IEA Baลkanฤฑ Fatih Birol, 2020 yฤฑlฤฑnda dรผnyadaki enerji yatฤฑrฤฑmlarฤฑnda yaklaลฤฑk yรผzde 20โlik bir dรผลรผล yaลandฤฑฤฤฑnฤฑ belirterek, “Bu da 400 milyar dolarlฤฑk bir dรผลรผล” dedi.
Sabancฤฑ รniversitesi ฤฐstanbul Uluslararasฤฑ Enerji ve ฤฐklim Merkeziโnin (IICEC) dรผzenlediฤi โSรผrdรผrรผlebilir Enerji ve Yeni
Gerรงeklikโ konulu webinar dรผn gerรงekleลti. Sabancฤฑ รniversitesi Kurucu Mรผtevelli Heyeti Baลkanฤฑ Gรผler Sabancฤฑโnฤฑn aรงฤฑlฤฑล konuลmasฤฑnฤฑ gerรงekleลtirdiฤi webinar IICEC Araลtฤฑrma Direktรถrรผ Bora ลekip Gรผray tarafฤฑndan yรถnetilen panelle devam etti. Panele, Uluslararasฤฑ Enerji Ajansฤฑ (IEA) Baลkanฤฑ Dr. Fatih Birol ve TรSฤฐAD Enerji รalฤฑลma Grubu
Baลkanฤฑ Kฤฑvanรง Zaimler katฤฑldฤฑ.
Sabancฤฑ รniversitesi Kurucu Mรผtevelli Heyeti Baลkanฤฑ Gรผler Sabancฤฑ, webinarฤฑn aรงฤฑlฤฑลฤฑnda yaptฤฑฤฤฑ konuลmada, โDeฤiลimin hฤฑzlandฤฑฤฤฑ bu gรผnler bizi โyeni bir gerรงekliฤeโ taลฤฑrken, aลina olduฤumuz salonlar yerlerini bugรผn birlikte olduฤumuz gibi dijital platformlara bฤฑraktฤฑ. Dijitalleลmenin olanaklarฤฑyla, IICEC de enerji sektรถrรผ paydaลlarฤฑnฤฑ bu sรผreรงte bir araya getirmeye devam ediyor. Dolayฤฑsฤฑyla bugรผnรผ, enerji sektรถrรผnde yaลadฤฑฤฤฑmฤฑz deฤiลimleri ve geleceฤimizi deฤerlendirmek iรงin รถnemli bir fฤฑrsat olarak gรถrรผyorumโ dedi.
Pandemi sรผrecini de deฤerlendiren Gรผler Sabancฤฑ, ลunlarฤฑ sรถyledi: โTรผrkiye enerji sektรถrรผ olarak kamu ve รถzel sektรถr, hep birlikte, enerji arz gรผvenliฤi, arz kalitesi ve mรผลteri memnuniyeti, hizmetlerin ve saha operasyonlarฤฑnฤฑn gรผรงlรผ bir ลekilde sรผrmesi alanlarฤฑnda baลarฤฑlฤฑ bir performans gรถsterdik gรถstermeye de devam ediyoruz.
Ayrฤฑca bu dรถnem bir kez daha gรถsterdi ki, sรผrdรผrรผlebilirlik sektรถrรผmรผzรผn ana gรผndem maddesi olmaya devam edecek. Finansal sรผrdรผrรผlebilirliฤin gรผรงlendirilmesi, รงevresel ve sosyal sรผrdรผrรผlebilirlik odaฤฤฑnฤฑn artฤฑrฤฑlmasฤฑ, daha verimli, rekabetรงi ve teknoloji odaklฤฑ bir enerji geleceฤi iรงin atacaฤฤฑmฤฑz adฤฑmlarda bize yol gรถstermeye devam etmelidir. Diฤer taraftan da enerji ekosisteminin paydaลlarฤฑ olarak, kamu, รถzel sektรถr ve รผniversite iล birliklerimizi daha da gรผรงlendirmeliyiz.โ
Sabancฤฑ รniversitesiโnin kuruluลunun 20. yฤฑlฤฑnฤฑ kutladฤฑฤฤฑnฤฑ hatฤฑrlatan Gรผler Sabancฤฑ, sรถzlerine ลรถyle devam etti: โ10 yaลฤฑnฤฑ tamamlayan, รniversitemizin Enerji ve ฤฐklim Merkezi IICEC ise her geรงen yฤฑl bรผyรผyen bir etki ile gรผรงleniyor, enerji gรผndeminde รถne รงฤฑkan konulardaki raporlarฤฑ ve bu tรผr etkinlikleriyle en รผst dรผzey paydaลlarฤฑ bir araya getirmeye devam ediyor. รniversitemizin merkezlerinin รผstlendiฤi rol bakฤฑmฤฑndan, IICECโin konumu bize bรผyรผk memnuniyet veriyor.
ลimdi IICEC, analitik modelleme altyapฤฑsฤฑ ve analizleri ile yรผrรผttรผฤรผ Tรผrkiye Enerji Gรถrรผnรผmรผ รงalฤฑลmasฤฑnฤฑ, Covid sรผrecinin etkilerine de ฤฑลฤฑk tutacak ลekilde gรผncelliyor. Tรผrkiyeโde alanฤฑnda bir ilk olacak Turkey Energy Outlook kitabฤฑ da yakฤฑnda tamamlanacak.โ
Enerji talebinde 2009 yฤฑlฤฑna gรถre 7 kat daha hฤฑzlฤฑ dรผลรผล yaลandฤฑ
Uluslararasฤฑ Enerji Ajansฤฑ (IEA) Baลkanฤฑ Dr. Fatih Birol, panelde yaptฤฑฤฤฑ konuลmada, Covid-19 sรผrecinin dรผnya enerji sektรถrรผne ลimdiye kadar yaลamadฤฑฤฤฑ bir ลoku yaลattฤฑฤฤฑna dikkat รงekerek, โ2020 yฤฑlฤฑ iรงinde ekonomik sorunlardan dolayฤฑ dรผnya enerji talebinde รงok bรผyรผk dรผลรผล bekliyoruz. Bu seneki dรผลรผล, 2009 yฤฑlฤฑndaki finansal krizden sonra yaลanan enerji talebi dรผลรผลรผnden 7 kat daha hฤฑzlฤฑ bir dรผลรผลโ dedi.
Enerjide tรผm yakฤฑtlar ve sektรถrlerde รถnemli etkiler gรถrรผldรผฤรผnรผ belirten Dr. Fatih Birol, bu etkinin bazฤฑ yakฤฑtlarda daha az olduฤunu ifade etti. dรผnya petrol talebinin yรผzde 60โฤฑnฤฑn ulaลtฤฑrma sektรถrรผnden geldiฤini hatฤฑrlatan Dr. Fatih Birol, yakฤฑtlar iรงinde en fazla darbeyi petrolรผn aldฤฑฤฤฑnฤฑ,sรถyledi. Dรผnya petrol talebinde Nisan ayฤฑ baลฤฑnda bรผyรผk bir dรผลรผล yaลandฤฑฤฤฑnฤฑ ve petrol fiyatlarฤฑnฤฑn ilk kez eksiyi gรถrdรผฤรผnรผ belirten Dr. Birol, dรผnya petrol tarihine bu dรถnemin Kara
Nisan olarak geรงtiฤini ifade ederek sรถzlerini ลรถyle sรผrdรผrdรผ :
โPetrol piyasalarฤฑndaki kฤฑrฤฑlganlฤฑk dรผnya finans piyasalarฤฑnda รงatฤฑrdama yaratacak dรผzeye geldi. Bu nedenle Uluslararasฤฑ Enerji Ajansฤฑ olarak G20 Enerji Bakanlarฤฑnฤฑ olaฤanรผstรผ bir toplantฤฑya davet ettim. Toplantฤฑ sonrasฤฑnda alฤฑnan kararlar ve รผretimle ilgili yapฤฑlan dรผzenlemeler neticesinde petrol piyasalarฤฑnda yavaล da olsa toparlanma gรถrรผyoruz. Ekonomideki ve sanayideki รงรถkรผล ve aynฤฑ zamanda pek รงok รผlkede beklendiฤinden sฤฑcak geรงen kฤฑล nedeniyle doฤalgaz talebinde 2. Dรผnya savaลฤฑndan beri yaลanan en bรผyรผk dรผลรผล yaลandฤฑ. Kรถmรผr talebinde de รงok bรผyรผk dรผลรผล var. Dรผnya kรถmรผr talebinin yarฤฑsฤฑ รinโden geliyor.
รin bu salgฤฑndan รงok etkilendi, Hindistan da aynฤฑ ลekilde. Yenilenebilir enerji bรผtรผn kara haberlerin iรงinde รงok az da olsa bรผyรผdรผ. Elektrik talebi hafta arasฤฑ gรผnlerinde dahi covid รถncesi tipik bir Pazar gรผnรผ eฤrisinde dรถndรผโ
Dรผnyada enerji yatฤฑrฤฑmlarฤฑnda 400 milyar dolarlฤฑk dรผลรผล var
Pandemi sรผrecinde elektriฤin ne kadar รถnemli olduฤunun anlaลฤฑldฤฑฤฤฑnฤฑ sรถyleyen Dr. Fatih Birol, sรถzlerini ลรถyle sรผrdรผrdรผ:
โ2020 yฤฑlฤฑnda dรผnyadaki enerji yatฤฑrฤฑmlarฤฑnda yaklaลฤฑk %20โlik bir dรผลรผล var, bu da 400 milyar dolarlฤฑk bir dรผลรผล demek. Bu da tarihte olmamฤฑล bir ลey. En bรผyรผk etkiyi petrol sektรถrรผ alฤฑyor. Enerji sektรถrรผnde รงok ciddi bir iลten รงฤฑkarma dalgasฤฑ var. ลu an itibarฤฑyla sadece enerji sektรถrรผnde ilk 6 ay itibarฤฑyla dรผnyada 3 milyonu aลkฤฑn insan iลini kaybetti. รnรผmรผzdeki 6 ay iรงinde buna 3.5 milyon kiลinin daha eklenmesi riski ciddi olarak รถnรผmรผzde duruyor. โ
Dr. Fatih Birol, bu dรถnemde hรผkรผmetlerin ekonomilerini yeniden canlandฤฑrmak iรงin toparlanma paketleri hazฤฑrladฤฑฤฤฑnฤฑ belirterek,
“Ekonomik toparlanma paketlerinin gรผncel bรผyรผklรผฤรผ 9 trilyon dolar seviyesinde ve yฤฑl sonuna kadar bu miktarฤฑn 20 trilyon dolara ulaลacaฤฤฑnฤฑ dรผลรผnรผyoruz. Enerji verimliliฤi, yenilenebilir enerji yatฤฑrฤฑmlarฤฑ ve elektrik ลebekelerinin modernizasyonu, bu kurtarma paketlerinde desteklenmesi gereken ve istihdam oluลturacak kritik alanlar olarak รถne รงฤฑkฤฑyor” dedi.Yenilenebilir enerjide bรผyรผmenin hฤฑzฤฑnฤฑn ekonomik toparlanma paketlerinde yenilenebilir enerjiye verilecek teลviklere baฤlฤฑ olduฤunu, ABDโde alฤฑm garantilerinde uzatmaya gidildiฤini ve yenilenebilir enerjinin istihdam aรงฤฑsฤฑndan da รงok รถnemli olduฤu belirtti.
Sektรถrde konsolidasyonlar yaลanabilir
รnรผmรผzdeki altฤฑ aya baktฤฑฤฤฑnda iki รถnemli global belirsizlik olarak Covid sรผrecinin, ekonomide รถnรผmรผzdeki dรถnemde toparlanmanฤฑn ne tรผr bir seyir izeleyeceฤinin ve Kasฤฑm ayฤฑnda ABDโde yapฤฑlacak seรงimlerin sonucunun da dรผnya enerji ekonomisine ve sektรถrรผne ciddi etki yapacaฤฤฑna dikkat รงeken Dr. Fatih Birol, ลu deฤerlendirmeyi yaptฤฑ:
โHalen dรผnyada yatฤฑrฤฑm yapma kapasiteleri sฤฑnฤฑrlฤฑ. Bu, arz talep dengesine damga vurabilir. Yatฤฑrฤฑmlar yeteri kadar olmazsa bazฤฑ รผlkelerde ciddi sorunlar รงฤฑkabilir. Enerji sektรถrรผnde birรงok ลirket ciddi anlamda iลten รงฤฑkarma yapmak zorunda kalacak. Ayrฤฑca enerji sektรถrรผnde konsolidasyonlar yaลanabilir. Yeterli finans kaynaฤฤฑ olan bazฤฑ enerji ลirketleri Covid-19 sรผrecinden dolayฤฑ zor durumda olan enerji ลirketlerini yutabilir. รzellikle finansal aรงฤฑdan daha gรผรงlรผ durumdaki Asya ve Orta Doฤuโdaki ulusal enerji ลirketlerine dikkat รงekmek isterim.โ
Dr. Birol, petrolde Kara Nisanโdan beri bir toparlanma yaลandฤฑฤฤฑnฤฑ, hava ulaลฤฑnฤฑnda talebin halen zayฤฑf olduฤu ancak bu sektรถrรผn dรผnya toplam petrol talebinin sadece yรผzde 7โsini oluลturduฤunu belirtti. Petrol tรผketicisi diฤer sektรถrlerde normale doฤru bir geรงiล olduฤunu, รผretici รผlkelerin politikalarฤฑnda bir deฤiลiklik olmazsa fiyatlarda toparlanmanฤฑn sรผrebileceฤini ancak global belirsizliklerin bu konuda da รถnem taลฤฑdฤฑฤฤฑnฤฑ belirtti. ฤฐklim deฤiลikliฤine de deฤinen Dr. Fatih Birol, pandemi sรผrecinde karbondioksit emisyonlarฤฑnda bรผyรผk bir dรผลรผล gรถrรผldรผฤรผnรผ, bu seneki dรผลรผลรผn son 10 yฤฑldaki emisyon artฤฑลฤฑnฤฑ bir kalemde sileceฤini sรถyledi. Birol, โAma bu dรผลรผลe sevinmiyorum. รรผnkรผ bunun nedeni doฤru enerji politikalarฤฑ, doฤru รงevre politikalarฤฑ deฤil. Ekonomilerin รงรถkmesi ve yรผzbinlerce insanฤฑn hayata veda etmesi. O yรผzden bu dรผลรผลรผ kaydediyorum ama kutlanacak bir ลey deฤilโ diye konuลtu.
Tรผrk enerji sektรถrรผ Covid-19 sรผrecinde arz gรผvenliฤindeki etkinliฤini kanฤฑtladฤฑ
TรSฤฐAD Enerji รalฤฑลma Grubu Baลkanฤฑ Kฤฑvanรง Zaimler, panelde yaptฤฑฤฤฑ konuลmada, Covid-19 salgฤฑnฤฑ sรผrecinde Tรผrk enerji sektรถrรผnรผn arz gรผvenliฤindeki etkinliฤini kanฤฑtladฤฑฤฤฑnฤฑ ve kesintisiz enerji saฤlamayฤฑ sรผrdรผrdรผฤรผne dikkat รงekti. Bu dรถnemde enerji sektรถrรผnde istihdam kaybฤฑnฤฑn olmadฤฑฤฤฑnฤฑ sรถyleyen Kฤฑvanรง Zaimler, โSalgฤฑn dรถneminde enerji talebinde daralma yaลandฤฑ, fakat toparlanma baลladฤฑ..
Sektรถrde risk yรถnetimi ve esneklik iรงin bu sรผrecin รถnemli bir sฤฑnav olduฤunu ve halen devam ettiฤini belirtti. Bu sรผreรงte de sektรถrรผn daha rekabetรงi ve verimli yรถnde geliลmesi iรงin รถngรถrรผlebilirlik ve sรผrdรผrรผlebilirliฤin รถnemini bir kez daha gรถrdรผk” dedi.
Zaimler salgฤฑn sรผrecinde iklim ve dijitalleลme konularฤฑnฤฑn sektรถrรผn genelinde daha รผst sฤฑralarda konuลulmaya baลlandฤฑฤฤฑnฤฑ,enerji verimliliฤinin burada da en รถnemli bรผyรผme alanฤฑ olarak ortaya รงฤฑktฤฑฤฤฑnฤฑ,yenilenebilir enerji ve enerji altyapฤฑsฤฑnฤฑn saฤlamlฤฑฤฤฑnฤฑn ana bileลenleri olduฤunun da altฤฑnฤฑ รงizdi. Zaimler, Tรผrkiyeโnin verimli bรผyรผme odaฤฤฑnฤฑn รถnemine deฤinerek, bu sene TรSฤฐAD Enerji รalฤฑลma Grubu olarak รงalฤฑลmalarฤฑnฤฑ da verimli bรผyรผme, yenilebilir dรถnรผลรผm, tรผketici ve teknoloji odaฤฤฑnda ลekillendirerek sektรถrรผn geliลimine katkฤฑ sunmaya devam ettiklerini belirtti. Sermaye yapฤฑsฤฑ gรผรงlรผ ve kurumsal ลirketlerin piyasada bulunmasฤฑnฤฑn รถnemine ve enerjide tรผketici bilincine dikkat รงeken Zaimler, enerjide tรผketicinin kamunun odaฤฤฑndan รงฤฑkฤฑp enerji sektรถrรผnรผn odaฤฤฑna konumlanmasฤฑ gerektiฤini ifade etti. Enerjinin geleceฤi iรงin yatฤฑrฤฑmlarฤฑn gerektiฤini belirten Zaimler, piyasanฤฑn รถngรถrรผlebirliฤinin, sรผrdรผrรผlebilirliฤi odaฤa almanฤฑn, fiyatlarฤฑn rekabetรงi ortamda oluลmasฤฑnฤฑn ve doฤru fiyat sinyallerinin yatฤฑrฤฑm kararlarฤฑ iรงin de รถnemine iลaret etti. Kurallarฤฑn yazฤฑldฤฑฤฤฑ ลekilde uygulanmasฤฑnฤฑn รถnemli olduฤu belirten Zaimler, โVerimlilik alanฤฑnda sektรถr olarak รถdevlerimizi yapmaya devam etmeliyiz.โ dedi. Zaimler, yenilenebilir enerjinin Tรผrkiye iรงin istihdam, rekabetรงilik ve enerji sektรถrรผnรผn geleceฤe taลฤฑnmasฤฑ iรงin bรผyรผk fฤฑrsat olduฤunu ifade ederek, YEKA modelinin รถnemine ve bu alanda iyileลtirme alanlarฤฑna da dikkat รงekti.
Avrupaโda iklim odaklฤฑ geliลmelerin sanayinin rekabetรงiliฤi iรงin taลฤฑdฤฑฤฤฑ รถnem iรงerisinde tartฤฑลฤฑlmaya devam ettiฤini de belirtti.
Tรผrkiye iรงin enerjide teknoloji ve veri alanฤฑnda da bรผyรผk fฤฑrsatlar olduฤunu belirten ve Tรผrkiyeโnin kaynaklarฤฑnฤฑnฤฑn ve talep yapฤฑsฤฑnฤฑn rekabetรงi avantajlar yarattฤฑฤฤฑnฤฑ ifade eden Kฤฑvanรง Zaimler, enerjide dijital รงarpanฤฑ yรผksek projelere odaklanฤฑlarak deฤer yaratฤฑlmasฤฑ gerektiฤinin altฤฑnฤฑ รงizdi. Depolama teknolojileri, e-mobilite ekosistemi gibi geliลen teknolojilere de deฤinen Zaimler, yeni gerรงeklik iรงerisinde de tรผm geliลmelerin ve oyun deฤiลtirici teknolojilerin merkezinde ortak unsur olarak verinin yer aldฤฑฤฤฑnฤฑ vurguladฤฑ. Zaimler, teknolojik adaptasyonu iyi saฤlayan, veriyi iลleyen, anlamlandฤฑrabilen ve veriden operayonel gelir ve sรผrdรผrรผlebilir toplumsal deฤer yaratabilen kuruluลlarฤฑn fark yaratacaฤฤฑnฤฑ belirtti.
Panel moderatรถrรผ IICEC Araลtฤฑrma Direktรถrรผ Bora ลekip Gรผray ise panelde, global ve Tรผrkiye perspektifleriyle, Covid-19 pandemisinin enerji sektรถrรผne etkileri, enerji sektรถrรผnde ekonomik kurtarma ve sรผrdรผrรผlebilir kalkฤฑnma odaklฤฑ รงalฤฑลmalar, bu รงerรงevede istihdam boyutu, enerji verimliliฤinin รถzel รถnemi, bunun yanฤฑ sฤฑra yenilenebilir enerji ve enerji teknolojilerinde fฤฑrsatlar ve karbon ayak izini daha politika odaklฤฑ olarak azaltmanฤฑn ve verimli bรผyรผmenin รถnemine iliลkin รงok deฤerli tespit ve gรถrรผลler aldฤฑklarฤฑnฤฑ belirtti.
