TรฤฐKโin yayฤฑnladฤฑฤฤฑ verilerin gรผvenilirliฤi konusunda son dรถnem artan ลรผphelere dikkat รงeken CHP Parti Sรถzcรผsรผ รztrak, โResmi istatistiklere siyasi mรผdahalelerin ortaya รงฤฑktฤฑฤฤฑ Arjantin, Yunanistan ve Brezilya gibi รผlkelerde yรถneticilerin ve bu verileri รผretenlerin yaลadฤฑฤฤฑ sฤฑkฤฑntฤฑlar unutulmamalฤฑdฤฑrโ diye konuลtu.
Veri kalitesi รผzerinde artan kuลku bulutlarฤฑnฤฑn TรฤฐK iรงinde de rahatsฤฑzlฤฑklarฤฑ artฤฑrdฤฑฤฤฑnฤฑ ifade eden รztrak, kurum iรงinde emekliliฤi yaklaลan personelin emeklilik taleplerinin arttฤฑฤฤฑ yรถnรผnde bilgiler geldiฤini ifade etti.
CHP Genel Baลkan Yardฤฑmcฤฑsฤฑ ve Parti Sรถzcรผsรผ Faik รztrak, TรฤฐKโin verileri รผzerindeki kuลkular hakkฤฑnda Hazine ve Maliye Bakanฤฑ Berat Albayrakโa yรถnelttiฤi soru รถnergesinde ลunlarฤฑ ifade etti:
Tรผrkiye ฤฐstatistik Kurumu (TรฤฐK) son dรถnemde yayฤฑmladฤฑฤฤฑ istatistiklerle kamuoyunda tartฤฑลma konusu olmaktadฤฑr. Bu รงerรงevede, istihdam ve iลsiz sayฤฑlarฤฑnฤฑn belirlenmesinde รถnemli bir gรถsterge olan โรงalฤฑลma รงaฤฤฑndaki nรผfusโ istatistiklerinde yaลanan olaฤanรผstรผ dalgalanmalara makul bir aรงฤฑklama henรผz getirilmemiลtir. Yine yakฤฑn zamanda fiyat derleme ve iล yeri seรงim yรถnteminde yapฤฑlan deฤiลiklikler de kamuoyunda ciddi tartฤฑลmalara neden olmuลtur.
SORULAR YANITLANMIYOR
TBMMโnin denetim fonksiyonunun icrasฤฑ gereฤince bu ve buna benzer konular tarafฤฑmca, milletvekili sฤฑfatฤฑyla, TBMMโnin gรผndemine getirilmektedir. Bu รงerรงevede รงalฤฑลma รงaฤฤฑndaki nรผfusta yaลanan olaฤanรผstรผ geliลmelere yรถnelik 26 ลubat 2019 tarihinde TBMM Baลkanlฤฑฤฤฑ aracฤฑlฤฑฤฤฑyla yรถnlendirdiฤimiz soru รถnergesine henรผz cevap
verilmemiลtir. Yine TรฤฐKโin fiyat derleme, iล yeri seรงim yรถnteminde yaptฤฑฤฤฑ deฤiลiklikler ve fiyatlara idari mรผdahale iddialarฤฑnฤฑn araลtฤฑrฤฑlmasฤฑ amacฤฑyla TBMMโye 24 Nisan 2019 tarihinde bir araลtฤฑrma รถnergesi arz edilmiลtir. Bu รถnergenin รถnรผmรผzdeki gรผnlerde TBMM Genel Kurul gรผndemine alฤฑnmasฤฑ beklemektedir.
RAKAMLARDAKฤฐ SAPMALAR ENFLASYONU AลAฤI รEKTฤฐ
Bununla beraber, yakฤฑn zamanda, TรฤฐKโin veri kalitesi aรงฤฑsฤฑndan kuลku uyandฤฑran yeni iddialar kamuoyuna yansฤฑmฤฑลtฤฑr. 17 Haziran 2019 tarihinde Sรถzcรผ gazetesinde yer alan haberde Nisan ve Mayฤฑs aylarฤฑ enflasyon verilerinde รถzellikle โgiyimโ, โotomotivโ gibi alt sektรถrlerde madde sepeti aฤฤฑrlฤฑฤฤฑ ve madde fiyatlarฤฑyla hesaplanan
aylฤฑk fiyat deฤiลimleri ile TรฤฐKโin kamuoyuyla paylaลtฤฑฤฤฑ aynฤฑ mal gruplarฤฑnฤฑn fiyat deฤiลimleri arasฤฑnda ciddi farklฤฑlฤฑklarฤฑn bulunduฤu iddia edilmektedir. Giyim ve otomobil kalemlerinde, โkalite dรผzeltmesiโ ile aรงฤฑklanmasฤฑ mรผmkรผn olmayan bu sapmanฤฑn, Nisan enflasyon rakamฤฑnฤฑ 0,5 puan aลaฤฤฑ รงektiฤi aynฤฑ haberde ifade edilmektedir. Yine mobilya ve beyaz eลya fiyatlarฤฑnda da benzer olaฤanรผstรผ fiyat geliลmelerinin olduฤuna dikkat รงekilmektedir.
FฤฐRMALARA ฤฐNDฤฐRฤฐM TELEFONU ฤฐDDฤฐASI
Bu รงerรงevede, TรฤฐKโin, TMSF bรผnyesine alฤฑnmฤฑล mobilya firmalarฤฑndan fiyat toplarken geรงici indirimlerin yapฤฑldฤฑฤฤฑ dรถnemlerde bu iลlemi yaptฤฑฤฤฑna yรถnelik iddialar son derece ciddidir. Bu, fiyatlara idari mรผdahale kaygฤฑlarฤฑnฤฑ da artฤฑrmaktadฤฑr. Diฤer taraftan, TรฤฐKโin fiyat toplama gรผnlerinde hรผkรผmete yakฤฑnlฤฑฤฤฑyla bilinen bazฤฑ market zincirlerine ve TMSFโye ait iลyerlerine yetkililerin telefon ederek, fiyatฤฑ toplanacak รผrรผnlerde indirime gidilmesinin istendiฤi de
iddialar arasฤฑndadฤฑr. Sรถz konusu gazetede yer alan iddialar hakkฤฑnda, TรฤฐK tarafฤฑndan herhangi bir aรงฤฑklama da henรผz yapฤฑlmamฤฑลtฤฑr.
TรฤฐK PERSONELฤฐNฤฐN EMEKLฤฐLฤฐK TALEPLERฤฐ ARTTI
ฤฐstatistiklerde olaฤan dฤฑลฤฑ sapmalarฤฑn ve veri kalitesi konusundaki kuลkularฤฑn, 2018โin Ekim ayฤฑnda TรฤฐKโte yaลanan yรถnetim deฤiลikliฤi ardฤฑndan yoฤunlaลmasฤฑ ise ayrฤฑca dikkat รงekicidir. Yine veri kalitesi รผzerinde artan kuลku bulutlarฤฑnฤฑn TรฤฐK iรงinde de rahatsฤฑzlฤฑklarฤฑ artฤฑrdฤฑฤฤฑ emekliliฤi yaklaลan personelin emeklilik taleplerinin arttฤฑฤฤฑ haberleri kamuoyuna yansฤฑmaktadฤฑr.
MรDAHALE MEMUR VE EMEKLฤฐ AYLIKLARINI ETKฤฐLER
Enflasyon, Tรผrkiyeโde baลta รผcretler olmak รผzere pek รงok sรถzleลmede dikkate alฤฑnan รถnemli bir gรถstergedir. Yine memur ve emekli aylฤฑklarฤฑnฤฑn belirlenmesinde de enflasyon rakamlarฤฑnฤฑn doฤruluฤu รถnem taลฤฑmaktadฤฑr. Milyonlarฤฑn satฤฑn alma gรผcรผnรผ etkileyen bu verilerin kalitesi hakkฤฑnda kuลkularฤฑn uyanmasฤฑnฤฑn รงok ciddi sonuรงlarฤฑ
olacaktฤฑr. Kaldฤฑ ki TCMBโnin para politikasฤฑnฤฑn belirlenmesinde ve faiz kararlarฤฑnฤฑn alฤฑnmasฤฑnda da bu verilerin kalitesi son derece รถnemlidir.
HEM EKONOMฤฐMฤฐZ HEM ฤฐTฤฐBARIMIZ AรISINDAN SONUรLARI OLUR
Tรผrkiyeโnin resmi istatistikleri รผzerinde kuลku bulutlarฤฑnฤฑn oluลmasฤฑ hem รผlkemiz ekonomisi hem de รผlkemizin itibarฤฑ aรงฤฑsฤฑndan ciddi sonuรงlar ortaya รงฤฑkaracak bir geliลmedir. Nitekim, resmi istatistiklere siyasi mรผdahalelerin anlaลฤฑldฤฑฤฤฑ Arjantin, Yunanistan ve Brezilyaโda yรถneticilerin ve bu verileri รผretenlerin yaลadฤฑฤฤฑ sฤฑkฤฑntฤฑlar bilinmektedir.
MADDE FฤฐYATLARI ฤฐLE MAL GRUPLARININ FฤฐYATI ARASINDAKฤฐ FARKIN SEBEBฤฐ NE?
Bu รงerรงevede, Nisan ve Mayฤฑs aylarฤฑ enflasyon verilerinde รถzellikle โgiyimโ, โotomotivโ gibi alt sektรถrlerde madde sepeti aฤฤฑrlฤฑฤฤฑ ve madde fiyatlarฤฑyla hesaplanan aylฤฑk fiyat deฤiลimleri ile TรฤฐKโin kamuoyuyla paylaลtฤฑฤฤฑ aynฤฑ mal gruplarฤฑnฤฑn fiyat deฤiลimleri arasฤฑnda ciddi farklฤฑlฤฑklar bulunmasฤฑnฤฑn sebebi nedir? Kurumda gerรงekleลen yรถnetim deฤiลikliฤinin ardฤฑndan, resmi istatistikler ve veri kalitesi รผzerinde artan sรถylentilerin nedeni nedir? Son dรถnemde
kurumdan emeklilik veya istifa yoluyla ayrฤฑlma taleplerinde artฤฑล var mฤฑdฤฑr? Varsa sebebi nedir? TรฤฐKโte veri kalitesini denetleyen รถzerk bir veri kalite birimi var mฤฑdฤฑr? Bรถyle bir birim yoksa kurulmasฤฑ dรผลรผnรผlmekte midir?
