Tรผrkiye’de sayฤฑlarฤฑ her geรงen gรผn artan Koronavirรผs vakalarฤฑ ve Covid-19โa baฤlฤฑ รถlรผmler, toplumsal hayatฤฑ derinden etkilemeye devam ediyor. 65 yaล ve รผzeri vatandaลlara getirilen sokaฤa รงฤฑkma yasaฤฤฑnฤฑn ardฤฑndan, giderek daha fazla aile eve kapanฤฑyor. ฤฐnsanlar bir yandan da temel gฤฑda ihtiyaรงlarฤฑnฤฑ karลฤฑlamak iรงin marketlere hรผcum ediyor. Tarฤฑm ve hayvancฤฑlฤฑk sektรถrรผnde salgฤฑn nedeniyle yaลanabilecek รผretim kesintileri ise gฤฑda tedariki aรงฤฑsฤฑndan tehlike yaratฤฑyor. DW Tรผrkรงeโnin sorularฤฑnฤฑ yanฤฑtlayan tarฤฑm uzmanฤฑ ve Dรผnya Gazetesi yazarฤฑ Ali Ekber Yฤฑldฤฑrฤฑmโa gรถre, hรผkรผmet bir an รถnce tarฤฑm ve hayvancฤฑlฤฑฤa รถzel destekleri devreye sokmazsa, birkaรง ay iรงinde kฤฑtlฤฑk baล gรถsterebilir.
“Tarฤฑm ve hayvancฤฑlฤฑฤa destek aรงฤฑklanmadฤฑ”
Koronavirรผs ile birlikte tarฤฑm ve gฤฑdanฤฑn รถneminin bir kez daha anlaลฤฑldฤฑฤฤฑnฤฑ dile getiren Ali Ekber Yฤฑldฤฑrฤฑm, son yฤฑllarda giderek artan miktarda gฤฑda ithalatฤฑ yapan Tรผrkiye aรงฤฑsฤฑndan ise kendi kendine yetmenin kritik hale geldiฤini sรถylรผyor. Ancak Koronavirรผse yรถnelik olarak aรงฤฑklanan รถnlemler iรงerisinde tarฤฑm ve hayvancฤฑlฤฑฤa neredeyse hiรง yer verilmediฤine dikkat รงeken Yฤฑldฤฑrฤฑm, “Tarฤฑm ve hayvancฤฑlฤฑฤฤฑ destekleyen, รผretimin sรผrdรผrรผlebilirliฤini saฤlayacak bir รถnlem ne yazฤฑk ki aรงฤฑklanmadฤฑ. Fakat tarฤฑmsal รผretimin de hayvancฤฑlฤฑฤฤฑn da devam etmesi gerekiyor” diyor.
Bugรผn vatandaลlarฤฑn marketlere gidip istediฤi รผrรผnรผ bulmasฤฑnฤฑn, tarฤฑmsal รผretimin devamฤฑ ile mรผmkรผn olduฤunu kaydeden Yฤฑldฤฑrฤฑm, “Yarฤฑn รผretimden vazgeรงilirse, raflarda รผrรผn bulamayabiliriz. Bu dรถnemde gฤฑda sorunu, aรงlฤฑk sorunu yaลamamak iรงin, kฤฑtlฤฑฤฤฑ gรถrmemek iรงin tarฤฑmsal รผretimin mutlaka devam etmesi gerekiyor” diye konuลuyor.
“Kฤฑrsalda รผretim durursa, ลehirde sorun bรผyรผr”
Yฤฑldฤฑrฤฑmโa gรถre, Tarฤฑm ve Orman Bakanlฤฑฤฤฑโnฤฑn en kฤฑsa zamanda bilimsel bir komite oluลturmasฤฑ ve ilรงe bazฤฑnda, kรถy kรถy รผretimin nasฤฑl sรผrdรผrรผleceฤini planlamasฤฑ gerekiyor. ลehirlerde 65 yaล ve รผzeri iรงin รงฤฑkarฤฑlan sokaฤa รงฤฑkma yasaฤฤฑnฤฑn kฤฑrsalda yaลayan aileler iรงin uygulanmasฤฑnฤฑn doฤru olmadฤฑฤฤฑnฤฑ dile getiren Yฤฑldฤฑrฤฑm, “Kฤฑrsalda eฤer vatandaล dฤฑลarฤฑ รงฤฑkmazsa, tarlasฤฑna, ahฤฑrฤฑna gitmezse tarฤฑmsal รผretim yapฤฑlamaz ve ลehirler iรงin ciddi bir gฤฑda sorunu ortaya รงฤฑkabilir” diyor.
Salgฤฑn boyunca tarฤฑmsal รผretim ve hayvancฤฑlฤฑฤฤฑn sรผrdรผrรผlebilmesinin sadece kรถyde yaลayanlarฤฑn sorunu olmadฤฑฤฤฑnฤฑn altฤฑnฤฑ รงizen Yฤฑldฤฑrฤฑm, “Kฤฑrsalda รผretim durursa, bu en รงok ลehirlerde yaลayanlarฤฑn sorunu olacak” diye konuลuyor.
“Mevsimlik iลรงiler iรงin รถnlem alฤฑnmalฤฑ”
ฤฐรงinden geรงtiฤimiz dรถnemin Tรผrkiye’de sebze ekiminin ve dikimin yapฤฑldฤฑฤฤฑ dรถnem olduฤuna iลaret eden Yฤฑldฤฑrฤฑm, gฤฑda รผretiminin devamฤฑ iรงin mevsimlik iลรงi hareketlerinin รถnemine de dikkat รงekiyor. Yฤฑldฤฑrฤฑm, “รreticinin tarlaya girmesi, รผrรผnรผ toprakla buluลturmasฤฑ gerekiyor. Bunun iรงin de mevsimlik iลรงilerin รงalฤฑลtฤฑrฤฑlmasฤฑ zorunlu. Mevsimlik iลรงilerin taลฤฑnmasฤฑndan tutun da saฤlฤฑk ve barฤฑnma sorunlarฤฑnฤฑn รงรถzรผlmesi gerekiyor” ลeklinde konuลuyor.
Yฤฑldฤฑrฤฑmโa gรถre, hรผkรผmet bu dรถnemde boล olan kรถy okullarฤฑnฤฑ mevsimlik iลรงilerin barฤฑnmasฤฑ iรงin kullanmalฤฑ ve iลรงilerin saฤlฤฑklarฤฑnฤฑ รงok yakฤฑndan takibe almalฤฑ.
“Raflarda รผrรผn bulamayabiliriz”
Zaman kaybedilmeden tarฤฑmsal รผretimin devamฤฑnฤฑn garanti altฤฑna alฤฑnmasฤฑ iรงin ayrฤฑ bir รถnlem paketine ihtiyaรง olduฤunu vurgulayan Yฤฑldฤฑrฤฑm, “Aksi takdirde markete gittiฤinizde raflarda รผrรผn bulamayacaksฤฑnฤฑz. Bu bir ay sonra olur, iki ay sonra olurโฆ Ama รผretim olmazsa raflar boล kalฤฑr ve bu sefer aรงlฤฑkla karลฤฑ karลฤฑya kalabiliriz” uyarฤฑsฤฑnda bulunuyor.
“Sรผt ve sรผt รผrรผnleri tehlikede”
Yฤฑldฤฑrฤฑmโฤฑn bu dรถnemde รถzellikle dikkat รงektiฤi gฤฑda รผrรผnรผ ise sรผt. Salgฤฑna raฤmen รผreticilerin gรผnde en az iki kez ineฤini saฤmak zorunda olduฤuna iลaret eden Yฤฑldฤฑrฤฑm, ลunlarฤฑ sรถylรผyor:
“Fabrikalarฤฑ kapatabilirsiniz, AVMโleri kapatabilirsiniz ama ineฤin memesini kapatamazsฤฑnฤฑz. รretici mutlaka saฤdฤฑฤฤฑ sรผtรผ ya kooperatife ya alฤฑcฤฑya teslim ederek soฤuk zincire katmak zorunda. Dolayฤฑsฤฑyla kฤฑrsalda รถzellikle 65 yaล รผzerindekiler iรงin sรผtรผnรผ satabilecek ortamฤฑn saฤlanmasฤฑ gerekiyor. Eฤer bu baลarฤฑlamazsa, marketlerde sรผt ile birlikte sรผtten imal edilen peynir, tereyaฤ, yoฤurt, ayran gibi รผrรผnleri gรถremeyeceฤiz. Tรผrkiye tarฤฑmsal รผretimin devamฤฑnฤฑ saฤlayabilirse yalnฤฑzca kendisi iรงin deฤil, ihtiyacฤฑ olan diฤer รผlkeler iรงin bile รผretim yapabilir.”(T24)
