Birgรผn yazarฤฑ Aziz รelik, Tรผrkiyeโnin kayฤฑtlara dayalฤฑ istihdam durumu aรงฤฑsฤฑndan รถnem arz eden Sosyal Gรผvenlik Kurumu (SGK) aylฤฑk sigortalฤฑ sayฤฑsฤฑ istatistiklerinin Aralฤฑk 2018โden bu yana aรงฤฑklanmadฤฑฤฤฑna dikkat รงekti. SGK’nฤฑn iลsizlik ve istihdamla ilgili รถnemli geliลme ve tartฤฑลmalarฤฑn olduฤu dรถnemlerde verileri geciktirdiฤini ve aรงฤฑklamadฤฑฤฤฑnฤฑ sรถyleyen รelik, SGKโnin kurumsal internet sitesinde 2019 yฤฑlฤฑna ait tek bir veri olmadฤฑฤฤฑnฤฑ belirtti.
รelik, “Gerรงekler er veya geรง gรผn yรผzรผne รงฤฑkar. Olan SGKโnin saygฤฑnlฤฑฤฤฑna ve gรผvenilirliฤine olur. O nedenle SGK bu tuhaf veri geciktirme ve saklama uygulamasฤฑndan vazgeรงmeli ve aylฤฑk sigortalฤฑ verilerini derhal aรงฤฑklamalฤฑdฤฑr” diye yazdฤฑ.
ฤฐลKUR anket sonuรงlarฤฑna dayalฤฑ olarak tahminlerde bulunurken ฤฐลKUR ve SGK verilerinin kayฤฑtlara dayalฤฑ olmasฤฑndan dolayฤฑ TรฤฐK, SGK ve ฤฐลKUR verilerinin bir arada deฤerlendirilmesinin รถnem taลฤฑdฤฑฤฤฑnฤฑ belirten รelik, ฤฐลKUR ve รถzellikle SGK verilerinin aรงฤฑklanmasฤฑnda ciddi gecikmeler ve aksamalar yaลandฤฑฤฤฑnฤฑ sรถyledi. ฤฐลKUR’un ลubat 2019 verilerini kฤฑsa bir sรผre resmi internet sitesinde tuttuktan sonra kaldฤฑrdฤฑฤฤฑnฤฑ ifade eden รelik’in “SGK verilerinde daha da ciddi aksamalar yaลandฤฑฤฤฑnฤฑ” belirtti yazฤฑsฤฑ ลรถyle:
ลubat 2019 dรถnemi TรฤฐK Hanehalkฤฑ ฤฐลgรผcรผ Araลtฤฑrmasฤฑ sonuรงlarฤฑna gรถre, ลubat 2018โde 28 milyon 166 bin olan toplam istihdam, 811 bin kiลi azalarak ลubat 2019โda 27 milyon 355 bine geriledi. Krizin baลladฤฑฤฤฑ Aฤustos 2018 ile ลubat 2019 arasฤฑnda istihdamdaki kayฤฑp ise 1 milyon 963 bin olarak gerรงekleลti. Eฤer SGK sigortalฤฑ iลรงi sayฤฑsฤฑna iliลkin verileri aรงฤฑklamฤฑล olsaydฤฑ bu istihdam kaybฤฑnฤฑn ne kadarฤฑnฤฑn sigortalฤฑ iลรงilerden kaynaklandฤฑฤฤฑnฤฑ รถฤrenmiล olacaktฤฑk. Anket verilerine gรถre, kriz dรถneminde 2 milyon istihdam kaybฤฑ yaลandฤฑysa bu durumun sigortalฤฑ iลรงi sayฤฑsฤฑna da yansฤฑmasฤฑ kaรงฤฑnฤฑlmaz. Sigortalฤฑ sayฤฑsฤฑnda da yรผz binlerce azalฤฑล olmasฤฑ kaรงฤฑnฤฑlmaz. SGK bu durumun kayฤฑtlฤฑ verilerden gรถrรผlmesini mi istemiyor?
SGK aylฤฑk sigortalฤฑ verilerini daha รถnce de uzun sรผre aรงฤฑklamamฤฑลtฤฑ. 2017โde istihdam seferberliฤi iddialarฤฑ gรผndemdeyken SGK aylarca veri aรงฤฑklamadฤฑ. Dolayฤฑsฤฑyla istihdam seferberliฤinin sigortalฤฑ sayฤฑsฤฑna nasฤฑl yansฤฑdฤฑฤฤฑ uzun sรผre รถฤrenilemedi. SGK, Haziran 2017 ayฤฑna kadar sigortalฤฑ istatistiklerini yayฤฑmlamamฤฑลtฤฑ. Bu durumu Bilgi Edinme Kanunu รงerรงevesinde BฤฐMER รผzerinden 23 Haziran 2017โde SGKโya sormuลtum. Mevzuata gรถre 15 gรผn iรงinde verilmesi gereken cevap yaklaลฤฑk รผรง ay sonra, 13 Eylรผl 2017โde gelmiลti. SGKโnin cevabฤฑ ลรถyleydi: โ2017 yฤฑlฤฑnฤฑn ocak, ลubat ve mart aylarฤฑna ait istatistikleri ile ilgili รงalฤฑลmalar halen devam etmekte olup en kฤฑsa sรผrede yayฤฑmlanmasฤฑ planlanmaktadฤฑr.โ Bu cevabฤฑn รผzerinden de aylar geรงtikten sonra istatistikler yayฤฑmlanabilmiลti.
“En geniล veri tabanฤฑ SGK’da”
ลimdi 2017โde yaลanan tuhaflฤฑฤฤฑn bir benzerini yaลฤฑyoruz. SGK nasฤฑl olur da beล aydฤฑr sigortalฤฑ verilerini aรงฤฑklayamaz. ฤฐลe giriล ve ayrฤฑlma bildirgeleri SGKโye elektronik ortamda ulaลฤฑyor. SGK รผlkemizin en bรผyรผk bรผtรงeli kuruluลlarฤฑndan biri. 2018 yฤฑlฤฑ geliri 381 milyar TL. SGK aktif sigortalฤฑlar, emekliler ve baฤฤฑmlar dahil toplam 70 milyon insana hizmet veriyor. SGK Tรผrkiyeโnin en รถnemli veri tabanlarฤฑndan birine sahip. รalฤฑลanฤฑ ve emeklisiyle sosyal gรผvenlik kapsamฤฑndaki herkesin bilgisi SGKโde kayฤฑtlฤฑ. SGK kayฤฑtlฤฑ istihdamla ilgili en bรผyรผk ve en geniล veri tabanฤฑna sahip. SGKโnin 33 binden fazla รงalฤฑลanฤฑ ve 35 bin bilgisayarฤฑ var. Dolayฤฑsฤฑyla istatistiklerin gecikmesinin idari ve teknik bir mazereti olamaz.
Primleri tahsil eden, emekli aylฤฑklarฤฑnฤฑ รถdeyen SGK nasฤฑl olur da sigortalฤฑ sayฤฑlarฤฑnฤฑ anlฤฑk olarak bilemez? Bu mรผmkรผn deฤil. Ya bรผyรผk bir ihmal ve vurdumduymazlฤฑk sรถz konusu veya SGK verileri bilerek ve isteyerek geciktiriliyor. Bรถylece sigortalฤฑ sayฤฑsฤฑndaki bรผyรผk dรผลรผล kamuoyundan saklanฤฑyor. Ancak sebep ne olursa olsun SGK veri aรงฤฑklamayฤฑ geciktirerek kurumun saygฤฑnlฤฑฤฤฑnฤฑ ve gรผvenilirliฤini zedeliyor. SGKโnin bir gรถrevi de kamuoyunu doฤru ve zamanฤฑnda bilgilendirmektir. SGK bu gรถrevini gecikmeksizin ve her tรผrlรผ siyasi mรผlahazadan uzak bir biรงimde yapmalฤฑdฤฑr. SGK Yรถnetim Kuruluโnda iลรงileri temsilen Tรผrk-ฤฐล eski Genel Baลkanฤฑ Salih Kฤฑlฤฑรง gรถrev yapฤฑyor. Sayฤฑn Kฤฑlฤฑรง SGKโnin bu gรถrev ihmali konusunu mutlaka gรผndeme getirmeli ve SGK istatistiklerinin zamanฤฑnda yayฤฑmlanmasฤฑ iรงin mรผdahil olmalฤฑdฤฑr.
Mฤฑzrak รงuvala sฤฑฤmaz. Gerรงekler er veya geรง gรผn yรผzรผne รงฤฑkar. Olan SGKโnin saygฤฑnlฤฑฤฤฑna ve gรผvenilirliฤine olur. O nedenle SGK bu tuhaf veri geciktirme ve saklama uygulamasฤฑndan vazgeรงmeli ve aylฤฑk sigortalฤฑ verilerini derhal ve dรผzenli olarak aรงฤฑklamalฤฑdฤฑr.
