Bulgaristanโda Koronavirรผs vakalarฤฑnฤฑn son gรผnlerde artฤฑล gรถstermesiyle birlikte gรผnรผbirlik alฤฑลveriล iรงin Edirneโye gelen Bulgarlar, eczanelere akฤฑn edip, aspirin almaya baลladฤฑ. Edirne Eczacฤฑ Odasฤฑ Denetleme Kurulu Baลkanฤฑ ลรผkrรผ Ciravoฤlu, “5โer 10โar kutu alฤฑyorlar, diyebiliriz. ลu an depolarda 100 miligramlฤฑk aspirin yok” dedi.
1 Bulgar levasฤฑnฤฑn 5 liranฤฑn รผstรผne รงฤฑkmasฤฑnฤฑn ardฤฑndan Edirneโye gรผnรผbirlik alฤฑลveriลe gelen Bulgarlar, son gรผnlerde รผlkelerinde Koronavirรผs vaka sayฤฑlarฤฑnฤฑn artmasฤฑ รผzerine, Edirneโdeki eczanelere akฤฑn etmeye baลladฤฑ.
Bazฤฑ bilim insanlarฤฑnฤฑn virรผse karลฤฑ pฤฑhtฤฑlaลmayฤฑ รถnleme รถzelliฤiyle iyi geleceฤini รถne sรผrdรผฤรผ aspirini kutu kutu alan Bulgar ziyaretรงiler, bu noktada satฤฑลlarฤฑ da ikiye katladฤฑ. Bulgar turistlerin, aspirine raฤbeti yรผkseltmesiyle ecza depolarฤฑnda da ilacฤฑn 100 miligramlฤฑk formlarฤฑ tรผkendi. Eczanelere Bulgarca bilgilendirici afiลler asฤฑldฤฑ.
“Depolarda yok, รผretimin yetiลmemesi de sรถz konusu”
Bulgar ziyaretรงilerin son dรถnemlerde 5โer, 10โar kutular halinde aspirin aldฤฑฤฤฑnฤฑ sรถyleyen Edirne Eczacฤฑ Odasฤฑ Denetleme Kurulu Baลkanฤฑ ลรผkrรผ Ciravoฤlu, “Bu grup aspirinlerin satฤฑลฤฑnda geรงen yฤฑla gรถre รถzellikle kapฤฑlar aรงฤฑldฤฑktan ve turistler gelmeye baลladฤฑktan sonra รงok yรผksek oranda bir artฤฑล gรถzlรผyoruz. Geรงen yฤฑlฤฑn son 3 aylฤฑk dรถnemiyle bu yฤฑlฤฑn son 3 aylฤฑk dรถnemini karลฤฑlaลtฤฑrdฤฑฤฤฑmฤฑzda Edirne merkez genelinde yรผzde 84 oranฤฑnda bir artฤฑล sรถz konusu.
Bunun da tabii รงoฤunluฤu turistlerden kaynaklanฤฑyor. Dolayฤฑsฤฑyla ลu anda 100 miligramlฤฑk formlarฤฑ depolarda yok aspirinin. รretimin yetiลmemesi de sรถz konusu bir taraftan. Ancak diฤer taraftan baktฤฑฤฤฑmฤฑzda da doฤru yerde doฤru kiลilerce kullanฤฑldฤฑฤฤฑnda, รผlkemize dรถviz kazandฤฑrmฤฑล oluyor bir yandan” ifadelerini kullandฤฑ.
Hekim kontrolรผnden sonra alฤฑnmalฤฑ
Aspirinin kan sulandฤฑrฤฑcฤฑ รถzelliฤinden dolayฤฑ koronavirรผse karลฤฑ koruma saฤlayacaฤฤฑ tezini doฤru bulmadฤฑฤฤฑnฤฑ ifade eden Ciravoฤlu, “Aspirin, dรผลรผk dozda, 100 miligramlฤฑk dozlarda baฤฤฑrsakta รงรถzรผnen, tipik kan sulandฤฑrฤฑcฤฑ olarak kullanฤฑlan bir ilaรงtฤฑr. Ancak bunun mutlaka hekim kontrolรผnde kullanฤฑlmasฤฑ gerekir, hekim tarafฤฑndan reรงete edilmesi gerekir. Yapฤฑlan tetkiklerden sonra, kiลiye gerekiyorsa verilir ve kullanฤฑma baลlanฤฑr. Vatandaลฤฑn, kendi kendine alayฤฑm, koronaya karลฤฑ korunayฤฑm ya da kan sulandฤฑrฤฑcฤฑ olarak kullanayฤฑm ลeklinde bir yaklaลฤฑmฤฑ var. Bu tรผr ilaรงlarฤฑ almasฤฑ sakฤฑncalฤฑdฤฑr, mutlak surette bir hekim kontrolรผnden sonra alฤฑnmasฤฑ gerekir” dedi.
Uzmanlar uyarฤฑyor: รldรผrebilir!
Hacettepe รniversitesi Tฤฑp Fakรผltesi รocuk Enfeksiyon Hastalฤฑklarฤฑ Bilim Dalฤฑ Baลkanฤฑ Prof. Dr. Mehmet Ceyhan, Koronavirรผs tanฤฑsฤฑ konmayan kiลilerin kan sulandฤฑrฤฑcฤฑ olarak aspirin kullanmasฤฑnฤฑn รถlรผme yol aรงabileceฤini sรถyledi.
Prof. Dr. Mehmet Ceyhan, Koronavirรผs’te aspirin kullanฤฑmฤฑnฤฑn riski ile ilgili bir veri olmadฤฑฤฤฑnฤฑ; ancak farklฤฑ bir durum olduฤuna dikkat รงekti.
Prof. Dr. Ceyhan, “Uzun sรผreli aspirin alan kiลilerde grip geรงirirse bir hastalฤฑฤฤฑn riskinin arttฤฑฤฤฑnฤฑ biliyoruz; ‘reye sendromu’ ismi verilen bir hastalฤฑk. Maalesef belli bir dรถnemine geldikten sonra yรผzde yรผz รถldรผren, hiรงbir tedavisi olmayan bir hastalฤฑk.
Bu hep รงocuklarda gรถrรผndรผ diye zannediliyordu; ama son yฤฑllarda yetiลkinlerde de olduฤuna dair giderek artan yayฤฑnlar oldu. Artฤฑk biliyoruz ki yetiลkinlerde de gรถrรผnรผyor. Uzun sรผreli aspirin alan belli hastalฤฑk gruplarฤฑ var, onlara mutlaka grip aลฤฑsฤฑ yapฤฑlmasฤฑ gerektiฤini sรถylรผyoruz ve risk grubundalar onlar” dedi.
Hastalฤฑk riski 35 kat artฤฑyor
Grip esnasฤฑnda alฤฑnan aspirinin hastalฤฑฤฤฑn riskini arttฤฑrdฤฑฤฤฑnฤฑ belirten Prof. Dr. Ceyhan, “Grip geรงiren biri aspirin alฤฑrsa bu hastalฤฑฤฤฑn riski 35 kat artฤฑyor; karaciฤer yetmezliฤi, beyinde ลiลmeyle giden รงok aฤฤฑr bir tablo ve henรผz bir tedavisi yok. รlรผm oranฤฑ aลaฤฤฑ yukarฤฑ yรผzde yรผz. Covid-19 tanฤฑsฤฑ konmuลsa kiลinin aspirin almasฤฑnda รงok รถnemli bir sakฤฑnca yok.
Ancak, koruyucu olarak insanlara aspirin vermek ya da bir kiลinin sadece ateลi oldu, zaten tek belirtisi olduฤu iรงin test yaptฤฑramฤฑyor ‘ben koronavirรผsรผm’ diye insanlar kan sulandฤฑrฤฑcฤฑ olarak aspirin kullanฤฑyor. ลu an grip sezonu da baลladฤฑ, grip de olabilir, ayฤฑrt etmek mรผmkรผn deฤil.
O zaman ciddi bir risk รงฤฑkฤฑyor ortaya. Bir kiลi ลu dรถnemde koruyucu olarak ya da ‘ateลi รงฤฑktฤฑ’ diye aspirin alฤฑrsa bu bahsettiฤim hastalฤฑฤa davetiye รงฤฑkarฤฑyor. Dolayฤฑsฤฑyla test yapฤฑlฤฑp koronavirรผs tanฤฑsฤฑ konulmadฤฑkรงa bir kiลinin kan sulandฤฑrฤฑcฤฑ olarak aspirin kullanmasฤฑ ลu dรถnemde sakฤฑncalฤฑ” ifadelerini kullandฤฑ.
