Birleลmiล Milletler (BM) Ekonomisti Dr. Piergiuseppe Fortunato, 2008’deki “Lehman Brothers” krizinin รผzerinden 10 yฤฑl geรงmesine raฤmen dรผnya piyasalarฤฑnฤฑn bundan ders almadฤฑฤฤฑnฤฑ belirterek, “Avrupa ekonomisinde rakamlara baktฤฑฤฤฑnฤฑzda Amerika’dan daha kรถtรผ bir senaryo ile karลฤฑlaลacaksฤฑnฤฑz. Geรงen yฤฑl BM olarak hazฤฑrladฤฑฤฤฑmฤฑz raporda belirttiฤimiz gibi bu ekonomik iyileลtirmenin yavaล olmasฤฑndaki en bรผyรผk sebep AB รผlkeleri tarafฤฑndan imzalanan ekonomik politika paketidir” dedi.
ฤฐstanbul Ticaret รniversitesi ve Birlemiล Milletler Ticaret ve Kalkฤฑnma Konferansฤฑ tarafฤฑndan gerรงekleลtirilen “Uygulamalฤฑ Endรผstriyel Politikalar” yaz okulunda eฤitim vermek รผzere ฤฐstanbul’da bulunan Piergiuseppe Fortunato, kรผresel krizinin onuncu yฤฑl dรถnรผmรผnde AA muhabirinin sorularฤฑnฤฑ yanฤฑtladฤฑ.
2008’deki krizden sonra kรผresel ekonominin giderek hassasiyet kazandฤฑฤฤฑnฤฑ ve kฤฑrฤฑlganlaลtฤฑฤฤฑnฤฑ ifade eden Fortunato, “2007 mali รงรถkรผลรผnรผn baลladฤฑฤฤฑ noktayฤฑ bulmak zor. Kรถkleri tartฤฑลmasฤฑz 12 yฤฑla kadar geri dรถnรผyor. 1995 yฤฑlฤฑnda, Bill Clinton’un yรถnetiminin Topluluk Yeniden Yatฤฑrฤฑm Yasasฤฑ’nda yapฤฑlan deฤiลikliklerle uygun fiyatlฤฑ ve uygun fiyatlฤฑ bir gรผndem vermesiyle baลladฤฑ denilebilir. Bu on yฤฑllฤฑk sรผreรงte, krizi kolaylaลtฤฑran yapฤฑsal sorunlarฤฑn birรงoฤunun sabit olduฤu konusunda yaygฤฑn bir inanรง var gibi gรถrรผnรผyor. Dรผnyadaki bankalarฤฑn kaldฤฑraรงlarฤฑnฤฑ azaltmak iรงin bir dizi yรถnetmelik getirildi. Bunlarฤฑn hala etkili olamadฤฑฤฤฑ aรงฤฑktฤฑr.” dedi.
“Belki 2 yฤฑl belki 5 yฤฑl sonra ciddi kriz gรถrebiliriz”
ABD ekonomisine de deฤinen Fortunato, “Geรงtiฤimiz hafta Fed, kฤฑsa ve uzun vadeli borรงlanma maliyetleri arasฤฑnda daralan makasla birlikte ABD’de ekonomik durgunluk riskinin artabileceฤine dair kapsamlฤฑ bir rapor yayฤฑnlayarak piyasalarฤฑ uyardฤฑ. Ekonomik krizin onuncu yฤฑl dรถnรผmรผnde yayฤฑnlanan bu araลtฤฑrma รผรง aylฤฑk ve 10 yฤฑllฤฑk ekonomik verim arasฤฑndaki farkฤฑn derinlemesine analizine dayanฤฑyor. Rapor korumacฤฑ politikalar yรผrรผten Trump Amerikasฤฑ iรงin bir sinyal niteliฤinde.” diye konuลtu.
2008 krizinin benzerinin kapฤฑda olduฤuna dikkati รงeken Fortunato, “ABD’deki ekonomiyi iyileลtirme politikalarฤฑnฤฑn ลu andaki durumu yetersiz. 10 yฤฑl รถnceki krizi รถnleyecek politikalar iyi belirlenmemiล ki ลu an halen kฤฑrฤฑlgan bir ekonomi รถrneฤi gรถrรผyoruz. 2008’deki Lehman Brothers krizinden bu yana on yฤฑl geรงmesine raฤmen piyasalarฤฑn henรผz ders almadฤฑฤฤฑ ortada. รnรผmรผzdeki yฤฑllarda, bu belki 2 yฤฑl belki 5 yฤฑl sonra, 2008’dekinden daha ciddi bir kriz yaลanabilir” dedi.
“Avrupa ekonomisinde uzun vadede iyimser durum beklenmiyor”
Avrupa’daki iyileลtirme politikalarฤฑnฤฑn ABD’ye gรถre daha yavaล ilerlediฤini belirten Fortunato, “Avrupa ekonomisinde rakamlara baktฤฑฤฤฑnฤฑzda ABD’den daha kรถtรผ bir senaryo ile karลฤฑlaลacaksฤฑnฤฑz. Geรงen yฤฑl BM olarak hazฤฑrladฤฑฤฤฑmฤฑz raporda belirttiฤimiz gibi bu ekonomik iyileลtirmenin yavaล olmasฤฑndaki en bรผyรผk sebep AB รผlkeleri tarafฤฑndan imzalanan ekonomik politika paketidir. Avrupa’da ฤฐtalya gibi euro karลฤฑtฤฑ piyasalarฤฑ alarma geรงen รผlkelerin var olmasฤฑ ve uzlaลฤฑlamayan politik sebepler nedeniyle Avrupa ekonomisinde uzun vadede iyimser bir durum beklenmiyor.” deฤerlendirmesinde bulundu.
Piergiuseppe Fortunato, ลรถyle devam etti:
“Avrupa tarihindeki en รถnemli hadiselerden biri olarak kayda geรงecek olan Brexit (ฤฐngiltere’nin AB รผyeliฤinden ayrฤฑlmasฤฑ) mรผzakerelerinde henรผz net bir politik neticeye varฤฑlmamasฤฑ da Avrupa’daki piyasalarฤฑ olumsuz etkiliyor. Angela Merkel Londra’daki bankalarฤฑn merkezlerini Frankfurt’a taลฤฑmasฤฑndan duyduฤu memnuniyeti dile getirdi. รรผnkรผ, bu durumun Almanya’ya bilhassa Frankfurt’a รงok ciddi iล imkanlarฤฑ saฤlayacaฤฤฑnฤฑn farkฤฑnda. Ancak Brexit mรผzakerelerinin neticelenmediฤi her gรผnรผn Avrupa ekonomisine ciddi tahribatlar oluลturduฤunun da altฤฑ รงizilmelidir.”
