Sosyal Politikalar Araลtฤฑrma Merkezi (SPM), 10 Haziran 2020-รarลamba gรผnรผ ilan edilecek Mart-2020 dรถnemi iลsizlik oranฤฑnda ekonomi normal seyrinde gitseydi ortaya koyacaklarฤฑ tahminlerden, COVID-19 ลokuna baฤlฤฑ olarak kayda deฤer sapmalar yaลanmasฤฑnฤฑ beklediฤini bildirdi.
Ekonomi normal seyrinde gitseydi Mart 2020 dรถneminde iliลkin tahminlerinin iลsizlik oranlarฤฑnฤฑn azalmasฤฑ yรถnรผnde olacaฤฤฑnฤฑ vurgulayan SPM Araลtฤฑrmacฤฑsฤฑ Pฤฑnar Kaynak, โFakat, COVID-19 sebebiyle Tรผrkiye ve tรผm dรผnya daha รถnce benzeri gรถrรผlmemiล bir ลokla karลฤฑ karลฤฑya. Dolayฤฑsฤฑyla hem karลฤฑ karลฤฑya kalmฤฑล olduฤumuz ลokun bir รถrneฤinin daha รถnceden gรถrรผlmemesi, hem de elimizdeki verilerin mevcut durumu yansฤฑtmakta yรผzde yรผz yeterli olmamasฤฑ sebebiyle COVID-19โun iลgรผcรผ piyasalarฤฑna yansฤฑmalarฤฑnฤฑ kestirmek oldukรงa gรผรง. Bu sebeple, bu bรผltende iลgรผcรผ piyasalarฤฑ normal seyrinde gitseydi, iลsizlik verileri hangi yรถnde deฤiลirdi sorusunun cevabฤฑnฤฑ vermiล olacaฤฤฑz.
Fakat yayฤฑnladฤฑฤฤฑmฤฑz deฤerlerden sapmalar olmasฤฑ ลaลฤฑrtฤฑcฤฑ olmayacaktฤฑr. Diฤer yandan รถzellikle iลsizlik verilerinin beklenen deฤerlerden ne kadar saptฤฑฤฤฑnฤฑ gรถrmenin de ekonomistler ve politika yapฤฑcฤฑlar iรงin oldukรงa ilginรง olduฤunu dรผลรผnรผyoruzโ deฤerlendirmesinde bulundu.
COVID-19 olmasaydฤฑ Mart-2020 dรถneminde iลsizlik 1 puan azalarak yรผzde 12,6โya dรผลebilirdi
KAYNAK, Mart-2020 dรถnemi iรงin ekonominin โnormalโ seyrinde gittiฤi alternatif bir senaryoda genel iลsizlik oranฤฑnฤฑn 1 puan, tarฤฑm dฤฑลฤฑ iลsizlik oranฤฑnฤฑn ise 1,2 puan azalarak sฤฑrasฤฑyla yรผzde 12,6 ve yรผzde 14,2 seviyelerinde seyretmesini mevsimsellikten arฤฑndฤฑrฤฑlmฤฑล tarฤฑm dฤฑลฤฑ iลsizlik oranฤฑnฤฑn ise 0,4 puan azalarak yรผzde 14,2 dรผzeyine inmesini beklediklerini ifade etti. KAYNAK, โฤฐstihdam oranฤฑnฤฑn ise 0,9 puan artarak yรผzde 44 seviyesine รงฤฑkmasฤฑnฤฑ, sanayi istihdamฤฑnฤฑn ise ufak bir artฤฑลla 5 milyon 614 bin kiลi olarak aรงฤฑklanmasฤฑnฤฑ beklerdik.
Ancak altฤฑnฤฑ รงizdiฤimiz gibi, tรผm dรผnyanฤฑn iรงinde bulunduฤu sฤฑra dฤฑลฤฑ duruma baฤlฤฑ olarak, aรงฤฑkladฤฑฤฤฑmฤฑz tahminlerden kayda deฤer sapmalar olmasฤฑ ลaลฤฑrtฤฑcฤฑ olmayacaktฤฑrโ diye konuลtu.
Mart-2020 Dรถnemi ฤฐลsizlik Verileri 10 Haziran tarihinde ฤฐlan Edilecek
SPM Direktรถrรผ Prof. Dr. Serdar SAYAN gรถzetiminde araลtฤฑrmacฤฑ Pฤฑnar KAYNAKโca yapฤฑlan, ekonomi normal seyrinde gitseydi istihdam piyasasฤฑnda hangi rakamlarฤฑn aรงฤฑklanabileceฤine yรถnelik tahminler TรฤฐKโce aรงฤฑklanacak olan genel iลsizlik oranฤฑ, tarฤฑm dฤฑลฤฑ iลsizlik oranฤฑ, mevsimsel etkilerden arฤฑndฤฑrฤฑlmฤฑล tarฤฑm dฤฑลฤฑ iลsizlik oranฤฑ, istihdam oranฤฑ ve sanayi istihdamฤฑ rakamlarฤฑnฤฑ kapsฤฑyor. Tahminler, bu gรถstergelerin kendi geรงmiล deฤerleri ile GSYH ve Sanayi รretim
Endeksiโnin (SรE) geรงmiล deฤerlerini kullanarak gerรงekleลtirildi. SPM, Haziran-2020 โSanayide Geliลmeler ve ฤฐstihdam Eฤilimleriโ รงalฤฑลmasฤฑnฤฑn sonuรงlarฤฑnฤฑ aรงฤฑklarken, Mart-2020 dรถnemine ait 10 Haziranโda ilan edilecek iลsizlik oranฤฑ tahminini de kamuoyuyla paylaลtฤฑ.
Geรงtiฤimiz ay yayฤฑnlanan bรผltende iลsizlik verilerinde azalฤฑล bekledikleri anฤฑmsatฤฑlan SPM รงalฤฑลmasฤฑnda, 11 Mayฤฑs tarihinde aรงฤฑklanan ลubat 2020 dรถnemi iลsizlik oranฤฑ ile tarฤฑm dฤฑลฤฑ iลsizlik oranฤฑnฤฑn bu tahmine paralel olarak gerilediฤi ve sฤฑrasฤฑyla yรผzde 13,6 ve yรผzde 15,4โe indiฤi bildirildi. รalฤฑลmada MEA tarฤฑm dฤฑลฤฑ iลsizlik oranฤฑnฤฑn da 0,1 puan azalarak yรผzde 14,6 olduฤu kaydedildi.
COVID-19, iลsizliฤi belirleyen tรผm gรถstergeleri negatif etkiledi, ama etkileme dรผzeyini belirlemek mรผmkรผn deฤil
SPM รงalฤฑลmasฤฑnฤฑn sonuรง bรถlรผmรผnde, COVID-19โa baฤlฤฑ olarak iลsizliฤi etkileyen temel gรถstergelerde yaลanmaya baลlanan olumsuz seyir ลu ลekilde aรงฤฑklandฤฑ: โฤฐhracat, ลubat dรถnemine gรถre yรผzde 9 oranฤฑnda azalฤฑrken, yatฤฑrฤฑm mallarฤฑ ithalatฤฑ yรผzde 5, hammadde ithalatฤฑ ise yรผzde 10 oranฤฑnda azalmฤฑลtฤฑr. Yine aynฤฑ dรถnemde kapasite kullanฤฑm oranฤฑ imalat sanayinde 0,7 puan azalฤฑrken, MEA sanayi รผretim endeksi 8,5 puan azalmฤฑลtฤฑr. Bu deฤerlerin ne kadarฤฑnฤฑn COVID-19โa baฤlฤฑ sapmalarฤฑ iรงerdiฤini bire bir saptamak mรผmkรผn olmasa da, Mart dรถnemi iลsizlik oranlarฤฑnฤฑ yukarฤฑ yรถnlรผ etkilemesi ve dolayฤฑsฤฑyla iลsizlik oranlarฤฑndaki azalma eฤilimini yavaลlatmasฤฑ ลaลฤฑrtฤฑcฤฑ olmayacaktฤฑr.โ
COVID-19 etkisine girilmezden รถnceki ลubat ayฤฑnda KKO artฤฑลa geรงmiลti
SPM รงalฤฑลmasฤฑnda imalat sektรถrรผnde faaliyet gรถsteren firmalarฤฑn yรถneticilerinin TCMB ฤฐktisadi Yรถnelim Anketiโne verdikleri yanฤฑtlara gรถre hesaplanan โฤฐmalat Sanayi Kapasite Kullanฤฑm Oranฤฑโnฤฑn (KKO), ลubat 2020 dรถneminde geรงen yฤฑlฤฑn aynฤฑ ayฤฑna gรถre iki puan artarak yรผzde 76 seviyesine ulaลtฤฑฤฤฑ, bu rakamฤฑn Ocak 2020 dรถnemi imalat sanayi KKO seviyesinden 0,5 puan yรผksek olduฤu anlatฤฑlarak, โSon dokuz aylฤฑk dรถnemde dibi gรถren KKO, ลubat dรถneminde yeniden artฤฑลa geรงmiลtirโ deฤerlendirmesinde bulunuldu.
รalฤฑลmada imalat sanayinin รผรง alt ana dalฤฑ olan tรผketim mallarฤฑ, ara mallarฤฑ ve yatฤฑrฤฑm mallarฤฑ imalatlarฤฑ iรงin kapasite kullanฤฑm oranlarฤฑndaki geliลmeler de analiz edildi. Buna gรถre Ocak 2020โde tรผketim mallarฤฑ imalatฤฑ alt sektรถrรผndeki kapasite kullanฤฑm oranฤฑ bir รถnceki aya gรถre 0,4 puan azalarak yรผzde 74,2 seviyesine inerken, aynฤฑ dรถnemde ara mallarฤฑ imalatฤฑ KKOโnun yรผzde 75โten yรผzde 76,1โe yatฤฑrฤฑm mallarฤฑ imalatฤฑ KKOโnun ise yรผzde 75,2โden yรผzde 76,4โe รงฤฑktฤฑฤฤฑ gรถrรผlmektedir. Dolayฤฑsฤฑyla, tรผketim mallarฤฑ KKOโsunun azalmaya devam ettiฤi gรถrรผlรผrken ara ve yatฤฑrฤฑm mallarฤฑ KKOโlarฤฑnฤฑn artma eฤilimine geรงtiฤi gรถrรผlmektedirโ denildi.
