2019’da uygulamaya konulan dรผzenlemeyle mรผteahhitlerin sฤฑnฤฑfฤฑna uygun olarak belge almasฤฑ รงalฤฑลmasฤฑ baลlatฤฑldฤฑ. 1.5 yฤฑla yaklaลan sรผreรงte 425 bin mรผteahhitten sadece 50 bine yakฤฑnฤฑnฤฑn belge aldฤฑฤฤฑ belirtildi.
รevre ve ลehircilik Bakanlฤฑฤฤฑ’nฤฑn 2019 Haziran ayฤฑndan 9 alanda baลlattฤฑฤฤฑ mรผteahhitleri sฤฑnฤฑflandฤฑrma รงalฤฑลmasฤฑ 4 Ekim’de yapฤฑlan dรผzenleme ile 15’e รงฤฑksa da belge alan mรผteahhit sayฤฑsฤฑnฤฑn henรผz 50 bin civarlarฤฑnda kaldฤฑฤฤฑ belirtildi. 425 bin adet mรผteahhidin olduฤu Tรผrkiye pazarฤฑnda 375 binin ise henรผz bir belge alamadฤฑฤฤฑ kaydedildi. Firmalarฤฑn sฤฑnฤฑfฤฑna gรถre yeni projeye baลlamasฤฑnฤฑ amaรงlayan uygulama ile sektรถre zarar veren ลirketlerin 4’te 1’nin faaliyetlerine son verilmesi beklenirken, bu durumda ancak ฤฐstanbul’daki bรผyรผk ลirketler ile TOKฤฐ ve KฤฐPTAล gibi kamuya iล yapan mรผteahhitlerin ayakta kalabileceฤine dikkat รงekildi. Sayฤฑnฤฑn bu kadar dรผลรผk kalmasฤฑnฤฑn baลta mahalle arasฤฑ kentsel dรถnรผลรผmรผ durdurabileceฤi ifade edilirken, 250 alt sektรถr iรงin de bรผyรผk bir tehdit oluลturduฤu belirtildi. Bu nedenle teknik ve mali aรงฤฑdan gรผรงlรผ, iลini bugรผne kadar doฤru yapmฤฑล mรผteahhitlerin de sฤฑnฤฑflandฤฑrmada yer almasฤฑ gerektiฤi dile getirildi.
“Yรถnetmelik bu ลekilde uygulanabilir deฤil”
Bu sฤฑnฤฑflandฤฑrmayฤฑ sektรถrde var olan รงรผrรผklerin elenmesi ve รถnรผne gelenin bu iลi yapmamasฤฑ adฤฑna uzun zamandฤฑr beklediklerini anlatan ฤฐnลaat Mรผteahhitleri Konfederasyonu (ฤฐMKON) Baลkanฤฑ Tahir Tellioฤlu, yeni yรถnetmeliฤin sektรถrรผn kalite standardฤฑnฤฑ artฤฑrmayan bir kฤฑsฤฑm farklฤฑ yรผkรผmlรผlรผklerle sektรถrรผn รถnรผnรผ kestiฤini savundu. “รrneฤin yeni uygulamada A ลahsฤฑnฤฑn arazisini yaparsanฤฑz onu iล deneyim belgesi olarak kabul ediyor, ancak kendi arsanฤฑzda yaptฤฑฤฤฑnฤฑz iลi kabul etmiyor diye bir ibare konuldu” diyen Tellioฤlu, “Bunun hiรงbir mantฤฑฤฤฑ yok. Burada bakฤฑlmasฤฑ gereken konu bir mรผteahhidin gรผvenilir ve gรผรงlรผ olmasฤฑnฤฑ teknik olarak tamamladฤฑฤฤฑ iล miktarฤฑ, mali gรผcรผ ve kapasitesi olmalฤฑ. Baลkasฤฑnฤฑn yerini tamamlama ise aslฤฑnda daha zayฤฑf bir yapฤฑda olduฤunu da gรถsteriyor” dedi. Sektรถrde bir tarafta kalite standartlarฤฑ oluลturulmaya รงalฤฑลฤฑrken, kooperatiflerin ise bundan muaf tutulduฤunu aktaran Tellioฤlu, bu ลekilde yรถnetmeliฤin uygulanabilir olmadฤฑฤฤฑnฤฑ kaydetti. Tellioฤlu, “Biz sektรถrdeki firmalarฤฑn 4’te1’inin รงรผrรผk olduฤunu dรผลรผnรผyorduk. Yaptฤฑฤฤฑ yapฤฑyฤฑ bitirmeyen, yapฤฑ izin kullanma belgesi almayan, bu konularda suรง iลleyen kiลileri eleyelim istedik.
ลimdi bunlara bakฤฑlmฤฑyor. Dolayฤฑsฤฑyla ancak 50 bini yetki belgesi alabildi. Geri kalanฤฑ alamadฤฑ” dedi. Tellioฤlu, bu sฤฑnฤฑflandฤฑrma modelinin ฤฐstanbul’da รงalฤฑลan belli รถlรงekli firmalarla, belediye ve TOKฤฐ ile รงalฤฑลan mรผteahhitlerin yaลamasฤฑna imkan sunduฤunu ifade etti. “Bu ลekilde dรผzenlemeyi kabul edemeyiz” diyen Tellioฤlu, “รรผnkรผ kabul ettiฤimizde รงok sayฤฑda kiลi iลsiz kalacak ve bรผyรผk mรผteahhitler gelip mahalle arasฤฑndaki 20-30 konutu yapmayacaฤฤฑ iรงin mahalle arasฤฑnda yapฤฑlan kentsel dรถnรผลรผm duracak” dedi. Tellioฤlu, bu firmalarฤฑn kapanmasฤฑnฤฑn aynฤฑ zamanda 250 alt sektรถre de zarar vereceฤini sรถyledi.
“400 bine yakฤฑn mรผteahhit iลsiz kalabilir”
Tรผrkiye genelinde 425 bin mรผteahhidin kayฤฑtlarda gรถrรผndรผฤรผnรผ belirten Anadolu Yapฤฑ Mรผteahhitleri Federasyonu Baลkanฤฑ Ali Aydฤฑn ise, 9 adet sฤฑnฤฑflandฤฑrmaya gรถre 40 bin mรผteahhidin belge sahibi olduฤunu sรถyledi. Taleplerinin bu iลi temiz yapan, ister kamuda ister yap- satรงฤฑ olsun รถnรผnรผn aรงฤฑlmasฤฑ gerektiฤi olduฤunu dile getiren Aydฤฑn, “Sadece 9 bine yakฤฑn mรผteahhidin bulunduฤu Kayseri’de bu sรผre iรงinde 300 mรผteahhit belge aldฤฑ. Bu anlaลฤฑlabilir bir ลey deฤil. ลimdi bu sayฤฑyฤฑ artฤฑrmak iรงin sฤฑnฤฑflandฤฑrma sayฤฑsฤฑnฤฑ artฤฑrarak 9’dan 15’e รงฤฑkardฤฑlar. Ancak bunun da yeterli olmadฤฑฤฤฑnฤฑ dรผลรผnรผyorum. Buradaki amaรง baฤcฤฑyฤฑ dรถvmek deฤil, รผzรผm yemek. Gerรงekten iลini doฤru ve ahlaklฤฑ yapan ve ekmeฤini bundan kazananlarฤฑn yapmasฤฑna olanak saฤlanmalฤฑ” dedi. Aydฤฑn, mevcut durumda 400 bine yakฤฑn mรผteahhidin iลsiz kalabileceฤi uyarฤฑsฤฑnฤฑ yaptฤฑ.
“Mรผteahhitler piramit modeliyle yรผkselecek”
Yรถnetmeliฤin sektรถrรผ disiplin altฤฑna alarak รถnรผne gelenin mรผteahhit olmasฤฑnฤฑn engellemeyi amaรงladฤฑฤฤฑnฤฑ kaydeden ฤฐstanbul ฤฐnลaatรงฤฑlar Derneฤi (ฤฐNDER) Baลkanฤฑ Nazmi Durbakayฤฑm, “Bunu saฤlamak iรงin yรถnetmelik mรผteahhitlerin piramit modeliyle yรผkselmesini saฤlanmayฤฑ รถngรถrรผyor. Bรถylece nitelikli mรผteahhitlerin piyasada kalmasฤฑ saฤlanฤฑyor. Gelinen noktada 50 bine yakฤฑn mรผteahhidin belge almasฤฑ da รถnemli. Alamayanlar ise diฤer mรผteahhitlerin yรผklenicisi olarak sฤฑnฤฑflarฤฑnฤฑ yรผkseltebilir” diye konuลtu.
