MENA bölgesindeki 21 milyarderin serveti COVID-19 başlangıcından bu yana yaklaşık 10 milyar dolar arttı
MENA bölgesindeki 21 milyarderin serveti COVID-19 başlangıcından bu yana yaklaşık 10 milyar dolar arttı. Bu oran, IMF’nin pandemi ile mücadele için verdiği bölgesel fonların iki katına denk geliyor.
Orta Doğu ve Kuzey Afrika (MENA) bölgesindeki 21 milyarderin serveti COVID-19 başlangıcından bu yana yaklaşık 10 milyar dolar arttı. Bu oran Lübnan’ın başkenti Beyrut’ta yaşanan patlama sonrasında, şehri yeniden inşa etmek için ihtiyaç duyulan paranın neredeyse iki katı. Bölgeler arasındaki eşitsizlik inanılmaz boyutlara ulaşırken, Oxfam tarafından yayımlanan son rapor MENA bölgesindeki 45 milyon insanın pandeminin etkisi ile fakirlik sınırına itileceğini ortaya koyuyor.
“Orta Doğu ve Kuzey Afrika’da Sıkıntı Değil, Barış Yılı İçin” isimli rapora göre, bölgenin en zenginleri mart ayından bu yana IMF’nin pandemi ile mücadele için verdiği bölgesel fonların iki katı kazanç sağladı.
10 milyar dolara ulaşan bu kazanç aynı zamanda BM’nin COVID-19 için bölgeye yaptığı insani yardım miktarının da neredeyse 5 katına denk geliyor.
Ekonomideki eşitsizlikler derinleşti
Oxfam’ın MENA bölgesi baş danışmanı Nabil Abdo rapora yönelik şu yorumları yapıyor: “Pandemi, ekonomi sistemlerindeki derin eşitsizlikleri ve büyük açıkları ortaya çıkardı. Bölgede yaşayan milyonlarca insan işsiz kaldı, sağlık hizmetlerine ulaşamadı, hiçbir sosyal güvenlik hizmetinden faydalanamadı. Öte yandan bölgedeki milyarderler, pandeminin başladığı günden itibaren servetlerine her bir gün 63 milyon dolar eklemeye devam etti.”
Çok uzun süredir toplumsal fayda ve güvenlik hiçe sayılıyor
Hükümetlerin, karlılık oranları ve zenginlerin çıkarlarını korumak yerine, halka öncelik vermesi gerektiğini, aksi takdirde milyonlarca insanın daha fakirlik sınırına itileceğini ve temel haklara erişemeyeceğini vurgulayan Abdo, şunları söylüyor: “Çok uzun bir süre boyunca öncelik karlılığa verildi; toplumsal fayda ve güvenlik hiçe sayıldı. Bunun sonuçlarını Beyrut’ta çok güçlü bir şekilde gördük. Bu felaket ekonominin kırılganlığını daha net bir şekilde ortaya çıkardı; mevcut eşitsizliklerin artmasına yol açtı.”
Yüzde 5 varlık vergisi fayda yaratabilirdi
Abdo’nun önerileri ise şöyle: “Bölge hükümetleri, toplumun en kırılgan kısmını korumak için gelir yaratmak zorunda. Eğer Lübnan’da geçtiğimiz sene yüzde 5 oranında varlık vergisi uygulanmış olsa ve bu bir para dayanışma ağında toplanmış olsaydı, 3.7 milyar dolarlık vergi geliri elde edilmiş olurdu. Bununla da, yıkılan elektrik ve su altyapı sistemleri onarılabilir; insanlara sağlık ve sosyal güvenlik hizmeti verilebilirdi.” Bölgede pandemi ile mücadele için alınan önlemler yetersiz kaldı; destek paketlerinin sadece yüzde 11’i sosyal güvenlik ve sağlık önlemleri için kullanıldı.
Toplam gelirin yüzde 76’sı nüfusun yüzde 10’una ait
MENA bölgesi, COVID-19 öncesinde de, gelir eşitsizliklerinin en fazla olduğu bölge olarak ön plana çıkıyordu. Pandemi, zengin ile fakir arasındaki uçurumun iyice büyümesine yol açtı. Bugün bölgede toplam gelirin yüzde 76’sı nüfusun yüzde 10’una ait. Bölgedeki 37 milyarderin sahip olduğu servet, nüfusun en fakir kısmının sahip olduğu toplam servetin yarısına denk geliyor. Ülkedeki 16 milyon kayıt dışı işçinin yüzde 89’unun pandemi sürecinden olumsuz etkilendiği ifade ediliyor. Yabancı yatırımın yüzde 45 oranında azalması, 1.7 milyon kişinin işini kaybetmesi bekleniyor.
