Milli Eฤitim Bakanฤฑ Ziya Selรงuk, Borusan Asฤฑm Kocabฤฑyฤฑk Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi konferans salonunda dรผzenlenen ‘Lisede Ne Yaptฤฑk?/Ortaรถฤretim Tasarฤฑm Tanฤฑtฤฑm Toplantฤฑsฤฑ’nda liselerde yeni eฤitim sistemi hakkฤฑnda aรงฤฑklama yaptฤฑ.
โSelรงuk’un konuลmasฤฑndan รถne รงฤฑkanlar ลu ลekilde:
Ders sayฤฑlarฤฑ azalฤฑyor. 9โuncu sฤฑnฤฑflarda 15-16 dersten sรถz ederken, sekiz dersten sรถz ediyoruz. 10’uncu sฤฑnฤฑflarda 10 ders olacak. Anne babalar da soruyor. รocuklar sabahtan akลama kadar soru soruyor peki gรผnlรผk yaลamda sorunlarla karลฤฑlacฤฑna neden ลaลฤฑrฤฑp kalฤฑyorlar. รocuklarฤฑmฤฑz belirli ลablonlara uygun olarak ezbere dayalฤฑ olarak sorularฤฑ รงรถzebilir. Genรงlerin bu sorularฤฑ รงรถzerken anlamฤฑnฤฑn ne olduฤunu, niรงin o ลekilde olduฤunu anlamalarฤฑ gerekiyor. Soru รงรถzmek ile sorun รงรถzmeyi ayฤฑrarak iลe baลlamalฤฑyฤฑz.
รocuklarฤฑn hayal edebilmesi iรงin hayatta toplumsal katkฤฑya saฤlamalarฤฑ iรงin (HEY) ile ulaลmak istediฤimiz tasarฤฑm beceri atolyรถleri daha ilkokuldan itibaren birรงok atรถlyede yรผzlerce binlerce denediฤi bazฤฑ sรผreรงleri lisede devam ettirerek sรผrdรผrmesi istiyoruz.
Sanatla sporla ilgilenmesi gerekiyor รงocuklarฤฑmฤฑzฤฑn. Yฤฑllarca odalara kapanarak soru soran รงocuklar iรงin farklฤฑ beklentiler var. รงocuk topluma hizmet etmiyor, hayvanlara yardฤฑm etmiyorsa yoldan geรงen birinin ayaฤฤฑna deฤecek taลฤฑ kaldฤฑrmฤฑyorsa toplumla entegre olmuyor demektir. รocuklarฤฑn tecrรผbe kazanarak bir yere ulaลmasฤฑnฤฑ รงok รถnemsiyoruz.
รฤretmenler de รงocuklarฤฑn lise sonlarฤฑna geldiฤi halde hangi mesleฤi seรงeceฤini bilmiyor diyor. Bunun iรงin รงocuฤun kendisiyle buluลacaฤฤฑ bir sistem gerekiyor. รocuklar, ilgisi ve yeteneฤine uygun dersler alabilmeli.
TASARIM BECERฤฐ ATรLYELERฤฐYLE รOCUฤUN YETENEฤฤฐ รLรรLECEK
รocuฤun yeteneฤini, kiลiliฤini รถlรงeceฤiz. Kiลisel kariyer rehberliฤi elbette mรผmkรผn olacak. Tasarฤฑ ve beceri atรถlyelerinde yeteneฤinin ne yรถne olduฤunu gรถrecek testlerle de bunlar tespit edilecek.
Eฤitimciler, “Sฤฑnav odaklฤฑ sistem nasฤฑl deฤiลecek?” diyor. Bu bir kaฤฤฑt, kalem, bilgi yapmak gibi bir ลey deฤil. Bizim bir 300 yฤฑllฤฑk maarif davamฤฑz var. Neden eฤitim sistemi deฤiลmiyor ya da sฤฑk sฤฑk deฤiลyor deniyor. รnemli olan ne yaptฤฑฤฤฑnฤฑ bilmek. Biz รงok bรผyรผk bir gรถkdelen inลa ediyoruz. Onun elektrik sistemi ลu, statiฤi bu, mimarisi ลu diyoruz. Bunun iรงin zamana ihtiyacฤฑmฤฑz var. Hemen yapamayฤฑz, Toplum istese de yapamayฤฑz. รฤretmene yatฤฑrฤฑm yapmadan, iรงeriฤe yatฤฑrฤฑm yapmadan deฤiลim yapamayฤฑz.
Gรถmleฤin ilk dรผฤmesi diyeceฤimiz eฤitimde, sistem kavramฤฑ รถnemli. รocuktan inekten sรถz ettiฤimizde o da bir sistem diyebilmeliyiz. รocuฤun etrafฤฑnda gรถrdรผฤรผ her ลeyin bir sistem olduฤunu รถฤretmeliyiz. Yani bir sistemin bir parรงasฤฑ olduฤunu รถฤretmeliyiz.
Bilgi kuramฤฑ dรผnyada birรงok รผlkede var. Bizim bilgiye iliลkimizi yenilememiz lazฤฑm. “Ne?” sorusuyla รงok ilgileniyoruz. รocuk bunun cevaplarฤฑnฤฑ รถฤrenince sฤฑnavda baลarฤฑlฤฑ oluyor. Ama bu muavvakiyet deฤil. รฤrendiฤi ลeyin ona yardฤฑmcฤฑ olmasฤฑ demek. Ne sorusunun yanฤฑ sฤฑra ne ve nasฤฑl รถฤrendin, ne biliyorsun. Nasฤฑl bildiฤini nasฤฑl biliyorsun? sorularฤฑnฤฑn da yanฤฑtlarฤฑnฤฑ bilmeli.
Tasarฤฑm odaklฤฑ dรผลรผnme รงocuklarฤฑn planlama, kurgu yapabilme, hayalini bir tasavvurla iliลkilendirmeye imkรขn saฤlฤฑyor. Bunun iรงin temel metodolojinin gรถzden geรงirilmesi gerekiyor. EฤฤฐTฤฐMฤฐ BฤฐRBฤฐRฤฐYLE ฤฐLฤฐลKฤฐLENDฤฐRECEฤฤฐZ
1-8โi de planlฤฑyoruz. Bรผtรผn eฤitimi birbiriyle iliลkilendireceฤiz. Yรผksekรถฤretim kurumlarฤฑndan sorular geliyor. Her yฤฑl yรผz binlerce รถฤrenci kazandฤฑฤฤฑ bรถlรผmden mutsuz olup yeniden sฤฑnava giriyor. Bu soru cevaplandฤฑrฤฑlabilir mi, elbette cevaplandฤฑrฤฑlabilir. Bunun iรงin okulun profilinin belirlenmesi, kariyer planlamasฤฑ, yรถnlendirme gerekiyor. Bรผtรผn bunlarฤฑ yapabilir miyiz, yapabiliriz. Kiลisel e-Rehberlik, portfolyo hazฤฑrlanmasฤฑ… Bรผtรผn bunlarฤฑ hemen devreye sokabiliriz.
Sadece ders รงizelgesi deฤiลikliฤi deฤil. Taksonomi ve uluslararasฤฑ derecelendirmeyi program deฤiลtirmeyi gerektiren bir deฤiลim bu. Bu Tรผrkiye’nin ekonomisinin gelecekte nasฤฑl olmasฤฑ gerektiฤiyle ilgili. ฤฐล insanlarฤฑ, รผniversiteye giremeyen lise mezunlarla niye buluลamฤฑyoruz. Yani lise mezunlarฤฑ ne yapar hayatta?. Meslek liseleriyle ilgili aylardฤฑr รงalฤฑลmalarฤฑmฤฑz var. Bu iลverenlerle sektรถrle รงalฤฑลmalarฤฑmฤฑzฤฑn sonucu. Lisede sertifika programlarฤฑnฤฑ รถne รงฤฑkarmamฤฑzฤฑn anlamฤฑ var. Bir รงocuฤun ulusal ya da uluslararasฤฑ seviyede sertifika sahibi olursa, akredite bir kurum sertifikalandฤฑrฤฑrsa bunlarฤฑ kullanarak kฤฑsmi zamanlฤฑ ya da farklฤฑ ลekilde รงalฤฑลabilmelerine imkรขn saฤlamak istiyoruz. Pilot รงalฤฑลmalarฤฑmฤฑz birkaรง aydฤฑr sรผrรผyor.
Bu sertifika programlarฤฑ sadece okulun iรงinde mi alฤฑnmalฤฑ hayฤฑr, uzaktan eฤitimle de bu sertifikalar alฤฑnabilir. รocuฤun biriktirdiฤi portfolyo da รถnemli. รocuk ilkokuldan lise bitirene kadar birรงok รงalฤฑลma yapฤฑyor ama bunlarฤฑ gรถsteren bir dosya yok. Hazฤฑrladฤฑk, yazฤฑlฤฑm altyapฤฑsฤฑ bitti. Pilot รงalฤฑลmalar sรผrรผyor.
SINAV BASKISI AZALACAK
Genรงlerimiz de soruyor. รok farklฤฑ alanlarda; fen liselerinde, imam hatiplerde, mesleki teknik okullarda okuyan genรงlerin eleลtirilerini aldฤฑk. Bize, “Tamam รงok gรผzel ama รผniversite sฤฑnavฤฑ bรถyleyken ne olacak?” dediler. Tรผrkiye, okullar arasฤฑndaki imkรขn farklฤฑlฤฑklarฤฑ fazla รผlke. Biz bu farkฤฑ azaltฤฑrsak sฤฑnavฤฑn baskฤฑsฤฑ azalacak. รzellikle mesleki teknik eฤitime yatฤฑrฤฑmlarฤฑmฤฑzla, bu sistemin daha esnek olmasฤฑna katkฤฑ saฤlฤฑyoruz. Ne bekliyoruz sฤฑnavฤฑn baskฤฑsฤฑnฤฑ azaltarak? Sฤฑnav amaรง haline gelmeyecek araรง olacak. Bunun iรงin zamana ihtiyacฤฑmฤฑz var. รรผnkรผ ciddi parasal yatฤฑrฤฑma ihtiyacฤฑmฤฑz var.
YENฤฐ SฤฐSTEM 2024’E DENK GELฤฐYOR
Bu ortaรถฤretim tasarฤฑmฤฑna uygun bir yรผksekรถฤretim sฤฑnavฤฑ nasฤฑl yapฤฑlฤฑr, ortaรถฤretimde sฤฑnavlar nasฤฑl olmalฤฑ. Bunun iรงin รงalฤฑลฤฑyoruz. Yeni sistem 2024โe denk geliyor. 2024’te รผniversite sฤฑnavฤฑ deฤiลecek. O zamana gelmeden รถnce bunu netleลtireceฤiz. Kendimize sorduk. Bunun nasฤฑl tek bir parรงa halinde bรผtรผnleลtireceฤiz. Asฤฑl zaman alan bu. Biz akademik geliลimi รงok รถnemsiyoruz. Disiplinler รผstรผ รงalฤฑลmalarฤฑ รงok รถnemsiyoruz. รrneฤin doฤa bilimleri, sosyal bilimler gibi bรผtรผnleลik mantฤฑkla ders almasฤฑnฤฑ รงok istiyoruz. Aynฤฑ zamanda duygusal ve biliลsel geliลimi รถnemsiyoruz.
Burada 10 ve 11’inci sฤฑnฤฑf รงok รถnemli. Bilgi kuramฤฑ burada devreye gรถrรผyor.
9, 10 ve 11’inci sฤฑnฤฑflarda haziran aylarฤฑnda รงocuklarฤฑn yฤฑl iรงinde รถฤrendiklerini projelendirmeleri, yani hasat haftasฤฑ ayฤฑ gibi bir dรถnem istiyoruz. Bunu ลu anda birรงok okul yapฤฑyor. Ama tรผm okullarฤฑ kapsayacak bir hasat dรถnemi istiyoruz.
