Konjonktรผr ve sorunlarฤฑn farklฤฑ olmasฤฑna karลฤฑn “sฤฑfฤฑra yakฤฑn faiz” ile “varlฤฑk alฤฑmlarฤฑ” yoluyla aynฤฑ รงรถzรผme baลvuran merkez bankalarฤฑnฤฑn, gelinen noktada aลฤฑlama sรผrecindeki pozitif ilerleme ve ekonomilerde toparlanmaya iลaret eden verilerle temel gรถrevi olan fiyat istikrarฤฑ konusunda baskฤฑ altฤฑnda kaldฤฑฤฤฑ gรถrรผldรผ.
Bu kapsamda verilen destekleri geri รงekmeyi tartฤฑลmaya baลlayan Fed yetkililerinin, รถnce sรถzle yรถnlendirmelerle piyasayฤฑ hazฤฑrlamaya รงalฤฑลtฤฑฤฤฑ ancak belirsizlikler nedeniyle kendi aralarฤฑnda ayrฤฑลtฤฑฤฤฑ gรถzlendi.
Fed yetkililerinin “ลahin” ile “gรผvercin” arasฤฑnda gidip gelen deฤerlendirmeleri belirsizliklerin sรผrmesine neden olurken, yatฤฑrฤฑmcฤฑlarฤฑn bankanฤฑn enflasyonda ne kadarlฤฑk bir yรผkseliลe tolerans gรถstereceฤi konusunda รถnรผnรผ gรถrememesi, piyasalarda volatiliteye yol aรงtฤฑ.
Geliลmelere bakฤฑldฤฑฤฤฑnda, yetkililerin ayrฤฑลmasฤฑ ve yatฤฑrฤฑmcฤฑ tarafฤฑnda belirsizliklerin sรผrmesinin altฤฑnda ise Fed’in geรงen yฤฑlฤฑn aฤustos ayฤฑnda para politikasฤฑ stratejisinde yaptฤฑฤฤฑ deฤiลiklik ile istihdamฤฑ odaฤฤฑna almasฤฑ ve enflasyonda “ortalama” yรผzde 2 hedefi benimsemesi yer aldฤฑ.
Analistler, gelecek hafta aรงฤฑklanacak Fed’in haziran ayฤฑ toplantฤฑ tutanaklarฤฑnฤฑn ve 27-28 Temmuz’da gerรงekleลtirilecek Federal Aรงฤฑk Piyasa Komitesi (FOMC) toplantฤฑsฤฑnda verilecek mesajlarฤฑn belirsizliklerin aลฤฑlmasฤฑnda kritik bir eลik olacaฤฤฑnฤฑ belirtirken, bu geliลmeler รถncesi Fed yetkililerinin aรงฤฑklamalarฤฑnฤฑn aฤฤฑrlฤฑklฤฑ olarak hangi tarafta yer aldฤฑฤฤฑnฤฑn ipucu verebileceฤine iลaret ediyor
Powell’ฤฑn son yรถnlendirmeleri “gรผvercin” tarafta
Fed Baลkanฤฑ Jerome Powell’ฤฑn sรผrpriz haziran ayฤฑ toplantฤฑsฤฑndan รถnce kullandฤฑฤฤฑ “ekonomide ilerleme devam ederse sonraki toplantฤฑlarda varlฤฑk alฤฑmฤฑnฤฑ azaltmak iรงin bir planฤฑ deฤerlendirmek uygun olacaktฤฑr” ifadeleri “ลahin” algฤฑlanฤฑrken, artan volatilite karลฤฑsฤฑnda deฤerlendirmelerin “gรผvercin” tona evrildiฤi gรถrรผldรผ.
Toplantฤฑdan bir hafta sonra Powell, “Enflasyondaki geรงici sรถylemine รถnemli oranda gรผveniyorum. Yรผzde 5 enflasyon kabul edilebilir deฤil ve 1970’lerdeki gibi bir enflasyon gรถrmemiz oldukรงa olasฤฑlฤฑk dฤฑลฤฑ.” ifadelerini kullanarak piyasalara “gรผvercin” mesaj verdi.
Enflasyonun son aylarda kayda deฤer ลekilde yรผkseldiฤini aktaran Powell, geรงici arz etkileri ortadan kalktฤฑkรงa enflasyonun uzun vadeli hedefe geri dรถnmesinin beklendiฤini sรถyledi. Powell ayrฤฑca, Fed olarak toparlanma saฤlanana kadar ekonomiyi desteklemek iรงin ellerinden gelen her ลeyi yapacaklarฤฑ taahhรผdรผnรผ yineledi.
Powell gibi genel olarak yaptฤฑฤฤฑ aรงฤฑklamalarla “gรผvercin” olarak bilinen Fed Atlanta Baลkanฤฑ Raphael Bostic de daha sonra aรงฤฑklamasฤฑnฤฑ “ลahin” tona รงevirdi.
Bostic, “ฤฐstihdamda halen salgฤฑn รถncesi dรถnemin 9-10 milyon kiลi altฤฑndayฤฑz. Yolumuz uzun” aรงฤฑklamalarฤฑ ile “gรผvercin” tonda aรงฤฑklamada bulunurken, Bostic’in sonrasฤฑnda kullandฤฑฤฤฑ “Son veri noktalarฤฑndaki yukarฤฑ yรถnlรผ sรผrprizler gรถz รถnรผne alฤฑndฤฑฤฤฑnda, 2022’nin sonlarฤฑna doฤru ilk hamlemiz iรงin projeksiyonumu รถne รงektim. 2023’te iki hamle tahminim var. Yรผksek enflasyon dรถnemi beklediฤimizden daha uzun olacak, belki 2-3 ay yerine 6-9 ay” ifadeleri “ลahin” olarak algฤฑlandฤฑ.
Yรถnetim kurulu รผyeleri “enflasyonun geรงici olduฤu” konusunda tereddรผtlรผ
Fed Yรถnetim Kurulu รผyelerinin, enflasyon konusunda verdikleri mesajlarฤฑn birbirine yakฤฑn olmasฤฑ dikkati รงekiyor. รyelerin tamamฤฑna yakฤฑnฤฑnฤฑn “enflasyondaki yรผkseliลin bir sรผre daha devam edeceฤi” mesajฤฑnฤฑ verdiฤi gรถrรผlรผrken, bu da Fed’in varlฤฑk alฤฑmlarฤฑnฤฑ azaltma sinyali olarak algฤฑlanarak “ลahin” ลeklinde deฤerlendiriliyor.
Fed Yรถnetim Kurulu รyesi Michelle Bowman, farklฤฑ zamanlarda yaptฤฑฤฤฑ aรงฤฑklamalar ile “enflasyondaki yรผkseliลin geรงici olduฤu” gรถrรผลรผne tereddรผtle yaklaลtฤฑฤฤฑnฤฑ ortaya koydu. “Yukarฤฑ yรถnlรผ fiyat baskฤฑsฤฑ tedarik sฤฑkฤฑntฤฑlarฤฑnฤฑn รงรถzรผlmesiyle birlikte azalacaktฤฑr ama bu biraz zaman alabilir” diyen Bowman, ayrฤฑca “Yรผksek enflasyon gevลemeden รถnce bir mรผddet daha devam edecek.” deฤerlendirmesinde bulundu.
Fed Yรถnetim Kurulu รyesi Lael Brainard da yรผzde 2 enflasyon ve maksimum istihdam hedeflerinden uzakta olunduฤunu belirterek, “Gรถrรผnรผm parlak ancak riskler devam ediyor. Maksimum istihdam ve enflasyon hedeflerimize ulaลmaya sabฤฑrla odaklanmaya devam etmek รถnemli.” ifadelerini kullandฤฑ.
Fed Yรถnetim Kurulu รyesi Christopher Waller, 2022’de bir faiz artฤฑrฤฑmฤฑna gitmeyi ciddi ลekilde dรผลรผnmek iรงin iลsizlik oranฤฑnda epey dรผลรผล olmasฤฑ veya enflasyonun รงok yรผksek bir orana doฤru yรผkselmeye devam etmesi gerektiฤini ancak bu olasฤฑlฤฑฤฤฑ dฤฑลlamadฤฑฤฤฑnฤฑ vurguladฤฑ.
Fed Yรถnetim Kurulu รyesi Richard Clarida da Waller’e paralel bir aรงฤฑklama ile politika yapฤฑcฤฑlarฤฑn faiz oranlarฤฑnda deฤiลikliฤe gitmek iรงin istihdam piyasasฤฑ ve enflasyonda somut rakamlara baktฤฑฤฤฑnฤฑ sรถyledi.
Fed Yรถnetim Kurulu รyesi Randal Quarles ise tedarik zinciri dengesizlikleri ve yรผksek talebin ลu anda yol aรงtฤฑฤฤฑ yรผksek enflasyonun geรงici olduฤunu savunarak, diฤer Fed รผyelerinden ayrฤฑลtฤฑ ve “gรผvercin” tarafta yer aldฤฑ.
“ลahin” Fed baลkanlarฤฑ
Fed’in St. Louis Baลkanฤฑ James Bullard, 2021’in beklentilerinden iyi bir yฤฑl olduฤunu belirterek, “Beklediฤimizden daha yรผksek bir enflasyon var ve burada biraz ลahinleลmemizin gayet doฤal olduฤunu dรผลรผnรผyorum. Ekonomide yeniden aรงฤฑlma sรผreci devam ettikรงe enflasyon daha da yukarฤฑ yรถnlรผ sรผrpriz yapabilir. Ekonomide enflasyon riskleri yukarฤฑ yรถnlรผ. Para politikasฤฑ yukarฤฑ yรถnlรผ enflasyon risklerine hazฤฑrlanmalฤฑ.” ifadeleri ile net ve gรผรงlรผ bir “ลahin” tutum sergiledi.
Fed Cleveland Baลkanฤฑ Loretta Mester, geleneksel olmayan para politikasฤฑnฤฑn finansal istikrara yรถnelik riskleri artฤฑrma potansiyeline sahip olduฤunu vurgularken, Fed Dallas Baลkanฤฑ Robert Kaplan “รnรผmรผzde enflasyonu yรผkseltebilecek bir dizi olasฤฑ patika var. Hedeflere doฤru ilerleme saฤlamaya devam ederken, ortaya รงฤฑkan enflasyon risklerinin yรถnetilmesi iรงin รงok geรง olmadan aylฤฑk varlฤฑk alฤฑm miktarฤฑnฤฑ azaltarak ekonomiye olan desteฤini kฤฑsmamฤฑz gerekli.” diyerek “ลahin” tarafta yer alan yetkililer arasฤฑna katฤฑldฤฑ.
Fed Richmond Baลkanฤฑ Thomas Barkin ise istihdam piyasasฤฑ konusunda oldukรงa iyimser olduฤunu ve hedefe gรถreceli olarak kฤฑsa sรผrede ulaลฤฑlabileceฤini ifade ederek, “ฤฐstihdamda biraz daha kayda deฤer ilerleme saฤlandฤฑฤฤฑnda varlฤฑk alฤฑmฤฑnฤฑ azaltmaya baลlamaya hazฤฑr olabiliriz.” dedi.
รte yandan, Fed San Francisco Baลkanฤฑ Mary Daly, tam istihdam ve yรผzde 2 enflasyon hedefine doฤru รถnemli ilerlemenin gรถrรผล hattฤฑnฤฑn iรงinde olduฤunu belirterek, “Fed’in tahvil alฤฑmฤฑnฤฑ azaltmak iรงin belirlediฤi bu eลiฤe bu yฤฑl iรงinde veya gelecek yฤฑlฤฑn baลlarฤฑnda bir zamanda ulaลmamฤฑzฤฑn mรผmkรผn olduฤunu dรผลรผnรผyorum. Henรผz o noktaya gelmedik ancak belirlenen eลiฤe ulaลacaฤฤฑmฤฑz zamana hazฤฑrlanmaya baลlamak uygun olur.” aรงฤฑklamalarฤฑnฤฑ yaptฤฑ.
Kansas City Fed Baลkanฤฑ Esther George da fiyat baskฤฑsฤฑ konusunda, “Bugรผnรผn fiyatlandฤฑrma sinyallerini gรถz ardฤฑ etmeye veya enflasyon gรถrรผnรผmรผnรผ deฤerlendirirken tarihsel iliลkilere ve dinamiklere aลฤฑrฤฑ derecede gรผvenmeye meyilli deฤilim. Ekonominin yapฤฑsฤฑ zamanla deฤiลir ve katฤฑ bir politika tepkileri formรผlasyonuna baฤlฤฑ kalmak yerine yeni koลullara uyum saฤlamak รถnemli olacaktฤฑr. Ekonomiden gelen muazzam miktarda mali teลvikle manzara, Fed’in mevcut yaklaลฤฑmฤฑnฤฑn arkasฤฑndaki dรผลรผnceyi ลekillendirenden oldukรงa farklฤฑ bir ลekilde ortaya รงฤฑkabilir.” deฤerlendirmelerinde bulundu.
Boston Fed Baลkanฤฑ Eric Rosengren ise 2022 sonunda Fed’in faiz artฤฑrฤฑmฤฑ konusunda, “Burada kriter, yรผzde 2 ve รผzerinde sรผrdรผrรผlebilir bir enflasyon ve tam istihdam. Ben bunlarฤฑ gelecek senenin sonu itibarฤฑyla gรถrebileceฤimizi dรผลรผnรผyorum” diyerek “ลahin” bir aรงฤฑklama yaptฤฑ.
“Gรผvercin” Fed baลkanlarฤฑ
New York Fed Baลkanฤฑ John Williams, “ฤฐstihdam piyasasฤฑ Fed’in gรถrmek istediฤi seviyenin รงok uzaฤฤฑnda. Faiz oranlarฤฑnda yakฤฑn zamanda bir artฤฑrฤฑm iรงin bir neden gรถrmรผyorum. Toparlanma daha fazla tamamlandฤฑฤฤฑnda ve ekonomi รงok iyi bir noktaya geldiฤinde dรผลรผk faizleri geri alabilir ve onlarฤฑ daha normal seviyelere geri getirebiliriz ancak ลu anda bunun zamanฤฑ deฤil” aรงฤฑklamalarฤฑnฤฑ yaparak oldukรงa “gรผvercin” mesajlar verdi.
Chicago Fed Baลkanฤฑ Charles Evans, istihdam ve enflasyonda daha gรผรงlรผ rakamlar gรถrmek gerektiฤini belirterek, tahvil alฤฑm hฤฑzฤฑnฤฑ dรผลรผrme konusunda “Bu tartฤฑลmayฤฑ yapmak iรงin hiรงbir ลekilde acelem yok. Mevcut yaklaลฤฑmฤฑmฤฑzฤฑ รงok sabฤฑrlฤฑ bir yaklaลฤฑm olarak gรถrรผyorum.” dedi.
Minneapolis Fed Baลkanฤฑ Neel Kashkari da enflasyon beklentileri รงฤฑpalanmaya devam ettikรงe faiz artฤฑrฤฑmฤฑ konusunda sabฤฑrlฤฑ olunmasฤฑ ve maksimum istihdamฤฑn baลarฤฑlmasฤฑna imkan verilmesi gerektiฤini vurgulayarak, “Ufukta faiz artฤฑrฤฑmฤฑ gรถrmรผyorum. รรผnkรผ maksimum istihdamฤฑ baลarmamฤฑzฤฑn gerรงekten zaman alacaฤฤฑnฤฑ dรผลรผnรผyorum ve yรผksek enflasyon rakamlarฤฑnฤฑn geรงici olduฤuna inanฤฑyorum.” ifadelerini kullandฤฑ.
Fed Philadelphia Baลkanฤฑ Patrick Harker ise faiz artฤฑrฤฑmlarฤฑ konusunda istihdamda daha fazla ilerlemeye ihtiyaรง olduฤunu kaydetti.
