Tรผrkiye Cumhuriyet Merkez Bankasฤฑ (TCMB), Tรผrkiye ฤฐstatistik Kurumu (TรฤฐK) tarafฤฑndan yayฤฑnlanan Aralฤฑk ayฤฑ enflasyon rakamlarฤฑnฤฑ deฤerlendirdi.
Aralฤฑk ayฤฑnda tรผketici fiyatlarฤฑ yรผzde 0,74 oranฤฑnda artmฤฑล, yฤฑllฤฑk enflasyon 1,28 puan yรผkseliลle yฤฑlฤฑ yรผzde 11,84 seviyesinde tamamlamฤฑลtฤฑr. Bu dรถnemde yฤฑllฤฑk enflasyon, hizmet grubunda sฤฑnฤฑrlฤฑ olmakla birlikte, alt gruplar genelinde yรผkselmiลtir. En belirgin artฤฑล enerji enflasyonunda izlenirken, bu geliลmede bir รถnceki yฤฑlฤฑn aynฤฑ dรถnemindeki dรผลรผk baz etkisi รถne รงฤฑkmฤฑลtฤฑr. Gฤฑda enflasyonu hem iลlenmemiล hem de iลlenmiล alt kalemlerinde yukarฤฑ yรถnlรผ bir seyir izlemiลtir. Temel mal grubu yฤฑllฤฑk enflasyonu maliyet unsurlarฤฑnฤฑn yanฤฑnda bir รถnceki yฤฑlฤฑn aynฤฑ dรถnemindeki dรผลรผk bazฤฑn da etkisiyle yรผkselmiลtir. Bu gรถrรผnรผm altฤฑnda, รงekirdek enflasyon gรถstergelerinin yฤฑllฤฑk enflasyonu bir miktar yรผkselse de, B ve C gรถstergelerinin eฤilimindeki ฤฑlฤฑmlฤฑ seyir korunmuลtur.
Deฤerlendirmeler
Aralฤฑk ayฤฑnda tรผketici fiyatlarฤฑ yรผzde 0,74 oranฤฑnda artmฤฑล ve yฤฑllฤฑk enflasyon 1,28 puan yรผkselerek yรผzde 11,84 olmuลtur (Grafik 1). Bu dรถnemde B ve C endekslerinin yฤฑllฤฑk deฤiลim oranlarฤฑ sฤฑrasฤฑyla 0,86 ve 0,56 puan yรผkselerek yรผzde 10,76 ve 9,81 olarak gerรงekleลmiลtir
Alt gruplarฤฑn yฤฑllฤฑk tรผketici enflasyonuna katkฤฑlarฤฑ incelendiฤinde, bir รถnceki aya gรถre gฤฑda, enerji, temel mal
ve hizmet gruplarฤฑnฤฑn katkฤฑlarฤฑ sฤฑrasฤฑyla 0,49, 0,45, 0,25 ve 0,06 puan artmฤฑลtฤฑr.
Mevsimsellikten arฤฑndฤฑrฤฑlmฤฑล verilerle รงekirdek enflasyon gรถstergelerinin รผรง aylฤฑk ortalamalarฤฑna gรถre B
gรถstergesinin eฤilimi bir miktar artarken, C gรถstergesinin eฤilimi bir miktar azalmฤฑลtฤฑr (Grafik 3). Bu
dรถnemde hizmet grubunun eฤiliminde gรถrรผlen sฤฑnฤฑrlฤฑ dรผลรผลe karลฤฑn, temel mal grubu eฤilimi yataya yakฤฑn
seyretmiลtir (Grafik 4). B gรถstergesinin eฤilimindeki yukarฤฑ yรถnlรผ seyirde iลlenmiล gฤฑda fiyat geliลmeleri
etkili olmuลtur.
Hizmet fiyatlarฤฑ Aralฤฑk ayฤฑnda yรผzde 0,37 oranฤฑnda artmฤฑล, grup yฤฑllฤฑk enflasyonu 0,14 puan yรผkselerek
yรผzde 12,30 olmuลtur (Grafik 5 ve Tablo 1). Bu dรถnemde yฤฑllฤฑk enflasyon haberleลme ve diฤer hizmetler
gruplarฤฑnda bir miktar yรผkselirken, ulaลtฤฑrma hizmetlerinde gerilemiล, lokanta-otel ve kira gruplarฤฑnda ise
yataya yakฤฑn seyretmiลtir (Grafik 6). Haberleลme hizmetleri fiyat artฤฑลฤฑnda telefon gรถrรผลme ve internet
รผcretlerinin etkisi gรถzlenirken, diฤer hizmetler grubunda ev iรงi hizmetler, ev aletlerinin onarฤฑmฤฑ ve diลรงilik
รผcreti alt kalemlerindeki fiyat geliลmeleri รถne รงฤฑkmฤฑลtฤฑr. Aralฤฑk ayฤฑnda lokanta-otel grubunda yemek
hizmetleri fiyatlarฤฑ artarken, konaklama hizmetleri fiyatlarฤฑnda dรผลรผล gรถzlenmiลtir.
Temel mal grubu yฤฑllฤฑk enflasyonu bir รถnceki yฤฑlฤฑn aynฤฑ dรถnemindeki dรผลรผk bazฤฑn da etkisiyle Aralฤฑk ayฤฑnda
0,91 puan artarak yรผzde 7,48 olmuลtur (Grafik 5). Bu dรถnemde yฤฑllฤฑk enflasyon giyim ve dayanฤฑklฤฑ mal
gruplarฤฑnda yรผkselirken, diฤer temel mallar grubunda bir miktar gerilemiลtir (Grafik 7). Dayanฤฑklฤฑ mal
grubu fiyatlarฤฑ Tรผrk lirasฤฑnda kaydedilen deฤer kaybฤฑnฤฑn da etkisiyle yรผzde 0,52 oranฤฑnda yรผkselmiลtir. Bu
grupta, otomobil fiyatlarฤฑndaki yรผzde 0,99 oranฤฑndaki artฤฑล รถne รงฤฑkmฤฑลtฤฑr. Giyim ve ayakkabฤฑ grubu fiyatlarฤฑ
Aralฤฑk ayฤฑnda mevsimsel ortalamalarฤฑnฤฑn altฤฑnda bir dรผลรผล gรถsterse de, bu grupta yฤฑllฤฑk enflasyon yรผzde
4,32 ile dรผลรผk bir seviyede gerรงekleลmiลtir.
Enerji fiyatlarฤฑ Aralฤฑk ayฤฑnda yรผzde 0,16 ile sฤฑnฤฑrlฤฑ bir oranda artmฤฑลtฤฑr (Tablo 1). Bu geliลmede, petrol
fiyatlarฤฑndaki yรผkseliล ve yakฤฑn dรถnem dรถviz kuru geliลmelerine baฤlฤฑ olarak tรผp gaz ve akaryakฤฑt
fiyatlarฤฑnda (sฤฑrasฤฑyla yรผzde 1,14 ve yรผzde 0,37) gerรงekleลen artฤฑลlar belirleyici olmuลtur. Bu dรถnemde,
akaryakฤฑt รผrรผnlerinde eลel mobil uygulamasฤฑ ve ลebeke suyu fiyatlarฤฑnda gรถzlenen gerileme enerji
fiyatlarฤฑnda daha olumsuz bir gรถrรผnรผmรผ sฤฑnฤฑrlamฤฑลtฤฑr. Bรถylelikle, enerji fiyatlarฤฑndaki sฤฑnฤฑrlฤฑ yรผkseliลe karลฤฑn,
baz etkisiyle enerji yฤฑllฤฑk enflasyonu 3,64 puan artarak yรผzde 10,98 olmuลtur (Grafik 8).
Gฤฑda ve alkolsรผz iรงecekler yฤฑllฤฑk enflasyonu Aralฤฑk ayฤฑnda 2,00 puan artarak yรผzde 10,89 olmuลtur (Grafik 8
ve Tablo 2). Bu geliลmede hem iลlenmiล hem de iลlenmemiล gฤฑda fiyatlarฤฑnฤฑn etkisi hissedilirken, iลlenmiล
gฤฑda grubundaki artฤฑล daha belirgin olmuลtur. Yฤฑllฤฑk enflasyon iลlenmemiล gฤฑdada yรผzde 6,10โa, iลlenmiล
gฤฑdada ise yรผzde 15,39โa yรผkselmiลtir (Grafik 9). ฤฐลlenmiล gฤฑdada aylฤฑk fiyat artฤฑลฤฑ yรผzde 2,05 ile oldukรงa
belirginleลmiลtir. Bu geliลmede, รงiฤ sรผt alฤฑm fiyatlarฤฑndaki geliลmelere istinaden, sรผt รผrรผnleri fiyatlarฤฑnda
kaydedilen artฤฑลlar belirleyici olmuลtur. Ekmek-tahฤฑl fiyatlarฤฑnda son aylarda gรถrรผlen artฤฑล eฤilimi bu
dรถnemde devam etmiลtir. Aralฤฑk ayฤฑnda taze meyve-sebze grubunda sebze fiyatlarฤฑ artmฤฑล, grup yฤฑllฤฑk
enflasyonu 1,57 puan yรผkselerek yฤฑlฤฑ yรผzde 2,94 ile gรถrece dรผลรผk bir seviyede tamamlamฤฑลtฤฑr. Diฤer
iลlenmemiล gฤฑda grubunda ise sรผt, yumurta ve beyaz et fiyatlarฤฑndaki yรผkseliลler dikkat รงekmiลtir. Bu
geliลmelerle, taze meyve-sebze dฤฑลฤฑ gฤฑda grubunda yฤฑllฤฑk enflasyon yรผzde 12,61 seviyesine yรผkselmiลtir
Yurt iรงi รผretici fiyatlarฤฑ Aralฤฑk ayฤฑnda yรผzde 0,69 oranฤฑnda artarken, yฤฑllฤฑk enflasyon dรผลรผk baz etkisi ile
yรผzde 7,36โya yรผkselmiลtir (Grafik 11, Tablo 3). Bu dรถnemde petrol ve ana metal hariรง imalat sanayi
fiyatlarฤฑnฤฑn mevsimsellikten arฤฑndฤฑrฤฑlmฤฑล ana eฤilimindeki ฤฑlฤฑmlฤฑ seyir devam etmiลtir (Grafik 12).
Ana sanayi gruplarฤฑna gรถre incelendiฤinde, dayanฤฑksฤฑz tรผketim, ara ve sermaye mallarฤฑnda fiyatlar aylฤฑk
bazda artฤฑล kaydederken; dayanฤฑklฤฑ tรผketim mallarฤฑnda sฤฑnฤฑrlฤฑ bir oranda gerilemiลtir (Tablo 3, Grafik 13 ve
Grafik 14). Dayanฤฑksฤฑz tรผketim mallarฤฑ fiyatlarฤฑndaki yรผksek oranlฤฑ artฤฑลta (yรผzde 1,24) sรผt ve et รผrรผnleri ile
katฤฑ-sฤฑvฤฑ yaฤlar รถne รงฤฑkarken, ara malฤฑ grubunda metal รผrรผnlerindeki fiyat artฤฑลlarฤฑ belirleyici olmuลtur.
Sermaye malฤฑ fiyatlarฤฑndaki yรผkseliลte ise metal yapฤฑ รผrรผnlerinin, motorlu kara taลฤฑtlarฤฑnฤฑn parรงa ve
aksesuarlarฤฑ ve makinelerin etkisi hissedilmiลtir. Bu dรถnemde, elektrik รผretimi ve daฤฤฑtฤฑmฤฑ ile petrol
รผrรผnleri fiyatlarฤฑndaki artฤฑลa karลฤฑn, gaz imalatฤฑ ve daฤฤฑtฤฑmฤฑ fiyatlarฤฑndaki dรผลรผลle, enerji grubu fiyatlarฤฑ
yatay bir seyir izlemiลtir. Sonuรง olarak, Aralฤฑk ayฤฑnda tรผketici enflasyonu รผzerinde รผretici fiyatlarฤฑ kaynaklฤฑ
baskฤฑlar ฤฑlฤฑmlฤฑ seyrini sรผrdรผrmรผลtรผr.
