ฤฐngiliz Financial Times (FT) gazetesi Tรผrkiye’nin Rusya’dan alacaฤฤฑ S-400 fรผze savunma sistemi ile ilgili olarak ABD Baลkanฤฑ Donald Trump’tan ฤฑlฤฑmlฤฑ mesajlar almฤฑล olsa da, bu konunun ABD ile Tรผrkiye arasฤฑnda “yavaล รงekim ilerleyen bir รงarpฤฑลmadan” bir “felakete” dรถnรผลebileceฤi yorumunu yapฤฑyor.
BBC Tรผrkรงe’de yer alan habere gรถre, FT’nin yazฤฑsฤฑ “Trump’ฤฑn Japonya’daki G-20 Zirvesi’nde otoriter liderlerle yaptฤฑฤฤฑ samimi gรถrรผลmelerden biri de Cumhurbaลkanฤฑ Recep Tayyip Erdoฤan’laydฤฑ” ifadesiyle baลlฤฑyor ve Erdoฤan’ฤฑn gรถrรผลme sonrasฤฑ aรงฤฑklamalarฤฑnda Trump’ฤฑn S-400 konusu nedeniyle Tรผrkiye’ye yaptฤฑrฤฑm uygulamayacaklarฤฑnฤฑ sรถylediฤini ฤฑsrarla belirttiฤini hatฤฑrlatฤฑyor.
Ancak gazete Osaka’daki bu “neลeli gรถrรผntรผye” raฤmen, S-400 anlaลmasฤฑ nedeniyle ABD ve Tรผrkiye arasฤฑndaki รงatฤฑลmanฤฑn bir “tren enkazฤฑna” dรถnรผลebileceฤi gรถrรผลรผnรผ dile getiriyor.
FT’ye gรถre Tรผrkiye’nin Suriye savaลฤฑ nedeniyle Rusya karลฤฑsฤฑnda kฤฑrฤฑlgan bir konumda olmasฤฑ denklemi zorlaลtฤฑrฤฑyor ve “Erdoฤan’ฤฑn Trump’ฤฑn haftasonu ettiฤi samimi sรถzlere รงok fazla gรผvenmesi pek de akฤฑllฤฑca olmaz.”
‘Kongre’nin yaptฤฑrฤฑmlar konusunda Trump kadar iyimser olmasฤฑ pek mรผmkรผn deฤil’
FT’nin yazฤฑsฤฑ ลรถyle devam ediyor:
“Kongrenin yaptฤฑrฤฑmlar konusunda Trump kadar iyimser olmasฤฑ pek mรผmkรผn deฤil. Washington birkaรง kez Tรผrkiye’nin hem F-35 savaล uรงaklarฤฑnฤฑ, hem de S-400 fรผze savunma sistemini aynฤฑ anda alamayacaฤฤฑnฤฑ belirtti.”
“Erdoฤan’a, NATO รผyesi Tรผrkiye’ye, Rusya’nฤฑn yanฤฑnda durmasฤฑ halinde ‘ABD’nin Hasฤฑmlarฤฑyla Yaptฤฑrฤฑmlar Yoluyla Mรผcadele Yasasฤฑ’ (CAATSA) kapsamฤฑnda yaptฤฑrฤฑm uygulanabileceฤi uyarฤฑsฤฑ yapฤฑldฤฑ. “
“S-400, Rusya lideri Vladimir Putin iรงin diplomatik bir zafer. Bu, NATO iรงinde uyumlu silah sistemleri ihtiyacฤฑnฤฑ hiรง sayan bir anlaลma. Eฤer bu hava savunma sistemleri Tรผrkiye topraklarฤฑna yerleลtirilirse, Rusya, NATO’nun ana savaล uรงaฤฤฑ olacak F-35’ler hakkฤฑnda bilgi toplayabilir.”
Tรผrkiye’nin baฤฤฑmsฤฑz bir รผlke olarak savunma konusunda kendi kararlarฤฑnฤฑ verme hakkฤฑ olduฤunu belirten FT, “Ancak NATO รผyesi olarak da ittifakฤฑn gรผvenliฤi ve birliฤinde delik aรงmaya da hakkฤฑ yok” ifadesini kullanฤฑyor.
Bu kuralฤฑn “Trump NATO’ya az aldฤฑrฤฑล etse de” geรงerli olduฤunu belirten FT, “Birimiz hepimiz, hepimiz birimiz iรงin” ilkesinin ittifakฤฑn en รถnemli ilkesi olduฤunu hatฤฑrlatฤฑyor.
“Merkezde Suriye var”
FT’ye gรถre bu sorunun merkezinde Tรผrkiye’nin Suriye savaลฤฑ nedeniyle Rusya karลฤฑsฤฑndaki “kฤฑrฤฑlganlฤฑฤฤฑ” yatฤฑyor.
Yazฤฑnฤฑn devamฤฑ ลรถyle:
“Erdoฤan, son 3 yฤฑldฤฑr Rusya’ya minnettar. Moskova Beลar Esad’ฤฑn rejimini kurtarฤฑrken, Tรผrkiye de Esad’ฤฑ devirmek iรงin farklฤฑ ฤฐslamcฤฑ gruplarฤฑ destekliyordu. Ancak 2016’dan bu yana Tรผrkiye’nin bรถlgedeki en bรผyรผk hedefi, sฤฑnฤฑrฤฑnda, ABD’nin IลฤฐD karลฤฑsฤฑnda desteklediฤi birliklerin yรถnettiฤi รถzerk bir Suriyeli Kรผrt bรถlgesi oluลmasฤฑnฤฑ engellemek. Tรผrkiye bu nedenle kendisini Rusya, ฤฐran ve Suriye ile sallantฤฑlฤฑ bir ittifak iรงinde buldu.”
“Eฤer Erdoฤan Ruslarฤฑ S-400 konusunda terk ederse, Putin Tรผrkiye’nin de askeri noktalarฤฑnฤฑn bulunduฤu ฤฐdlib’e yรถnelik saldฤฑrฤฑlarฤฑnฤฑ artฤฑrabilir ve Tรผrkiye’nin ฤฐdlib รงevresinde YPG’ye karลฤฑ sรผrdรผrdรผฤรผ varlฤฑฤฤฑ da sadece Rusya’nฤฑn rฤฑzasฤฑyla mรผmkรผn.
“Ancak Tรผrkiye, Suriye’nin kuzeydoฤusunda ABD’nin hava korumasฤฑnda bulunan YPG kontrolรผndeki bรถlgelere baskฤฑyฤฑ arฤฑtrmak istiyor.
“Yani Erdoฤan ABD’yi gerรงekten kฤฑzdฤฑrฤฑrsa, mevzu sadece Tรผrkiye’nin NATO รผyeliฤi ya da F-35 ortaklฤฑฤฤฑ ile sฤฑnฤฑrlฤฑ kalmaz. Erdoฤan’ฤฑn Trump’ฤฑn haftasonu ettiฤi samimi sรถzlere รงok fazla gรผvenmesi pek de akฤฑllฤฑca olmaz.”
