KPMG Tรผrkiye, Covid-19โun iล dรผnyasฤฑna etkilerini ortaya koyan araลtฤฑrma serisinin ikincisi yayฤฑnlandฤฑ. KPMG Tรผrkiye Strateji ve Operasyonlar Danฤฑลmanlฤฑk Lideri ve ลirket Ortaฤฤฑ Serkan Ercin, ลirketlerin hasar tespitine baลladฤฑฤฤฑnฤฑ belirterek โPandemiyle mรผcadele sรผrecinde ลirketler ilk ลok etkisini รผzerlerinden atฤฑyor fakat yine de ลirketlerin krizi yรถnetmekte zorlandฤฑฤฤฑ gรถrรผlรผyor. รnรผmรผzdeki altฤฑ ay hasar tespitiyle geรงecek. รalฤฑลmada alฤฑnan cevaplara bakฤฑldฤฑฤฤฑnda 2021โin baลฤฑna kadar toparlanma zor gรถrรผnรผyorโ dedi.
KPMG Tรผrkiye Strateji ve Operasyonlar Danฤฑลmanlฤฑk ekibi, Covid-19 Etki Araลtฤฑrmasฤฑโnฤฑn ikincisini tamamladฤฑ. Ankete gรถre, iลletmeler hasarฤฑ tespit etme ve gelecek yฤฑlฤฑ รถngรถrme รงalฤฑลmalarฤฑnฤฑ sรผrdรผrรผrken Covid-19โun etkilerinin bir yฤฑldan fazla sรผreceฤini sรถyleyenlerin oranฤฑ yรผzde 35โten yรผzde 57โye รงฤฑktฤฑ. ลirketlerin satฤฑลlarda dรผลรผล, finansmana eriลim ve likidite sฤฑkฤฑntฤฑlarฤฑ devam ediyor. Covid-19โun ihracata olan etkisi, yurt iรงi satฤฑลlara olan etkisinin รถnรผne geรงti.
ฤฐhracattaki yรผksek etkilenme oranฤฑ yรผzde 44 iken, yurt iรงi satฤฑลlardaki bu oran yรผzde 42 oldu. Araลtฤฑrmaya katฤฑlan her dรถrt kiลiden biri 2020 cirolarฤฑnda yรผzde 20โnin รผzerinde dรผลรผล bekliyor.
KPMG Tรผrkiye Strateji ve Operasyonlar Danฤฑลmanlฤฑk Lideri ve ลirket Ortaฤฤฑ Serkan Ercin, Covid-19โun ลirketlerin kriz yรถnetimi olgunluฤunun dรผลรผk olduฤunu gรถsterdiฤini sรถyledi. Ercin, โKriz ortamฤฑ ลirketlerin bu konudaki hazฤฑrlฤฑklarฤฑnฤฑ da sฤฑnadฤฑ. Kรผรงรผk ลirketler baลta olmak รผzere bu alanda henรผz tam hazฤฑrlฤฑklฤฑ olmadฤฑฤฤฑmฤฑzฤฑ gรถsterdiโ dedi.
ลirketler iรงin toparlanmanฤฑn รถnรผmรผzdeki yฤฑlฤฑn baลlarฤฑna kadar sรผreceฤinin tahmin edildiฤini ifade eden Ercin, โรnรผmรผzdeki altฤฑ ay hasar tespitiyle geรงecek. Bu dรถnemde yavaลlayan aktivitenin ekonomik ve toplumsal alanlarda etkileri olacak.
Covid-19โa karลฤฑ sunulan ekonomi paketinin belli baลlฤฑ alanlarda daha รงok etkili olduฤunu gรถrรผyoruz. Bu alanlar vergi ve SGK prim erteleme, asgari รผcret desteฤi olarak ortaya รงฤฑktฤฑ. รnรผmรผzdeki sรผreรงte kredi ve vergi destek kapsamฤฑnฤฑn, istihdama yรถnelik desteklerin geniลletilmesi, sektรถr รถzelinde daha uzun vadeli planlarฤฑn ortaya konulmasฤฑ ve bireylerin daha fazla desteklenmesi pakete dahil edilebilirโ diye konuลtu.
Araลtฤฑrmada รถne รงฤฑkanlar ลรถyle:
Covid-19โun Tรผrkiye ekonomisini yรผksek derece etkilediฤi gรถrรผลรผnde olanlarฤฑn oranฤฑnda nisan-mayฤฑs ayฤฑnda yรผzde 9โluk dรผลรผล var. ฤฐlk ankette yรผzde 88 olan โyรผksek etkiโ yรผzde 79โa geriledi. Bu รถngรถrรผdeki en bรผyรผk dรผลรผล KOBฤฐโlerde yaลandฤฑ. Nisan ayฤฑnฤฑn ilk haftasฤฑnda yapฤฑlan ankette KOBฤฐโlerin yรผzde 89โu โyรผksek etkiโ derken ikinci ankette bu oran yรผzde 67โye geriledi. Bรผyรผk iลletmelerde de yรผzde 87โden yรผzde 71โe dรผลรผล var.
ฤฐลsizlik ve bรผtรงe aรงฤฑฤฤฑnฤฑn artacaฤฤฑnฤฑ รถngรถrenlerin oranฤฑ arttฤฑ
Ekonomide daralma bekleyenlerin oranฤฑ รถnceki ankete gรถre kรถtรผmserโฆ
Ankete katฤฑlanlarฤฑn yรผzde 81โi Tรผrkiye ekonomisinde en az yรผzde รผรง daralma รถngรถrรผrken bu oran mayฤฑsta yรผzde 98โe รงฤฑktฤฑ. Yรผzde 6’dan fazla daralma bekleyenlerin oranฤฑ ise yรผzde 29โdan (nisan) yรผzde 41โe (mayฤฑs) yรผkseldi.
Ankete katฤฑlanlarฤฑn yรผzde 98’den fazlasฤฑ iลsizliฤin artacaฤฤฑ beklentisinde olduฤunu belirtti. Yรผzde 96โlฤฑk bir kesim ise bรผtรงe aรงฤฑฤฤฑnฤฑn artmasฤฑnฤฑ bekliyor.
โBir yฤฑlฤฑ geรงerโ diyenlerin oranฤฑ arttฤฑ
Covid-19โun etkilerinin altฤฑ aydan fazla sรผreceฤini dรผลรผnenlerin oranฤฑ da nisanda yรผzde 75 iken mayฤฑsta yรผzde 86โya yรผkseldi. Katฤฑlฤฑmcฤฑlarฤฑn yรผzde 57โsi de bir yฤฑldan รถnce Covid-19โun etkisinin azalmayacaฤฤฑnฤฑ dรผลรผnรผyor. Bu oran nisanda yรผzde 35โti.
Katฤฑlฤฑmcฤฑlarฤฑn yarฤฑya yakฤฑnฤฑ nisan ve mayฤฑsta Covid-19’un faaliyet gรถsterdikleri sektรถrรผ yรผksek derecede etkilediฤini belirtti. Dรผลรผk seviyede etkilendiฤini ya da hiรง etkilenmediฤini belirtenlerin oranฤฑ nisanda yรผzde 7 iken mayฤฑsta yรผzde 11 oldu.
Mayฤฑs sonuรงlarฤฑna gรถre ilaรง ve saฤlฤฑk, gฤฑda ve hฤฑzlฤฑ tรผketim รผrรผnleri ile endรผstriyel รผretim diฤer sektรถrlere gรถre Covid-19’dan daha dรผลรผk seviyede etkilendi.
ฤฐล dรผnyasฤฑnฤฑn yarฤฑsฤฑndan fazlasฤฑ faaliyet gรถsterdikleri sektรถrde Covid-19’a baฤlฤฑ oluลan ekonomik etkilerin dokuz aydan uzun sรผrede son bulacaฤฤฑnฤฑ dรผลรผnรผyor. Sektรถr olarak bakฤฑldฤฑฤฤฑnda saฤlฤฑk, otomotiv, eฤitim ve inลaat bu sektรถrlerin baลฤฑnda geliyor.
KOBฤฐโler mayฤฑsta biraz rahatladฤฑ
Ankete gรถre, Covid-19โdan her boyuttaki ลirket en az yรผzde 75 oranฤฑnda negatif etkilendi. 5-10 milyar TL aralฤฑkta ciroya sahip ลirketlerin tamamฤฑ olumsuz ya da รงok olumsuz etkilendi. Nisan ayฤฑnda KOBฤฐโlerin yรผzde 95โi pandemiden kรถtรผ etkilenirken mayฤฑsta bu oran yรผzde 79โa geriledi.
ลirketlerin cirosal bรผyรผklรผkleri ile kriz yรถnetimi kabiliyetleri bรผyรผk oranda paralellik gรถsteriyor ancak turizm, enerji, eฤitim ve inลaatta kriz yรถnetimi olgunluฤu dรผลรผk. Mayฤฑsta yapฤฑlan ankete gรถre ลirketlerin yarฤฑdan fazlasฤฑnฤฑn yeterli bir kriz yรถnetim prosedรผrรผ bulunmuyor. KOBฤฐโlerin ise yรผzde 31’inde kriz yรถnetim prosedรผrรผ yok.
Ciroda dรผลรผล beklentisi yรผksek
Endรผstri-รผretim sektรถrlerinde sฤฑrasฤฑyla satฤฑลlar, รผretim maliyetlerinde artฤฑล, likidite sฤฑkฤฑntฤฑsฤฑ ve tedarik zincirinde yaลanan problemler รถn plana รงฤฑkฤฑyor. Hizmet- servis sektรถrรผndeki รถncelikli etki alanlarฤฑ ise satฤฑลlar, finansmana eriลim, mรผลteri kaybฤฑ/ sรถzleลmelerin yenilenmemesi ve likidite.
Anket katฤฑlฤฑmcฤฑlarฤฑnฤฑn yรผzde 82โsi ลirketlerinin 2020 cirolarฤฑnda dรผลรผล bekliyor. Turizm, inลaat/altyapฤฑ/gayrimenkul ve perakende sektรถrรผnde en az dรถrt kiลiden biri yรผzde 20 ve รผzeri ciro dรผลรผลรผ bekliyor.
ฤฐlk ankette รถnemli รถlรงรผde bรผtรงe revizyonuna gideceฤini belirten KOBฤฐโlerin oranฤฑ yรผzde 44โten yรผzde 23โe geriledi. Yฤฑllฤฑk cirosu 10 milyon TLโden fazla olan ลirketlere bakฤฑldฤฑฤฤฑnda ilk ankette รถnemli รถlรงรผde bรผtรงe revizyonuna iลaret eden katฤฑlฤฑmcฤฑlarฤฑn oranฤฑ yรผzde 15โti, ikinci ankette yรผzde 42โye รงฤฑktฤฑ.
