Korona virรผs รถnlemlerinin yanฤฑ sฤฑra petrol fiyatlarฤฑndaki sert dรผลรผลle birlikte ekonomik faaliyetlerin durma noktasฤฑna geldiฤi Rusya’da yetkililer tarafฤฑndan alฤฑnan ekonomik tedbirler yetersiz kalฤฑyor.
Rusya Devlet Baลkanฤฑ Vladimir Putin, รผlkeyi 2009’da yaลanan kรผresel mali krizden daha bรผyรผk bir krizin beklediฤine iลaret ederken, Uluslararasฤฑ Para Fonu (IMF) Rus ekonomisinin bu yฤฑl yรผzde 5,5 kรผรงรผleceฤini รถngรถrรผyor.
รlkenin eski maliye bakanlarฤฑndan, Rusya Sayฤฑลtay Baลkanฤฑ Aleksey Kudrin, iลsiz sayฤฑsฤฑnฤฑn 2,5 milyondan 8 milyona yรผkselebileceฤi uyarฤฑsฤฑnda bulunurken, yetkililerin petrol ve doฤal gaz gelirlerinden elde edilen yaklaลฤฑk 165 milyar dolar hacme sahip rezervleri kullanmakta tereddรผt etmesi eleลtirilere neden oluyor.
Kovid-19 ve enerji piyasalarฤฑndaki geliลmelerin Rus ekonomisine etkisine iliลkin sorularฤฑnฤฑ yanฤฑtlayan Paris Siyasi Bilimler Akademisi’nden (Sciences Po) Ekonomi Profesรถrรผ Sergey Guriyev, alฤฑnan ekonomik tedbirlerin yetersiz kaldฤฑฤฤฑ gรถrรผลรผne katฤฑldฤฑฤฤฑnฤฑ sรถyledi.
DESTEK PAKETLERฤฐ ฤฐลE YARAMADI
Guriyev, aรงฤฑklanan ilk destek paketinin GSYH’ye oranฤฑnฤฑn yรผzde 0,3 seviyesinde kaldฤฑฤฤฑna iลaret ederek, “Sรถz konusu miktar, sonrasฤฑnda artmaya baลladฤฑ ancak ลu anda GSYH’ye oranฤฑ yรผzde 2’ye ulaลabildi ve bu verilen kredileri de kapsฤฑyor.” dedi.
Kovid-19’a karลฤฑ alฤฑnan tecrit รถnlemlerinin ardฤฑndan ekonominin yรผzde 6 ila yรผzde 10 arasฤฑnda kรผรงรผlmesinin olasฤฑ olduฤunu belirten Guriyev, “Dolayฤฑsฤฑyla ekonomik tedbirler yetersiz. Ruslarฤฑn yรผzde 70’i birikime sahip deฤil ve geรงim sฤฑkฤฑntฤฑsฤฑyla alakalฤฑ รงok zor bir sรผreรงle karลฤฑ karลฤฑyalar.” dedi.
Rus ekonomisinin bu yฤฑl ortalama yรผzde 5 kรผรงรผleceฤine dair IMF ve Rusya Merkez Bankasฤฑ tarafฤฑndan yapฤฑlan tahminleri deฤerlendiren Guriyev, “Bana kalฤฑrsa bu tahminler fazlasฤฑyla iyimser. Petrol fiyatlarฤฑ, eฤer bu seviyede kalฤฑrsa Rusya’nฤฑn daha derin bir kรผรงรผlme yaลamasฤฑ olasฤฑ.” deฤerlendirmesinde bulundu.
Guriyev, Rusya’nฤฑn bรผtรงesinde รถnemli oranda aรงฤฑk yaลanacaฤฤฑ yorumunda bulunarak, ลunlarฤฑ kaydetti:
“Bรผtรงe aรงฤฑฤฤฑ nedeniyle Ulusal Refah Fonu’nun kullanฤฑlmasฤฑ gerekecek. GSYH’nin yaklaลฤฑk yรผzde 10’una tekabรผl eden fonun likit varlฤฑklarฤฑ bu veya gelecek yฤฑl tรผkenecek. Bu nedenle hรผkรผmet bu kaynaklarฤฑ harcamak konusunda รงekimser kalฤฑyor. รรผnkรผ ‘ulusal projeler’ olarak adlandฤฑrฤฑlan ve รงoฤu yรถnetime yakฤฑn ลirketler tarafฤฑndan yapฤฑlmasฤฑ planlanan projeler iรงin kaynaฤฤฑ azaltmak istemiyorlar.”
“ZARARI TAHMฤฐN ETMEK รOK ZOR”
Rus Dฤฑลiลleri Bakanlฤฑฤฤฑ’na baฤlฤฑ Moskova Devlet Uluslararasฤฑ ฤฐliลkiler Enstitรผsรผ (MGฤฐMO) Uluslararasฤฑ Ticaret Bรถlรผmรผ’nden Prof. Dr. Tatyana ฤฐsaรงenko da รผlke ekonomisine yรถnelik alฤฑnan tedbirlerin yetersiz kaldฤฑฤฤฑ gรถrรผลรผne katฤฑldฤฑฤฤฑnฤฑ sรถyledi.
ฤฐsaรงenko, tedbir noktasฤฑnda ลu anda kimsenin รถngรถrรผlerde bulunamadฤฑฤฤฑna iลaret ederek, “Rusya’nฤฑn rezervleri var. Maliye Bakanฤฑ Anton Siluanov’un aรงฤฑkladฤฑฤฤฑ รผzere, planlanan harcamalarฤฑn ardฤฑndan Ulusal Refah Fonu yฤฑl sonunda 7 trilyon rubleye ulaลacak. Ancak bu rezervlerin nasฤฑl kullanฤฑlacaฤฤฑnฤฑ bilmiyoruz.” diye konuลtu.
Rezervlerin sosyal destek, saฤlฤฑk sisteminin gรผรงlendirilmesi, kรผรงรผk ve orta boy iลletmelerin (KOBฤฐ) desteklenmesi gibi alanlarda kullanฤฑlmasฤฑnฤฑn umulduฤunu ifade eden ฤฐsaรงenko, “Yaลanan zararฤฑn tahminini yapmak รงok zor, kimse bilmiyor. En รงok zararฤฑ turizm sektรถrรผ, restoranlar, yiyecek-iรงecek hizmetleri ve kรผรงรผk esnaf gรถrecek.” deฤerlendirmesinde bulundu.
