ฤฐรงiลleri Bakanฤฑ Sรผleyman Soylu, ฤฐstanbul Bรผyรผkลehir Belediye Baลkanฤฑ Ekrem ฤฐmamoฤlu’nu eleลtirerek, “ฤฐลini yap, baลฤฑmฤฑzฤฑn รผzerinde yerin var; ama iลini yapmanฤฑn dฤฑลฤฑnda baลka iลlerle meลgul olursan pejmรผrde ederiz. Bu kadar aรงฤฑk ve net” dedi.
ฤฐรงiลleri Bakanฤฑ Sรผleyman Soylu, Bursa Valiliฤi tarafฤฑndan dรผzenlenen ‘Dรผzensiz Gรถรง ve Deฤerlendirme Toplantฤฑsฤฑ’na katฤฑldฤฑ. Toplantฤฑda, Bursa Valisi Yakup Canbolat’ฤฑn yanฤฑ sฤฑra gรผvenlik personeli ve temsilcileri yer aldฤฑ. Toplantฤฑda konuลan Bakan Soylu, bugรผne kadar gรถรง konusuna dair birรงok aรงฤฑklamasฤฑ olduฤunu hatฤฑrlattฤฑ. Soylu, “21’inci yรผzyฤฑlฤฑn en รถnemli kรผresel problemiyle en yoฤun temasฤฑ olan รผlke, aรงฤฑk ara ile bizim รผlkemiz.
Problemin kรผresel boyutuyla ilgili de bugรผne kadar kamuoyumuzla pek รงok veriyi paylaลtฤฑk. 2017 itibarฤฑyla tรผm dรผnyadaki uluslararasฤฑ gรถรงmen sayฤฑsฤฑ 258 milyon. 2018 sonu itibarฤฑyla tรผm dรผnyada zorla yerinden edilmiล insan sayฤฑsฤฑ 70 milyon 800 bin ve bu rakam son 9 yฤฑlda yรผzde 63 oranฤฑnda artarak bu seviyeye gelmiล durumdadฤฑr. Bu zorla yerinden edilmiล insanlarฤฑn da 29,4 milyonu รผlkeler arasฤฑ yer deฤiลtirmiล insanlardฤฑr. Tรผrkiye’deki 3,6 milyon Suriyelinin bu rakama dahil olduฤunu da dikkate alฤฑrsak bu kรผresel meselede nasฤฑl pozisyonda olduฤumuz รงok daha net anlaลฤฑlฤฑyor” diye konuลtu.
‘Gรรร KรRESEL MESELE OLARAK GรRMEK GEREK’
Dรผnyadaki her 5 mรผlteciden 4’รผnรผn, gรถรงรผn รงฤฑktฤฑฤฤฑ รผlkelere coฤrafi olarak yakฤฑn รผlkelerde yaลadฤฑฤฤฑnฤฑ belirten Bakan Soylu, ลunlarฤฑ sรถyledi:
“Geliลmiล รผlkeler dรผnyadaki mรผltecilerin sadece yรผzde 16’sฤฑnฤฑ aฤฤฑrlamaktadฤฑr. Gรผnlรผk hayatฤฑmฤฑzda gรถรง konusuna temas ettiฤimizde basฤฑnda ve sosyal medyada bu konu ile ilgili sรถylenenleri deฤerlendirirken, bu konuyu bir iรง siyaset meselesi olarak deฤil bizim dฤฑลฤฑmฤฑzda geliลen ancak coฤrafi ve sosyal konum sebebiyle diฤer รผlkelerden daha yoฤun ลekilde temas ettiฤimiz kรผresel bir mesele olarak gรถrmek ve bunu bรถyle anlamak gerektiฤini anlatmaya รงalฤฑลฤฑyorum. Ne yazฤฑk ki bu meselenin en baลฤฑndan beri biraz รถnce belirttiฤim gibi sayฤฑsฤฑnฤฑ hatฤฑrlayamadฤฑฤฤฑm konuลmalar ve son derece ลeffaf bilgilendirmeler yapmamฤฑza raฤmen gรถรงรผ bir iรง siyaset malzemesi haline getirmeye รงalฤฑลmaya, buradan siyasi pozisyon elde etmeye, hatta bunun iรงin sokaklarฤฑ hareketlendirmeye ve buradan Tรผrkiye’yi zaafa uฤratmaya รงalฤฑลan anlayฤฑลla gรผn geรงtikรงe daha fazla karลฤฑlaลฤฑyoruz. Tรผrkiye’de saฤduyulu olunmasฤฑ gereken konularda ilkeli bir duruล sergilemekte zorlanan bir anlayฤฑลฤฑ da maalesef son dรถnemde sฤฑklฤฑkla gรถrรผyoruz.”
‘BU, ADฤฐL DEฤฤฐL’
Bugรผn bazฤฑ siyasi yapฤฑlarฤฑn alenen terรถre destek verdiฤine deฤinen Bakan Soylu, “ฤฐliลkilerini inkar dahi etmiyor ve diฤer bazฤฑlarฤฑ da bunlara moral veriyor, propagandasฤฑnฤฑ yapฤฑyor, siyasi destek veriyor. Gรถรง, siyaset iรงin manipรผle edilecek, terรถre mรผzahir yapฤฑlar siyaset iรงin maskelenecek, bununla ilgili hukuk sรผreรงleri muhalefet yapma adฤฑna itibarsฤฑzlaลtฤฑrฤฑlacak, terรถr konusunda dรผnyada hukuk normlarฤฑ, uluslararasฤฑ prensipler, uygulamalar, bu noktada gรถrmezden gelinecek ve Tรผrkiye bรผtรผn bunlara raฤmen hem gรถรงte hem de terรถrle mรผcadelesinde hukuku, insanlฤฑฤฤฑ ve ilkeselliฤi รถncelemesine raฤmen kamu dรผzenini, insan canฤฑnฤฑ, malฤฑnฤฑ korumaya รงalฤฑลmasฤฑna raฤmen mazluma el uzatmasฤฑna raฤmen eleลtirilecek, suรงlanacak, saฤ ve sola ลikรขyet edilecek. Bu adil deฤildir. Bu hakkaniyetli bir deฤerlendirme de deฤildir” dedi.
‘BU DEVLET KARARLILIฤIYLA AYAKTA DURDU’
Bakan Soylu, 3 belediye baลkanฤฑnฤฑn, terรถrle iliลiฤinden dolayฤฑ devam eden kovuลturmalar yรผzรผnden, kanunlardan kaynaklanan yetki ve sorumluluk dahilinde gรถrevden alฤฑndฤฑฤฤฑnฤฑ belirterek, ลunlarฤฑ sรถyledi:
“Hatta bir tanesi, bรผtรผn Tรผrkiye de iyi biliyor รถnceki dรถnemde de gรถrevden alฤฑnmฤฑลtฤฑ. Suรงlu bulundu, saฤlฤฑk bahanesiyle hapisten รงฤฑktฤฑ. Devlete meydan okur gibi tekrar aday gรถsterilmiลti, biz bu 3’รผnรผ gรถrevden aldฤฑk. Tรผrkiye’nin en bรผyรผk ลehrinin yeni seรงilmiล belediye baลkanฤฑ, koลa koลa bunlarฤฑ savunmaya gitti. Biz, PKK ile ilgilerini alenen ฤฐรงiลleri Bakanlฤฑฤฤฑ olarak ortaya koyduk ve bunlarฤฑn terรถr รถrgรผtรผyle olan iliลiฤini deฤerlendirdik. Demediler ki ‘Bizim terรถr รถrgรผtรผyle bir baฤฤฑmฤฑz yoktur’. Ama dรผnkรผ aรงฤฑklamasฤฑnda ‘Bu belediyelere iftira atฤฑldฤฑ’ diyor. Sadece yazฤฑklar olsun. Ayฤฑptฤฑr. Bu devlet 2 bin 200 yฤฑllฤฑk geรงmiลinde ลaklabanlฤฑkla ayakta durmadฤฑ. Kurallarฤฑyla kararlarฤฑyla birliฤine, beraberliฤine, tรถresine, geleneฤine, bayraฤฤฑna ve birbirine olan sadakatiyle birlikte ayakta durdu. รene yaparak ayakta durmadฤฑ. Kesinleลmiล hรผkmรผ yok diye bizi eleลtirirken kendileri dรถnรผyorlar bunlarฤฑn masumiyetine, terรถrle iliลiฤi olmadฤฑฤฤฑna gayet hรผkรผm verebiliyorlar. Yahu sen hakim misin? Belediye baลkanฤฑsฤฑn. ฤฐki laflarฤฑnฤฑn biri ‘seรงilmiล’, รถyle deฤil mi? Dรผn aynฤฑ partinin belediyeleri, PKK ile el ele รงukur ve bayrak eylemlerini gerรงekleลtirirken seรงilmiล deฤiller miydi? Bizim aklฤฑmฤฑzla mฤฑ alay ediyorsunuz? Belediyelerin iล makinelerini PKK’ya tahsis ederken orada yetiลen genรงlerin รงocuklarฤฑn belediyeler vasฤฑtasฤฑyla daฤa transferini saฤlarken bunlar seรงilmiล deฤil miydi? Bomba dรผzenekleri hazฤฑrlarken, evlatlarฤฑmฤฑzฤฑ ลehit ederken 107 polis, 156 asker, 15 kรถy koruyucusu, 36 vatandaลฤฑmฤฑz ลehit edilirken bunlar seรงilmiล deฤiller miydi?”
‘TERรRE TEKRAR Gรร VERMEK SENฤฐN NE HADDฤฐNE?’
Eline fฤฑrsat geรงmemesi gereken tarafฤฑn PKK terรถr รถrgรผtรผ olduฤunu vurgulayan Soylu, ลรถyle konuลtu:
“Buna bรถyle bakmak lazฤฑmken devlet, bu milletin hakkฤฑnฤฑ nasฤฑl koruyacak? ‘Devletin eline fฤฑrsat geรงmesin’ demek istiyorlar. ‘Birilerine fฤฑrsat vermeyelim’. Birileri dediฤin kim? PKK deฤilse kim? Cahil, haddini bil. Buradan tekrar sรถylรผyorum; bu memleket 40 yฤฑldฤฑr bu terรถr รถrgรผtรผyle meลgul. Bรผkmรผลรผz, bir noktaya getirmiลiz; tekrar buna kuvvet vermek, gรผรง vermek senin ne haddine? Politika รงok net ortada, 2014 yฤฑlฤฑndaki yerel seรงimlerde PKK’ya mรผzahir olan siyasi partinin kazandฤฑฤฤฑ belediye 103, 2009’da 98, aynฤฑ seviyede gidiyor. 2019 yerel seรงimlerinde 59. 103’ten 59’a. Demek ki bu konularda atฤฑlan adฤฑmlar vatandaลฤฑmฤฑzฤฑn orada demokratik tercihlerini รงok net bir ลekilde terรถr ortadan kalkฤฑnca ortaya koyabileceฤini gรถstermektedir bu kadar aรงฤฑk ve net. Bunu tekrar tersine รงevirmek, tekrar o illerdeki, bรถlgedeki, รผlkemizdeki huzuru bertaraf etmek sana mฤฑ kaldฤฑ? Kimse kusura bakmasฤฑn, bugรผn Diyarbakฤฑr’da halay รงekenlerin, evlatlarฤฑmฤฑz ลehit edilirken o eylemler yapฤฑlฤฑrken gฤฑklarฤฑ รงฤฑkmadฤฑ. Belediyenin kepรงesinin terรถr eylemlerinde ne iลi var, diye bir kiลiden sรถz duymadฤฑm. Ne zaman ki o eylemlerden sonra iล makinelerini PKK’nฤฑn emrine o belediyeleri gรถrevden aldฤฑk, Tรผrkiye’nin en batฤฑsฤฑndan ฤฐzmir’den kalktฤฑlar koลa koลa geรงmiล olsuna gittiler. ลimdi aynฤฑsฤฑnฤฑ yapฤฑyorlar. Maลallah hakim de onlar, kanun da onlar, etik de onlar, bakan da onlar, her ลeyin doฤrusunu bilen de onlar. ฤฐspanya’da mahkeme 10 yฤฑldฤฑr eylem yapmayan terรถr รถrgรผtรผ ETA’nฤฑn eylemlerine karลฤฑ sessiz kalmayฤฑ bile kapatma gerekรงesi saydฤฑ. Bฤฑrakฤฑn sรถz sรถylemeyi. Bฤฑrakฤฑn beraber รถzellikle Atatรผrk fotoฤrafฤฑ รผzerinden terรถr รถrgรผtรผnรผn uzantฤฑlarฤฑnฤฑ maskelemeyi. Yazฤฑklar olsun. Ses รงฤฑkarmayanlara da yazฤฑklar olsun.”
‘BAลKA ฤฐลLERLE MEลGUL OLURSAN PEJMรRDE EDERฤฐZ’
Bakan Soylu, konuลmasฤฑnda, ฤฐstanbul Bรผyรผkลehir Belediye Baลkanฤฑ ฤฐmamoฤlu’nu da eleลtirerek, ลunlarฤฑ sรถyledi:
“Ay yฤฑldฤฑzlฤฑ bayraฤฤฑ Diyarbakฤฑr Belediyesi ve diฤer belediyelerden รงฤฑkartฤฑlฤฑrken, iรงiniz rahattฤฑ deฤil mi? ลimdi gรถnlรผnรผz bir terรถr รถrgรผtรผ mรผzahirlerine Atatรผrk tablosunu verirken rahat etsin. Atatรผrk’รผn her tรผrlรผ istismar edildiฤi ortamฤฑ gรถrdรผk bu รผlkede ama terรถr รถrgรผtรผ รผzerinden istismar edildiฤine ลimdiye dek rastlamadฤฑk. Yazฤฑklar olsun. 30 Aฤustos’u yeni geรงtik. Gazi Mustafa Kemal baลta olmak รผzere bรผtรผn ลehitlerimiz ruhu ลad olsun. Bunu รงok net sรถylรผyorum. Buralarda kalฤฑrฤฑz, kalmayฤฑz; gรถrevleri yaparฤฑz, yapmayฤฑz. Bunlarฤฑn hepsi zamanฤฑn iรงerisinde geรงmiลte kalacaklar iลlerdir. Hepimiz iรงin ama bu รผlke hรผr ve รถzgรผr olmalฤฑ, bu รผlke ve bu millet sadece 780 bin kilometrekareye deฤil etrafฤฑndaki coฤrafyaya ve dรผnyaya kendi medeniyetini anlatabilmelidir. Bu tip ลaklabanlฤฑklar, Tรผrkiye’nin kendi istikametini baลka bir noktaya maฤdurdur. Burada hepimiz bir nesiliz. 10 yฤฑl รถnce de 20 yฤฑl รถnce de 40 yฤฑl รถnce de Tรผrkiye, PKK terรถr รถrgรผtรผyle karลฤฑ karลฤฑya kaldฤฑ, evlatlarฤฑnฤฑ kaybetti, ekonomisinde yoksunlaลtฤฑ, bu dรถnemleri hep beraber yaลadฤฑk. Ne istiyoruz yahu, aynฤฑsฤฑ yeniden mi gelsin? Bizden sonraki nesiller de bu bizim yaลadฤฑklarฤฑmฤฑzฤฑ yaลamaya devam mฤฑ etsin? Herkes kendi iลini yapsฤฑn ve ballandฤฑra ballandฤฑra anlatฤฑyor; sarฤฑlmฤฑลlar, kucaklaลmฤฑลlar, halay รงekmiลler. Allah neลenizi artฤฑrsฤฑn, gรถzรผmรผz yok. Bir tarafta ลehit aileleri dururken, gaziler dururken, Diyarbakฤฑr’a gitmiลken Hacire anaya da bir uฤrasaydฤฑn; oฤlunun nasฤฑl kaรงฤฑrฤฑldฤฑฤฤฑnฤฑ, bir oฤlunun nasฤฑl infaz edildiฤini onun aฤzฤฑndan bir dinleseydin bari. Yoksa medya yapฤฑcฤฑlarฤฑn, ajanslarฤฑn sana รถyle bir sufle yapmadฤฑlar mฤฑ? Buradan sรถylรผyorum; iลini yap, baลฤฑmฤฑzฤฑn รผzerinde yerin var; ama iลini yapmanฤฑn dฤฑลฤฑnda baลka iลlerle meลgul olursan pejmรผrde ederiz. Bu kadar aรงฤฑk ve net. Bu รผlke adฤฑna, bu millet adฤฑna, saฤฤฑna soluna bakmayฤฑz. Yฤฑllardฤฑr terรถrden acฤฑ รงeken insanlar dururken terรถrist cenazelerinde mezarlarฤฑ baลฤฑnda yas tutan adamlara bรถylesine bir destek milletimizin de bizim de gรถnlรผmรผzรผ acฤฑtฤฑr, kimse kusura bakmasฤฑn.”
‘BฤฐZ AKLI KARIลIK ฤฐNSANLAR DEฤฤฐLฤฐZ’
Bakan Soylu, konuลmasฤฑnฤฑ ลรถyle sรผrdรผrdรผ:
“Kandil’in atadฤฑฤฤฑ ‘eล baลkan’ dedikleri kayyumlara, ลehit yakฤฑnฤฑnฤฑ iลten atฤฑp terรถrist yakฤฑnฤฑnฤฑ iลten alanlara, terรถrist cenazesine gidip gรถzyaลฤฑ dรถkenlere, Tรผrk bayraฤฤฑna tahammรผl edemeyenlere karลฤฑ bizim duruลumuz nettir ve buradan geri adฤฑm atmamฤฑz sรถz konusu deฤildir. Biz aklฤฑ karฤฑลฤฑk insanlar deฤiliz. Aklฤฑ karฤฑลฤฑk bir devlet de hiรง olmadฤฑk, Allah’a ลรผkรผrler olsun. Bizim bu topraklarda 2 bin 200 yฤฑllฤฑk devlet geleneฤimiz var ve biz bu birikimin hakkฤฑnฤฑ vermekle mรผkellefiz. Tฤฑpkฤฑ terรถrde yaptฤฑklarฤฑ gibi gรถรง meselesinde de sรผrekli olarak manipรผlasyonu, fitneyi ortaya koymaya รงalฤฑลan bir anlayฤฑลla karลฤฑ karลฤฑyayฤฑz. En son ฤฐdlib’deki olay. 50 bin broลรผr daฤฤฑtฤฑyorlar, diyorlar ki ‘Tรผrkiye kapฤฑlarฤฑnฤฑ aรงฤฑyor sizi bekliyor’. Millet her ลeyi topluyor doฤru kapฤฑya doฤru hรผcum. Arkadaลlarฤฑmฤฑz gerekli tedbirleri alฤฑyor, uyarฤฑlarฤฑ yapฤฑyor ama iรงerisinde provokatif insanlar elbette sรถz konusu. Broลรผrleri daฤฤฑtanlar, bu yaygarayฤฑ koparanlar aynฤฑ ลekilde provokatif hadiselerini orada sergilemeye รงalฤฑลฤฑyorlar. Neyle karลฤฑ karลฤฑya kaldฤฑฤฤฑmฤฑzฤฑ biliyoruz.”
‘DรZENSฤฐZ Gรร AKINI DEVAM ETMEKTEDฤฐR’
Gรถnรผllรผ olarak รผlkesine dรถnen Suriyeli sayฤฑsฤฑnฤฑn 352 bin 52 olduฤunu belirten Soylu, “Ayrฤฑca รผlkemizde 1 milyon 546 bin kiลi de yasal ikamet izni ile bulunmaktadฤฑr. Bunlarda รงalฤฑลma, eฤitim รถฤretim, bunlarฤฑn arasฤฑnda yabancฤฑ ลirket รงalฤฑลanlarฤฑ รถฤrenciler gibi insanlarda bulunmaktadฤฑr. Yakalanan dรผzensiz gรถรงmen sayฤฑsฤฑ ise 2010 yฤฑlฤฑnda 175 bin iken, 2018’de yรผzde 52,5 oranda bir artฤฑลla 268 bin 3 olmuลtur. Bu sene iรงinde ilk 8 ayda geรงen yฤฑlฤฑn aynฤฑ dรถnemine gรถre yรผzde 47,2 artarak 237 bin 405 oldu. Geรงen yฤฑl 12 ayda 268 bin yakaladฤฑk, bu yฤฑl 8 ayda 237 bini aลtฤฑk. Dรผzensiz gรถรงmen akฤฑmฤฑ aynฤฑ ลiddetle devam etmektedir. Bizler artarak bu mรผcadeleyi sรผrdรผrรผyoruz. Buralardan anlฤฑyoruz ki dรผnyada gรถรงรผ tetikleyen ลiddet, terรถr, gelir adaletsizliฤi, siyasi istikrarsฤฑzlฤฑk รถzellikle emperyalizmin kullandฤฑฤฤฑ radikalizm gibi konularda maalesef gรถรงรผn yaลandฤฑฤฤฑ รผlkelerde herhangi geliลim sรถz konusu deฤildir” diye konuลtu.
‘EฤฤฐTฤฐME, SAฤLIฤA ENGEL OLMAYIZ’
โTรผrkiye’de รงalฤฑลan yabancฤฑlarla ilgili de bilgiler veren Bakan Soylu, ลunlarฤฑ kaydetti:
“En รถnemli meselelerden bir tanesi de รงalฤฑลma rejimidir. Eฤer biz รงalฤฑลma rejimini kurallarฤฑmฤฑza gรถre kontrol atฤฑnda tutamazsak, bunu yรถnetebilmemiz mรผmkรผn deฤildir. Attฤฑฤฤฑmฤฑz adฤฑmlarla birlikte ฤฐstanbul’da ortalama her ay 600-700 kiลi yabancฤฑ รงalฤฑลma kategorisinden Sosyal Gรผvenlik Kurumu’na kaydฤฑnฤฑ yaptฤฑrฤฑyor. 12 Temmuz’dan itibaren toplam kayฤฑt yaptฤฑranlarฤฑn sayฤฑsฤฑ 7 bin 500’dรผr. Yani kayฤฑtsฤฑz รงalฤฑลan yabancฤฑlarฤฑ da kayฤฑt altฤฑna alma noktasฤฑnda irademizi ortaya koyduk. 30 Ekim’e kadar gรผn verdik, bu tarihe kadar sรผreleri var. Bursa’da da takvim belirleyeceฤiz. Hem kayฤฑtsฤฑz Suriyeliler ve yabancฤฑlarฤฑ iรงin hem kaรงak gรถรงmenler iรงin hem de fabrikalarda, iล yerlerinde รงalฤฑลฤฑp da kayฤฑtsฤฑz olanlar iรงin. ฤฐลin yรผrรผtรผmรผne engel olmayฤฑz. Eฤitime, saฤlฤฑฤa engel olmayฤฑz. Kimse kusura bakmasฤฑn belirli sรผre veririz, belli sรผrede yabancฤฑlar kayฤฑtsฤฑz ลekilde รงalฤฑลฤฑyorsa gerekli kanunlar yerine gelir. Onlar sonra kimse bize sรถylemedi demesin. Kayฤฑtsฤฑz Tรผrk de รงalฤฑลtฤฑrsan yasak yabancฤฑ da yasak. Bizim gรถrevimiz kayฤฑt altฤฑna almaktฤฑr.”
