รrtรผlรผ รถdenedฤin Baลbakanlฤฑk’tan alฤฑnarak รถnce Cumhurbaลkanlฤฑฤฤฑ’na baฤlanmasฤฑ ile ilgili tartฤฑลmalar sรผrรผyor. Sรถzcรผ gazetesi yazarฤฑ รiฤdem Toker, bugรผnkรผ kรถลesinde, “รrtรผlรผ รถdenekte 16 yฤฑl” baลlฤฑklฤฑ bir yazฤฑ kaleme aldฤฑ.
Toker, รถrtรผlรผ รถdenek harcamalarฤฑyla ilgili dikkat รงeken bir de grafik paylaลtฤฑ.
รrtรผlรผ รถdeneฤin yeni sistemle birlikte yalnฤฑzca Cumhurbaลkanฤฑ’nca kullanฤฑlฤฑp harcandฤฑฤฤฑnฤฑn altฤฑnฤฑ รงizen Toker, bรผtรงe gelirlerinin 16 yฤฑl boyunca 7.3 kat arttฤฑฤฤฑnฤฑ aktardฤฑ. Toker, “รrtรผlรผ รถdenek harcamasฤฑna gelince. AKP’nin ilk bรผtรงesini yaptฤฑฤฤฑ 2003 yฤฑlฤฑnda รถrtรผlรผ รถdenek kullanฤฑmฤฑ 98.3 milyon TL. 2018 sonunda harcama tutarฤฑ 1 milyar 722 milyon TL”dedi.
“Bu veriler, Erdoฤan’ฤฑn 2003’ten 2018 yฤฑlฤฑna gelinceye kadar รถrtรผlรผ รถdenek harcamalarฤฑnda 17.5 kat artฤฑลฤฑ ifade ediyor” diyen Toker, ฤฐki bรผtรงe verisini karลฤฑlaลtฤฑrฤฑrken, “Erdoฤan’ฤฑn baลbakanlฤฑk artฤฑ cumhurbaลkanlฤฑฤฤฑnฤฑ iรงine alan 16 yฤฑl boyunca yaptฤฑฤฤฑ รถrtรผlรผ รถdenek harcamalarฤฑndaki artฤฑล, 16 yฤฑl boyunca bรผtรงe gelirlerindeki artฤฑลtan yaklaลฤฑk 2.5 kat daha fazla” dedi.
Toker ayrฤฑca, “Ekonominin daraldฤฑฤฤฑ verginin zor toplandฤฑฤฤฑ bir ekonomide, รถrtรผlรผ รถdeneฤin harcama alanlarฤฑnฤฑn gizli tutulmasฤฑ, bu artฤฑลฤฑ daha da anlamlฤฑ hale getiriyor” diye de ekledi.
รiฤdem Toker’in yazฤฑsฤฑnฤฑn ilgili kฤฑsmฤฑ ลu ลekilde:
“Hazine ve Maliye Bakanฤฑ Berat Albayrak’ฤฑn ekonomiye dair รถngรถrรผleri tutmadฤฑ. ลubat ayฤฑndaki istihdam seferberliฤi toplantฤฑsฤฑnda โDemir yumrukla 5 TL’ye indirdikโ dediฤi dolar, dรผn 6.24 TL’den iลlem gรถrรผyordu. โNisan-mayฤฑs รงok daha iyi performansฤฑn sergilendiฤi dรถnem olacakโ cรผmlesini hatฤฑrlatan bu kur seviyesi haliyle epimizi โgara garaโ dรผลรผndรผrรผyor.
Bugรผn -รถnceki yฤฑllarda aylฤฑk/yฤฑllฤฑk takiplerini sฤฑkรงa yaptฤฑฤฤฑm- รถrtรผlรผ รถdenek harcamalarฤฑyla ilgili hazฤฑrladฤฑฤฤฑm grafiฤi paylaลacaฤฤฑm. Maliye ile (eski) baลbakanlฤฑk sitesindeki verilerden derlediฤim grafik, AKP’nin ilk bรผtรงesini hazฤฑrladฤฑฤฤฑ 2003’ten baลlayarak bรผtรงe gelirleri ile รถrtรผlรผ รถdenek harcamalarฤฑ arasฤฑndaki iliลkiyi konu alฤฑyor.
Bu iliลkiyi kurmamฤฑn nedeni ise รถrtรผlรผ รถdeneฤin, bizden toplanan vergilerden kullanฤฑlmasฤฑ. Yasanฤฑn baลbakanlar iรงin tanฤฑdฤฑฤฤฑ bir hak olan รถrtรผlรผ รถdenek (bรผtรงe รถdeneฤinin binde 5’i), Davutoฤlu zamanฤฑnda โtorbaโ yasayla yapฤฑlan bir deฤiลiklikle Cumhurbaลkanฤฑ’nฤฑn da ortak kullanฤฑmฤฑna aรงฤฑlmฤฑลtฤฑ.
Sistem deฤiลikliฤinin ardฤฑndan haliyle sadece Cumhurbaลkanฤฑ’nca kullanฤฑlฤฑp harcanฤฑyor. Daha รถnce 2015 yฤฑlฤฑ iรงin hazฤฑrladฤฑฤฤฑm (Cumhuriyet’te yayฤฑnlanan) grafiฤi gรผncelledim. 2003-2018’i kapsayan veriler, รถrtรผlรผ รถdenek harcamalarฤฑ ile bรผtรงe gelirlerindeki geliลmeleri iรงeriyor. Hemen belirtelim ki, รถrtรผlรผ รถdeneฤin milyon TL, bรผtรงe gelirlerinin milyar TL ile ifade ediliลinde hata yok รงรผnkรผ birimler artฤฑล hฤฑzฤฑnฤฑ esas alฤฑyor.
Dikkatinize getirmek istediฤim konu da bu. AKP’nin ilk icraat yฤฑlฤฑ 2003’te 103 milyar TL olan bรผtรงe gelirleri, 2018 yฤฑlฤฑnda 757.7 milyar TL olarak gerรงekleลti. Bu sonuรง bize bรผtรงe gelirlerinin 16 yฤฑl boyunca 7.3 kat arttฤฑฤฤฑnฤฑ gรถsteriyor.
16 YILDA 17.5 KAT ARTIล
รrtรผlรผ รถdenek harcamasฤฑna gelince. AKP’nin ilk bรผtรงesini yaptฤฑฤฤฑ 2003 yฤฑlฤฑnda รถrtรผlรผ รถdenek kullanฤฑmฤฑ 98.3 milyon TL. 2018 sonunda harcama tutarฤฑ 1 milyar 722 milyon TL (En yรผksek harcama 2017’de 1.9 milyar TL.)
Bu veriler, Erdoฤan’ฤฑn 2003’ten 2018 yฤฑlฤฑna gelinceye kadar รถrtรผlรผ รถdenek harcamalarฤฑnda 17.5 kat artฤฑลฤฑ ifade ediyor. ฤฐki bรผtรงe verisindeki geliลmeler karลฤฑlaลtฤฑrฤฑldฤฑฤฤฑnda karลฤฑmฤฑza ลรถyle bir sonuรง รงฤฑkฤฑyor: Erdoฤan’ฤฑn baลbakanlฤฑk artฤฑ cumhurbaลkanlฤฑฤฤฑnฤฑ iรงine alan 16 yฤฑl boyunca yaptฤฑฤฤฑ รถrtรผlรผ รถdenek harcamalarฤฑndaki artฤฑล, 16 yฤฑl boyunca bรผtรงe gelirlerindeki artฤฑลtan yaklaลฤฑk 2.5 kat daha fazla. Resmi verilere gรถre Erdoฤan’ฤฑn 2003-2018 dรถneminde yaptฤฑฤฤฑ toplama รถrtรผlรผ รถdenek harcamasฤฑ ise 14.5 milyar TL’ye ulaลtฤฑ.
Ekonominin daraldฤฑฤฤฑ verginin zor toplandฤฑฤฤฑ bir ekonomide, รถrtรผlรผ รถdeneฤin harcama alanlarฤฑnฤฑn gizli tutulmasฤฑ, bu artฤฑลฤฑ daha da anlamlฤฑ hale getiriyor.”
