TรฤฐK, Gelir ve Yaลam Koลullarฤฑ Araลtฤฑrmasฤฑ, 2021 verilerini yayฤฑmladฤฑ.
Buna gรถre, en yรผksek gelir grubunun toplam gelirden aldฤฑฤฤฑ pay yรผzde 46,7 oldu.
Gelir ve Yaลam Koลullarฤฑ Araลtฤฑrmasฤฑ 2021 yฤฑlฤฑ sonuรงlarฤฑna iliลkin gelir bilgileri, bir รถnceki takvim yฤฑlฤฑ olan 2020 yฤฑlฤฑnฤฑ referans almaktadฤฑr. Gelir hesaplamalarฤฑnda; hanehalkฤฑ gelirleri, hanehalkฤฑ bรผyรผklรผฤรผ ve kompozisyonu dikkate alฤฑnarak eลdeฤer hanehalkฤฑ kullanฤฑlabilir fert gelirine dรถnรผลtรผrรผlรผyor.
Son yapฤฑlan araลtฤฑrma sonuรงlarฤฑna gรถre; en yรผksek eลdeฤer hanehalkฤฑ kullanฤฑlabilir fert gelirine sahip yรผzde 20’lik grubun toplam gelirden aldฤฑฤฤฑ pay bir รถnceki yฤฑla gรถre 0,8 puan azalarak yรผzde 46,7’ye dรผลerken, en dรผลรผk gelire sahip yรผzde 20’lik grubun aldฤฑฤฤฑ pay 0,2 puan artarak yรผzde 6,1’e yรผkseldi.
En yรผksek gelire sahip yรผzde 10’luk kesim en dรผลรผk gelire sahip yรผzde 10’luk kesimin 13,7 kat gelir elde etti.
Gini katsayฤฑsฤฑ 0,401 oldu
Gelir daฤฤฑlฤฑmฤฑ eลitsizliฤi รถlรงรผtlerinden olan Gini katsayฤฑsฤฑ, sฤฑfฤฑra yaklaลtฤฑkรงa gelir daฤฤฑlฤฑmฤฑnda eลitliฤi, bire yaklaลtฤฑkรงa gelir daฤฤฑlฤฑmฤฑnda bozulmayฤฑ ifade ediyor. En son yapฤฑlan araลtฤฑrma sonuรงlarฤฑna gรถre Gini katsayฤฑsฤฑ bir รถnceki yฤฑla gรถre 0,009 puan azalฤฑล ile 0,401 olarak tahmin edildi. Toplumun gelirden en fazla pay alan yรผzde 20’sinin elde ettiฤi gelirin en az pay alan yรผzde 20’sinin elde ettiฤi gelire oranฤฑ ลeklinde hesaplanan P80/P20 oranฤฑ 8,0’dan 7,6’ya, gelirden en fazla pay alan yรผzde 10’unun elde ettiฤi gelirin en az pay alan yรผzde 10’unun elde ettiฤi gelire oranฤฑ ลeklinde hesaplanan P90/P10 oranฤฑ ise 14,6’dan 13,7’ye dรผลtรผ.
Yฤฑllฤฑk ortalama hanehalkฤฑ geliri 76 bin 733 TL
Tรผrkiye’de yฤฑllฤฑk ortalama hanehalkฤฑ kullanฤฑlabilir geliri yรผzde 10,6 artarak 2021 yฤฑlฤฑ anket sonuรงlarฤฑna gรถre 76 bin 733 TL oldu.
Tรผrkiye’de yฤฑllฤฑk ortalama eลdeฤer hanehalkฤฑ kullanฤฑlabilir fert geliri bir รถnceki yฤฑla gรถre yรผzde 11,9 artarak 33 bin 428 TL’den 37 bin 400 TL’ye yรผkseldi.
Halkฤฑn รผรงte biri ciddi maddi yoksunluk รงekiyor
Finansal sฤฑkฤฑntฤฑda olma durumunu ifade eden maddi yoksunluk; รงamaลฤฑr makinesi, renkli televizyon, telefon ve otomobil sahipliฤi ile ekonomik olarak beklenmedik harcamalarฤฑ yapabilme, evden uzakta bir haftalฤฑk tatil masrafฤฑnฤฑ karลฤฑlayabilme, kira, konut kredisi ve faizli borรงlarฤฑ รถdeyebilme, iki gรผnde bir et, tavuk, balฤฑk iรงeren yemek yiyebilme ve evin ฤฑsฤฑnma ihtiyacฤฑnฤฑ karลฤฑlayabilme durumu ile ilgili hanehalklarฤฑnฤฑn algฤฑlarฤฑnฤฑ yansฤฑtmaktadฤฑr.
Sรถz konusu dokuz maddenin en az dรถrdรผnรผ karลฤฑlayamayanlarฤฑn oranฤฑ olarak tanฤฑmlanan ciddi maddi yoksunluk oranฤฑ; 2020 yฤฑlฤฑnda yรผzde 27,4 iken 2021 yฤฑlฤฑ anket sonuรงlarฤฑnda 0,2 puan azalarak yรผzde 27,2 olarak gerรงekleลti.
Sรผrekli yoksulluk oranฤฑ yรผzde 13,8 oldu
Dรถrt yฤฑllฤฑk panel veri kullanฤฑlarak hesaplanan sรผrekli yoksulluk oranฤฑ, eลdeฤer hanehalkฤฑ kullanฤฑlabilir fert medyan gelirinin yรผzde60’ฤฑna gรถre son yฤฑlda ve aynฤฑ zamanda รถnceki รผรง yฤฑldan en az ikisinde de yoksul olan fertleri kapsฤฑyor. Buna gรถre, 2021 yฤฑlฤฑ anket sonuรงlarฤฑna gรถre sรผrekli yoksulluk oranฤฑ bir รถnceki yฤฑla gรถre 0,1 puan artarak yรผzde 13,8 oldu.
Halkฤฑn sorunu sฤฑzdฤฑran รงatฤฑ, nemli duvar
Kurumsal olmayan nรผfusun yรผzde 34,3’รผ konutunda izolasyondan dolayฤฑ ฤฑsฤฑnma sorunu, yรผzde 33,9’u sฤฑzdฤฑran รงatฤฑ, nemli duvarlar, รงรผrรผmรผล pencere รงerรงeveleri vb. problemleri yaลarken, yรผzde 23,4’รผ trafik veya endรผstrinin neden olduฤu hava kirliliฤi, รงevre kirliliฤi veya diฤer รงevresel sorunlarla karลฤฑlaลtฤฑ.
100 kiลiden 64’nรผn borcu ya da taksidi var
Geรงen yฤฑla gรถre konut alฤฑmฤฑ ve konut masraflarฤฑ dฤฑลฤฑnda borรง veya taksit รถdemesi olanlarฤฑn oranฤฑ 5,4 puan artarak yรผzde 63,7 oldu. Nรผfusun yรผzde 6,6’sฤฑna bu รถdemeler yรผk getirmezken yรผzde 23,0’ฤฑna รงok yรผk getirdi. Hanelerin yรผzde 60,8’i evden uzakta bir haftalฤฑk tatil masraflarฤฑnฤฑ, yรผzde 38,3’รผ iki gรผnde bir et, tavuk ya da balฤฑk iรงeren yemek masrafฤฑnฤฑ, yรผzde 33,4’รผ beklenmedik harcamalarฤฑ, yรผzde20,5’i evin ฤฑsฤฑnma ihtiyacฤฑnฤฑ, yรผzde 62,9’u eskimiล mobilyalarฤฑn yenilenmesini ekonomik olarak karลฤฑlayamadฤฑฤฤฑnฤฑ beyan etti.
Gรถreli yoksulluk oranฤฑ yรผzde 14,4 oldu
Toplumun genel dรผzeyine gรถre belirli bir sฤฑnฤฑrฤฑn altฤฑnda gelire sahip olan bireyler gรถreli anlamda yoksul sayฤฑlฤฑyor. Eลdeฤer hanehalkฤฑ kullanฤฑlabilir fert medyan gelirinin yรผzde 50’si dikkate alฤฑnarak belirlenen yoksulluk sฤฑnฤฑrฤฑna gรถre, yoksulluk oranฤฑ 2021 yฤฑlฤฑnda 0,6 puan azalarak yรผzde 14,4 oldu. Medyan gelirin yรผzde 60’ฤฑ dikkate alฤฑnarak belirlenen yoksulluk sฤฑnฤฑrฤฑna gรถre yoksulluk oranฤฑ ise son yฤฑlda 0,6 puan azalarak yรผzde 21,3 olarak gerรงekleลti.
Hanehalkฤฑ tipine gรถre eลdeฤer hanehalkฤฑ kullanฤฑlabilir fert medyan gelirinin yรผzde 50’si dikkate alฤฑnarak hesaplanan yoksulluk oranlarฤฑna bakฤฑldฤฑฤฤฑnda; tek kiลilik hanehalklarฤฑnda yoksulluk oranฤฑ bir รถnceki yฤฑla gรถre 4,4 puan azalarak yรผzde 6,5, รงekirdek aile bulunmayan birden fazla kiลiden oluลan hanehalklarฤฑnda ise 0,4 puan azalarak yรผzde 9,1 olmuลtur. En az bir รงekirdek aile ve diฤer kiลilerden oluลan hanehalklarฤฑnฤฑn yoksulluk oranฤฑnฤฑn 0,1 puan artarak yรผzde 18,5, tek รงekirdek aileden oluลan hanehalklarฤฑnฤฑn yoksulluk oranฤฑnฤฑn ise 0,3 puan azalarak yรผzde 14,2 olduฤu gรถrรผldรผ.
Okur-yazar olmayanlar daha yoksul
Eลdeฤer hanehalkฤฑ kullanฤฑlabilir fert medyan gelirinin yรผzde 50’si dikkate alฤฑnarak hesaplanan yoksulluk oranฤฑna gรถre; okur-yazar olmayan fertlerin yรผzde 24,1’i, bir okul bitirmeyenlerin yรผzde 24,4’รผ, lise altฤฑ eฤitimlilerin yรผzde 13,8’i, lise ve dengi okul mezunlarฤฑnฤฑn ise yรผzed 7,5’i yoksul olarak hesaplandฤฑ. Yรผksekรถฤretim mezunlarฤฑ ise yรผzde 2,5 ile en dรผลรผk yoksulluk oranฤฑna sahip grup oldu.
