.
Kalkฤฑnmanฤฑn hฤฑzlandฤฑrฤฑlmasฤฑnda รถnemli rol oynayacak gรผรงlรผ bir eฤitim hamlesi ile milli teknoloji hamlesinin รถngรถrรผldรผฤรผ On Birinci Kalkฤฑnma Planฤฑ, her alanda rekabetรงiliฤi ve verimlilik artฤฑลฤฑnฤฑ saฤlamaya odaklanฤฑyor.
Plan 5 temel eksenden oluลuyor
Plan, “rekabetรงi รผretim ve verimlilik”, “istikrarlฤฑ ve gรผรงlรผ ekonomi”, “nitelikli insan ve gรผรงlรผ toplum”, “yaลanabilir ลehirler ve sรผrdรผrรผlebilir รงevre” ile “hukuk devleti, demokratikleลme ve iyi yรถnetiลim” eksenlerinden oluลuyor.
Planda yerli รผretimin artฤฑrฤฑlmasฤฑ ve sanayileลmenin hฤฑzlandฤฑrฤฑlmasฤฑ รถngรถrรผlรผrken, sanayi sektรถrรผ odak sektรถr olarak belirlendi. ฤฐmalat sanayi ve iรงinde yer alan kimya, ilaรง-tฤฑbbi cihaz, makine-elektrikli teรงhizat, otomotiv, elektronik ve raylฤฑ sistem araรงlarฤฑ da รถncelikli sektรถrler olarak yer aldฤฑ.
Tarฤฑm, turizm ve savunma sanayisi de รถncelikli geliลme alanlarฤฑ olarak belirlendi.
5 temel eksen neler iรงeriyor?
Planda “istikrarlฤฑ ve gรผรงlรผ ekonomi” ekseni altฤฑnda ekonomide; para, maliye, gelirler ve dฤฑล ticaret politikalarฤฑ ile bu politikalarฤฑ gรผรงlendirecek makroekonomik hedeflere iliลkin temel รงerรงeve ve prensiplere yer veriliyor.
“Rekabetรงilik รผretim ve verimlilik” ekseni altฤฑnda, ekonomide rekabetรงilik ve verimlilik artฤฑลฤฑ saฤlanarak hedeflenen yapฤฑsal dรถnรผลรผm ve refah artฤฑลฤฑna destek saฤlayacak politikalarฤฑn kapsandฤฑฤฤฑ planda, “nitelikli insan ve gรผรงlรผ toplum” ekseninde ise beลeri sermayenin gรผรงlendirilmesi, kapsayฤฑcฤฑ bรผyรผme yaklaลฤฑmฤฑnฤฑn belirgin bir biรงimde hayata geรงirilmesi ve refahฤฑn toplumun tรผm kesimlerine yaygฤฑnlaลtฤฑrฤฑlmasฤฑ amacฤฑyla uygulanacak politikalar ele alฤฑnฤฑyor.
“Yaลanabilir ลehirler ve sรผrdรผrรผlebilir รงevre” ekseni altฤฑnda da ekonomik ve sosyal faydanฤฑn artฤฑrฤฑlmasฤฑna paralel olarak รงevrenin korunmasฤฑ, ลehirlerde ve kฤฑrsal alanlarda yaลam kalitesinin iyileลtirilmesi ile bรถlgeler arasฤฑ geliลmiลlik farklarฤฑnฤฑn azaltฤฑlmasฤฑna yรถnelik hedef ve politikalara yer veriliyor.
“Hukuk devleti, demokratikleลme ve iyi yรถnetiลim” ekseni altฤฑnda ise hukuk devleti ve demokratikleลme ilkelerinin, devleti oluลturan tรผm kurum ve kuruluลlarda gรผรงlรผ bir ลekilde egemen kฤฑlฤฑndฤฑฤฤฑ, kamu yรถnetiminde katฤฑlฤฑmcฤฑlฤฑk, ลeffaflฤฑk ve hesap verebilirliฤin her dรผzeyde hayat bulduฤu iyi yรถnetiลim anlayฤฑลฤฑnฤฑn pekiลtiฤi hedef ve politikalar ele alฤฑnฤฑyor.
