Akdeniz’in doฤusundaki doฤalgaz arama faaliyetleri ile gรผndemde olan AB รผyesi Kฤฑbrฤฑs Cumhuriyeti’ne ABD’den destek aรงฤฑklamasฤฑ yapฤฑldฤฑ.
DW’de yer alan habere gรถre, ABD Temsilciler Meclisi’nin Dฤฑล ฤฐliลkiler Komitesi Baลkanฤฑ Eliot Engel, “Doฤu Akdeniz’de barฤฑลฤฑ pekiลtirmek ve bรถlgeseki enerji rezervleri konusundaki Rus nรผfuzuna karลฤฑ koymak iรงin” ฤฐsrail ve Kฤฑbrฤฑs ile iลbirliฤinin รถnemine vurgu yaptฤฑ.
Kฤฑbrฤฑs Cumhurbaลkanฤฑ Nikos Anastasiadis ile bir araya gelen Engel, Kฤฑbrฤฑslฤฑ Rumlarฤฑn Doฤu Akdeniz’deki doฤalgaz arama faaliyetlerinin heyecan verici olduฤunu belirterek “Bu bir dรถnรผm noktasฤฑ. Bence (Vladimir) Putin durumu kontrol edebilecek duruma gelemez ve gelmemeli de” ifadesini kullandฤฑ.
Dฤฑล ฤฐliลkiler Komitesi Baลkanฤฑ ayrฤฑca ฤฐsrail’in Kฤฑbrฤฑs ile birlikte รงalฤฑลmasฤฑnฤฑn da รถnemine dikkat รงekti. Eliot, “Mรผttefikimiz ฤฐsrail’in Kฤฑbrฤฑs ile iลbirliฤi imkanฤฑndan heyecan duyuyorum. Bence burada barฤฑล ve iลbirliฤi iรงin daha รถnce hiรง olmadฤฑฤฤฑ kadar bรผyรผk bir fฤฑrsat bulunuyor” ลeklinde konuลtu.
Kฤฑbrฤฑs Cumhuriyeti ve ฤฐsrail, doฤalgaz arama faaliyetlerinde iลbirliฤine gideceklerini aรงฤฑklamฤฑล ve ฤฐsrail’den baลlayฤฑp Kฤฑbrฤฑs รผzerinden geรงerek Yunanistan’a ulaลtฤฑrฤฑlmasฤฑ planlanan EastMed isimli doฤalgaz boru hattฤฑ ile ฤฐsrail doฤal gazฤฑnฤฑn Avrupa Birliฤi’ne ulaลtฤฑrฤฑlmasฤฑnฤฑ hedeflediklerini duyurmuลtu.
Silah ambargosu kalkabilir
ABD’li temsilci ayrฤฑca geรงen hafta ABD Kongresi’nin her iki kanadฤฑnda da gรถrรผลรผlmek รผzere sunulan ve ABD’nin Doฤu Akdeniz’de Kฤฑbrฤฑs, Yunanistan ve ฤฐsrail arasฤฑndaki iลbirliฤini gรผรงlendirmeyi hedeflediฤi yasa tasarฤฑsฤฑna atฤฑfta bulundu.
2019 Doฤu Akdeniz Gรผvenlik ve Enerji ฤฐลbirliฤi Yasasฤฑ isimli tasarฤฑ, bรถlgedeki doฤalgaz arama ve รงฤฑkarma faaliyetlerine ABD desteฤinin yanฤฑ sฤฑra, sรถz konusu รผlkelerle olan gรผvenlik ve enerji iลbirliฤi faaliyetlerini arttฤฑrmayฤฑ hedefliyor.
Tasarฤฑnฤฑn iรงinde ayrฤฑca 1987’den beri yรผrรผrlรผkte bulunan ve adaya silah satฤฑลฤฑnฤฑ yasaklayan ambargoyu kaldฤฑrma planlarฤฑ da bulunuyor. Konuyla ilgili konuลan Engel, “Artฤฑk 1970’lerde deฤiliz ve birbirimizin sorunlarฤฑna taze bir bakฤฑล aรงฤฑsฤฑ ile yaklaลmalฤฑyฤฑz” ifadesini kullandฤฑ.
Enerji gerilimi
ABD’nin aรงฤฑklamasฤฑ Kฤฑbrฤฑslฤฑ Rumlarฤฑn รถnรผmรผzdeki iki yฤฑl iรงinde sekiz ayrฤฑ noktada daha sondaj gerรงekleลtireceklerini ilan etmesi sonrasฤฑnda geldi.
Geรงen hafta bir basฤฑn toplantฤฑsฤฑ dรผzenleyen Kฤฑbrฤฑs Cumhuriyeti’nin Enerji Bakanฤฑ Yorgos Lakkotripis, “Kฤฑbrฤฑs Mรผnhasฤฑr Ekonomik Bรถlgesi (MEB) iรงerisindeki faaliyetler sรผrรผyor. รnรผmรผzdeki 24 ay iรงerisinde altฤฑsฤฑ keลif, ikisi de teyit amaรงlฤฑ olmak รผzere toplam sekiz sondaj yapฤฑlmasฤฑ planlanฤฑyor” aรงฤฑklamasฤฑnฤฑ yapmฤฑลtฤฑ.
Ancak Kฤฑbrฤฑs’ฤฑn รงevresinde hem Rum hem de Tรผrk tarafฤฑnca gerรงekleลtirilen doฤalgaz arama faaliyetleri uzun sรผredir bรถlgede gerginliฤe neden oluyor.
Hidrokarbon rezervlerini keลfetmek amacฤฑyla Rum yรถnetiminin 2011 yฤฑlฤฑnda ilan ettiฤi 13 parseldeki bazฤฑ noktalarฤฑn Kuzey Kฤฑbrฤฑs’ฤฑn da รงevresindeki alanlarฤฑ kapsamasฤฑndan dolayฤฑ Kฤฑbrฤฑslฤฑ Tรผrkler de Rumlara karลฤฑ adฤฑm atmฤฑล ve Tรผrkiye Petrolleri Anonim Ortaklฤฑฤฤฑna (TPAO) ada aรงฤฑklarฤฑnda petrol ve doฤal gaz arama yetkisi verilmiลti.
Kฤฑbrฤฑs Cumhuriyeti’nin ilan ettiฤi parsellerden bazฤฑlarฤฑ; Kuzey Kฤฑbrฤฑs’ฤฑn TPAO’ya ruhsat verdiฤi alanlarla kesiลiyor. Ancak taraflar, kesiลen alanlar dฤฑลฤฑndaki bรถlgelerde yapฤฑlan arama ve sondaj รงalฤฑลmalarฤฑna da tek taraflฤฑ gerรงekleลtirildikleri gerekรงesiyle karลฤฑ รงฤฑkฤฑyor.
Kฤฑbrฤฑslฤฑ Rumlar ise sรผrdรผrdรผkleri doฤalgaz arama faaliyetlerini egemenlik hakkฤฑ olarak gรถrรผyor ve olasฤฑ bir ekonomik kazancฤฑn ada birleลtikten sonra tรผm Kฤฑbrฤฑslฤฑlara adilane bir ลekilde paylaลtฤฑrฤฑlacaฤฤฑnฤฑ savunuyor.
Kฤฑbrฤฑs Cumhuriyeti adฤฑna Doฤu Akdeniz’de doฤalgaz arama รงalฤฑลmalarฤฑ yรผrรผten ABD merkezli ExxonMobil ลirketi ve Katar devletine baฤlฤฑ Qatar Petroleum geรงen ลubat ayฤฑnda 10’uncu parselde ลu ana kadarki en bรผyรผk rezervi keลfettiฤini aรงฤฑklamฤฑลtฤฑ.
Kฤฑbrฤฑslฤฑ Rumlarฤฑn bรถlgede doฤalgaz arama ruhsatฤฑ verdiฤi ลirketler arasฤฑnda ฤฐtalyan Eni, Fransฤฑz Total ve ABD’li Noble Energy de bulunuyor.
Tรผrkiye de kendi sondaj ve araลtฤฑrma gemileriyle Doฤu Akdeniz’de hidrokarbon arama รงalฤฑลmalarฤฑ baลlattฤฑฤฤฑnฤฑ geรงtiฤimiz haftalarda aรงฤฑklamฤฑลtฤฑ. ABD ve AB, Tรผrk gemilerinin Doฤu Akdeniz’deki hidrokarbon arama faaliyetlerine tepki gรถstermiลti. (DW)
