Hazine ve Maliye Bakanฤฑ Berat Albayrak, sokaฤa รงฤฑkma yasaฤฤฑnฤฑn ลu an alฤฑnacak รถnlemler รงerรงevesinde gรผndemde olmadฤฑฤฤฑnฤฑ aรงฤฑkladฤฑ
Albayrak, “Anadolu Ajansฤฑ รzel Yayฤฑnฤฑ”nda gazeteci ve ekonomistlerden oluลan bir ekibin gรผndeme iliลkin sorularฤฑnฤฑ cevaplayarak, deฤerlendirmelerde bulundu.
“Ekonomik ฤฐstikrar Kalkanฤฑ” paketinin รงok detaylฤฑ bir ลekilde iล dรผnyasฤฑ ve paydaลlarฤฑnฤฑn tamamฤฑyla istiลare sonrasฤฑnda gelen taleplerle birlikte hazฤฑrlandฤฑฤฤฑnฤฑ dile getiren Albayrak, Tรผrkiye’nin son 2 senede yaลadฤฑฤฤฑ sรผreรงlerden sonra son 2 รงeyrektir pozitif ayrฤฑลฤฑp ivmelenme noktasฤฑnda, ekonomik bรผyรผme ve toparlanma noktasฤฑnda iyi bir performans yakaladฤฑฤฤฑnฤฑ dile getirdi.
Ancak virรผsle birlikte dรผnya tarihinde benzeri gรถrรผlmemiล ve sรผrecin tahmin edilebilirliฤinin dรผnyada keskin bir yorumla tespit edilemediฤi bir sรผrece girildiฤini kaydeden Albayrak, “Ve suyun derinliฤini hala bilmiyoruz ama kฤฑsa sรผre iรงerisindeki etkilerine baktฤฑฤฤฑmฤฑzda รถzellikle kรผresel ekonomiye her รผlkenin kendi ekonomisine etkilerine karลฤฑ benzer tedbirler alฤฑyor. รzellikle likidite tedbirleri alฤฑyor, iktisadi faaliyetin yavaลlamasฤฑ durmasฤฑ veya aksamasฤฑna dayalฤฑ รผlkelerin kendi iรงinde ekonomik anlamda minumum hasar gรถrmesi iรงin tedbirler alฤฑyor. Bizim de bu kapsamda Tรผrkiye olarak saฤlฤฑk boyutu ve ekonomik boyutu รงok yakฤฑndan takip ediyoruz. Hakikaten saฤlฤฑk boyutu noktasฤฑnda รงok gรผzel ve baลarฤฑlฤฑ bir sรผreรง. Dรผnyadaki รถrnekleri, benzer รผlkeler, Avrupa’da yaลanan sรผreรงlere gรถre gรผรงlรผ adฤฑmlarla gรผรงlรผ tedbirlerle รงok sฤฑkฤฑ bir ลekilde sรผrecin yรผrรผtรผlmesine ลahit olduk.” diye konuลtu.
Aรงฤฑklanan paketin, bu yeni sรผrecin kรผresel ekonomiye etkileri noktasฤฑnda iliลkili STK’lar baลta olmak รผzere tรผm paydaลlarla gรถrรผลmeler neticesinde oluลturulmuล ilk paket olduฤunu belirten Albayrak, “Bu tabii dinamik bir sรผreรง. Bu sรผrecin etkilerini kimse kestiremediฤi iรงin รงok dinamik bir ลekilde bu sรผreci yakฤฑndan takip edeceฤiz. Ekonomilere, ekonomimize, kรผresel ticarete etkilerini yakฤฑndan takip ederek รงok dinamik hฤฑzlฤฑ ve etkili adฤฑmlar atmamฤฑz gereken canlฤฑ bir sรผreรง bu. Dolayฤฑsฤฑyla resme bu noktada baktฤฑฤฤฑmฤฑzda รถzellikle รถnรผmรผzdeki bir kaรง aylฤฑk sรผreรง virรผs รถzelinde baktฤฑฤฤฑmฤฑzda bir รงok belirsizlik ve ya durgunluk veya ekonomilerin ticari faaliyetin durma noktasฤฑna geleceฤi sรผreรงleri beraberinde barฤฑndฤฑrฤฑyor. Bununla ilgili biz รงok aรงฤฑk ve net ลekilde bu aรงฤฑklanan programda รถncelikli etkilenecek sektรถrler olmak รผzere, turizm, ihracat, ticaretin farklฤฑ alanlarda oluลabilecek nakit akฤฑลฤฑ sฤฑkฤฑลฤฑklฤฑฤฤฑ, iล akฤฑลฤฑnda yaลanabilecek problemler รถzelinde ciddi bir rahatlama getirecek bir 3 aylฤฑk pencere aรงtฤฑk.” dedi.
Bu sรผrecin her ay takip edileceฤini aktaran Albayrak, tรผm resme bรผtรผnleลik olarak bakฤฑldฤฑฤฤฑnda tรผm paydaลlarฤฑ kapsayacak derinlikte hacimde likidite sorunu oluลturmayacak gรผรงte bir paket aรงฤฑklandฤฑฤฤฑnฤฑ vurguladฤฑ.
Bu sรผreci Tรผrkiye’nin birlik iรงinde atlatacaฤฤฑnฤฑ dile getiren Albayrak, “Tabii Tรผrkiye รถzellikle son bir kaรง sene baลta olmak รผzere yaลanan sรผreรงleri nasฤฑl birlik beraberlik iรงerisinde gรผรงlรผ refleks gรถstererek sakin ve panik yapmadan atlattฤฑysa, bu sรผreci de toplum olarak gerรงekten รงok itidalli yรถnetiyoruz. Olmasฤฑ gereken de aslฤฑnda bu. Bugรผn Avrupa’nฤฑn iรงine dรผลtรผฤรผ durum ve benzer รผlkelerin iรงine dรผลtรผฤรผ duruma gรถre Tรผrkiye รงok daha sakin geรงiriyor.” dedi.
“Bu dinamik bir sรผreรง, sรผreci yakฤฑndan takip edeceฤiz”
Albayrak, ลรถyle devam etti:
“Dolayฤฑsฤฑyla belirlediฤimiz sektรถrler muhtasar, stopaj, SGK primleri, KDV รถdemeleri noktasฤฑnda bu 3 aylฤฑk รถzellikle piyasaya ciddi bir likidite rahatlamasฤฑ oluลturulacak. 3 aylฤฑk yaklaลฤฑk 50-60 milyar TL’lik bir likidite piyasada bu manada iliลkili sektรถrlere, etkilenen sektรถrlere bir rahatlama sunacak. รtesinde Merkez Bankamฤฑzฤฑn ucuz bir ลekilde daha uygun maliyetli ลekilde likidite penceresini aรงmasฤฑyla birlikte finansal kurumlarฤฑn bankalara yoฤun bir likidite akฤฑลฤฑyla bu sรผreรงten etkilenen maliyeti olacak. Bu maliyetin รผzerine makul bir maliyetle bu likidite ihtiyacฤฑnฤฑ hฤฑzlฤฑ bir ลekilde karลฤฑlayacaฤฤฑ kanallarla altyapฤฑyฤฑ yรผrรผyecek. Bunu karลฤฑlamak iรงin paketin iรงinde bir de KGF hacminin artฤฑrฤฑlmasฤฑ var. Dolayฤฑsฤฑyla teminat problemi olacak, tรผm bununla iliลkili etkilenen potansiyel sektรถrlere,ki paketin iรงerisinde 25 milyar TL’lik bir artฤฑล olsa da, KGF limitinde bunun kullandฤฑrฤฑm ve kaldฤฑraรง etkisi bunun รงok daha etkisinde.”
Bunun dฤฑลฤฑnda Tรผrkiye’nin รงok gรผรงlรผ bir iรง piyasaya sahip olduฤunu ifade eden Albayrak, ลunlarฤฑ kaydetti:
“Dolayฤฑsฤฑyla iktisadi faaliyetin o ayaฤฤฑnฤฑn da gรผรงlรผ ve canlฤฑ kฤฑlฤฑnmasฤฑyla ilgili farklฤฑ adฤฑmlar da atฤฑlacak. Tabii her bir kฤฑrฤฑlฤฑmฤฑn sadece iล dรผnyasฤฑ anlamฤฑnda deฤil iรง tรผketim anlamฤฑnda da etkisi var. Maddelere tek tek baktฤฑฤฤฑnฤฑzda emeklilerden tutun ihtiyaรง sahibi insanlara kadar… Mesela paketteki maddelerden bir tanesi emekli maaลlarฤฑndaki bin liralฤฑk alt limitin 1.500 TL’ye รงฤฑkarฤฑlmasฤฑ sรถzkonusu. Yani yaklaลฤฑk 650 bin 1.500 TL’nin altฤฑndaki emekliyi buraya รงฤฑkararak bir kere burada da bir tรผketim harcamasฤฑ anlamฤฑnda gelir anlamฤฑnda destek var. Diฤer taraftan bakฤฑyoruz bu da รงok รถnemli yaklaลฤฑk 2 milyona yakฤฑn ihtiyaรง sahibi bin liralฤฑk bir destek saฤlฤฑyoruz. รzellikle nisan ayฤฑnda bunu devreye alacaฤฤฑmฤฑz iรงin nisan ayฤฑnda yaลanabilecek potansiyel yavaลlamayฤฑ iรง piyasa anlamฤฑnda desteklemek iรงin yaklaลฤฑk 2 milyar TL’lik bir paket sunuyoruz. Bunlarฤฑn hepsi dinamik sรผreรงler. รtesinde bayram ikramiyesinin รถne alฤฑnmasฤฑyla birlikte hakeza รถyle. Diฤer taraftan รถzellikle belirlediฤimiz 19 maddenin iรงinde รถzellikle belirlenen sektรถrlerin alt kฤฑrฤฑlฤฑm sektรถrleri ki hangi sektรถre iliลkin firmalar etkileniyor ile ilgili bugรผn yayฤฑnlandฤฑ detaylar. O detayda neredeyse esnaftan KOBฤฐ’lere kadar birรงok sektรถrรผ saydฤฑฤฤฑm bรผyรผk sektรถrlerle birlikte hepsini iรงine alan aslฤฑnda bรผyรผk bir paket var. Tabii bu dinamik bir sรผreรง, sรผreci yakฤฑndan takip edeceฤiz.”
“Birรงok sektรถrรผn kฤฑsa รงalฤฑลma รถdeneฤinden yararlanmasฤฑ sรถz konusu olacak”
Bakan Albayrak, sorulan soru รผzerine iลletmelerini kapatan kรผรงรผk esnafa saฤlanan desteฤe iliลkin ลunlarฤฑ sรถyledi:
“Bahsettiฤiniz alanlarฤฑn hepsi aรงฤฑklanan alt kฤฑrฤฑlฤฑmlarda var. Mesela son rakamda meseleye baktฤฑฤฤฑmฤฑzda perakende ticaret kaleminin altฤฑnda marketler var, bรผfeler var, bakkallar var, ลarkรผteri manav vs. var. Bunlarฤฑn hepsi bugรผn yayฤฑnlandฤฑ. Ya da mesela konaklama tarafฤฑnda lojistik tarafฤฑnda iลin yiyecek, iรงecek kahvehane kฤฑraathane tarafฤฑnda bunlarฤฑn hepsi bir kere bu dediฤimiz รถncelikle prim desteklerinin tamamฤฑndan faydalanacak. รtesinde รถzellikle esnaflar noktasฤฑnda Halkbank รถzelinde bu 3 ay boyunca faizsiz ลekilde bรผtรผn ana para ve faizi รถteledik.
Baลvuran herkes bundan faydalanacak. Peki bu da yetmez. dรถndรผremiyoruz, bize bir can suyu lazฤฑm deniliyor. ฤฐลte paketin รผรงรผncรผ kritik ayaฤฤฑ da bรผtรผn bu destekler ekstra likidite ihtiyacฤฑna dayalฤฑ bankalarฤฑmฤฑz รถzelinde kamu bankalarฤฑmฤฑz baลta olmak รผzere bu likidite imkanlarฤฑndan hepsine KGF teminatฤฑ desteฤiyle de baฤlฤฑ olmak รผzere bu likidite imkanlarฤฑndan faydalanacaklar. Bir diฤer husus da yine eksik biliniyor. Kฤฑsa รงalฤฑลma รถdeneฤi konusu. ฤฐลsizlik fonu bugรผnler iรงin var. Bu รงerรงevede gerekiyorsa istihdamฤฑ koruma koลuluyla kฤฑsa รงalฤฑลma รถdeneฤiyle ilgili bakanlฤฑฤฤฑmฤฑzฤฑn da zaten meclise detayฤฑ, maddeyi gรถnderecek, esnetilmesi konusu. Daha fazla sektรถrรผn de olumlu etkilenmesi noktasฤฑnda bir dรผzenlemeyle bir torbaya gelecek, zaten o paketin iรงerisinde bu da var. Dolayฤฑsฤฑyla birรงok sektรถrรผn de bu รงerรงevede iลsizlik fonu รผzerinde kฤฑsa รงalฤฑลma รถdeneฤinden faydalanmasฤฑ ile ilgili bu da sรถz konusu olacak.”
Bakan Albayrak, “Ben, beklenti olarak Tรผrkiye ekonomisinde ลu an iรงin bir risk gรถrmรผyorum. ลu anda bรผtรงe riski yok, Tรผrkiye ekonomisi bu sรผreรงten en pozitif รงฤฑkan รผlke olacak.” deฤerlendirmesinde bulundu.
Bakan Albayrak, Tรผrkiye’nin mevcut kapasitesi iรงinde makul olan talepleri yerine getireceklerini bildirdi.
Albayrak, Tรผrkiye’nin likidite ve finansmana eriลim aรงฤฑsฤฑndan bir sorunu olmadฤฑฤฤฑnฤฑ belirtti.
“Sokaฤa รงฤฑkma yasaฤฤฑ ลu anda gรผndemimizde yok”
Koronavirรผs salgฤฑnฤฑ tedbirlerine iliลkin Albayrak, sokaฤa รงฤฑkma yasaฤฤฑnฤฑn ลu anda gรผndemde olmadฤฑฤฤฑnฤฑ sรถyledi.
Bakan Albayrak, ลรถyle devam etti:
“Kรผresel resmin olumsuz senaryolarฤฑna karลฤฑ maliye politikalarฤฑ elimizde bir silah, gerektiฤinde tabii ki kullanacaฤฤฑz ama bugรผn iรงin bรถyle bir risk gรถrmรผyorum.”
Dรถviz kurundaki yรผkseliลe iliลkin Albayrak, “Enflasyon รผzerinde ciddi bir fiyatlanma davranฤฑลฤฑ olacaฤฤฑnฤฑ dรผลรผnmรผyorum.” ifadelerini kullandฤฑ.
Albayrak, “Reel sektรถrde bu sรผreรงten ciddi anlamda olumsuz etkilenen hiรง kimseyi maฤdur etmeyeceฤiz.” diye konuลtu.
