ABDโnin ฤฐranโa yรถnelik petrol ticaretine yรถnelik yaptฤฑrฤฑmlardan muaf tutulan, aralarฤฑnda Tรผrkiyeโnin de bulunduฤu 8 รผlkenin โayrฤฑcalฤฑฤฤฑnฤฑโ sona erdireceฤini duyurmasฤฑnฤฑn ardฤฑndan gรถzler Ankaraโnฤฑn vereceฤi tepkiye รงevrildi. Tรผrkiye, ABDโnin kararฤฑna uymak zorunda olmadฤฑฤฤฑnฤฑ savunsa da, SฤฐGMA Turkeyโin Enerji Uzmanฤฑ Necdet Pamir, Ankara yaptฤฑrฤฑm kararฤฑna uyulmayacaฤฤฑ yรถnรผnde siyasi mesajlar verse de fiilen enerji sektรถrรผnde ambargoyu uygulamak durumunda kalacak.
ABDโnin eฤer ambargoya uyulmazsa TรPRAล gibi ลirketlere de yaptฤฑrฤฑm uygulamakta kararlฤฑ olmasฤฑ nedeniyle Ankaraโnฤฑn ฤฐranโdan mevcut alฤฑmฤฑndan vazgeรงmek zorunda kalacaฤฤฑnฤฑ savunan Pamir, Amerikaโnฤฑn Sesiโne yaptฤฑฤฤฑ aรงฤฑklamada, โTรผrkiye sadece ham petrol fiyatlarฤฑnฤฑn yรผkselmesinden etkilenmeyecek, doฤalgaz fiyatlarฤฑnฤฑn yรผkselmesinden de etkileneceฤiz. Buna dolar/TL paritesi eklediฤinizde o zaman ciddi olarak Tรผrkiyeโnin sฤฑkฤฑntฤฑya gireceฤini gรถrmek iรงin kahin olmak gerekmiyorโ dedi.
“ฤฐranโฤฑn yรผzde 45โlik gibi payฤฑ hฤฑzla yรผzde 15โlere dรผลmรผลtรผ geรงen sene, ลimdi de onun da altฤฑnda seyrediyor”
Pamir, โABDโnin ฤฐranโa yรถnelik ambargo kararฤฑnda yeni dรถnem Tรผrkiye iรงin ne anlama geliyorโ sorusuna da ลu cevabฤฑ verdi:
โTรผrkiye aรงฤฑsฤฑndan baktฤฑฤฤฑmฤฑz zaman Tรผrkiye tรผkettiฤi enerjinin yรผzde 31’ini petrol ile karลฤฑlฤฑyor. Bu รงok ciddi bir oran.Yรผzde 31 de gene aynฤฑ miktarda doฤalgaz enerji tรผketimi iรงinde. ลimdi her iki kaynakta da hem petrolde hem Tรผrkiye รงok yรผksek oranlarda, yani Petrolde yรผzde 94 doฤalgazda yรผzde 99โun รผzerinde dฤฑลa baฤฤฑmlฤฑ.
“Enerji Piyasasฤฑ Dรผzenleme Kurulu (EPDK) raporlarฤฑna gรถre; petrol dฤฑล alฤฑmlarฤฑmฤฑzda 2017 yฤฑlฤฑnda ฤฐranโฤฑn payฤฑ yรผzde 44,6 idi. Fakat geรงtiฤimiz dรถnemde daha ambargo uygulanmaya baลlanmadan ve belli ayrฤฑcalฤฑklar da tanฤฑnmaya baลlanmadan รถnce Tรผrkiye bir taraftan โBiz uymak zorunda deฤilizโ diye daha รงok iรง politikaya yรถnelik aรงฤฑklamalar yaptฤฑ. Ama bir taraftan da fiili olarak baktฤฑฤฤฑnฤฑzda aylฤฑk raporlara ne kadar almฤฑลฤฑz. ฤฐranโฤฑn o yรผzde 45โlik gibi payฤฑ hฤฑzla yรผzde 15โlere dรผลmรผลtรผ geรงen sene. ลimdi de onun da altฤฑnda seyrediyor. Bunun anlamฤฑ ลu, Tรผrkiyeโye etkisi aรงฤฑsฤฑndan baktฤฑฤฤฑmฤฑzda ฤฐranโdan daha fazla petrol alฤฑyor olmamฤฑzฤฑn diฤer รผlkelere gรถre, temel nedenlerinin baลฤฑnda daha uygun koลullarda yani daha ucuza, vadesi daha uzun, bรถyle koลullarla daha olumlu koลullarla bize petrol verdiฤi iรงin ฤฐran รถncelikli olmuล. Ama bunun yerine baลka kaynaklara yรถneldiฤiniz zaman hem petrolรผn alฤฑm maliyeti hem yerine gรถre eฤer yerine Rusyaโyฤฑ koyuyorsanฤฑz kฤฑsmen taลฤฑma maliyetleri, rafinerilerin iลleme maliyetleri, kullanฤฑlan inceltici maliyetleri farklฤฑ kalitede petrol olduฤu iรงin bunlarฤฑn tamamฤฑ Tรผrkiyeโyi olumsuz etkileyecektir.
“Tรผrkiyeโnin ithalat dengelerinde รงok daha olumsuz bir etki olarak รงarpan etkisi ile gelecek”
Onun dฤฑลฤฑnda da ฤฐran’a yรถnelik ambargo genel olarak petrol fiyatlarฤฑnฤฑn yukarฤฑya doฤru รงฤฑkmasฤฑna neden olacaฤฤฑ iรงin Tรผrkiyeโnin ithalat dengelerinde รงok daha olumsuz bir etki olarak รงarpan etkisi ile gelecek. Buna bir de Amerikan Dolarฤฑโnฤฑn Tรผrk Lirasฤฑ karลฤฑsฤฑndaki deฤer kazanmasฤฑnฤฑ ilave ederseniz Tรผrkiye รงok ciddi ekonomik sฤฑkฤฑntฤฑlarla karลฤฑ karลฤฑya kalacak yani ฤฐran olmadฤฑฤฤฑ takdirde.โ
ฤฐran รผzerindeki baskฤฑyฤฑ her geรงen gรผn artฤฑran Trump yรถnetimi, bir sรผre รถnce ฤฐran petrol yaptฤฑrฤฑmlarฤฑndan muaf tutulan 8 รผlkeye yeni muafiyet hakkฤฑ verilmeyeceฤini aรงฤฑklamฤฑลtฤฑ. ABD hรผkรผmeti, hafta sonu Rusya, รin, Fransa ve ฤฐngiltere’ye ฤฐran yaptฤฑrฤฑmlarฤฑndan 90 gรผn daha muafiyet tanฤฑma kararฤฑ alsa da ilk yaptฤฑrฤฑmlardan muaf tutulan Tรผrkiye, ek sรผre tanฤฑnan รผlkeler arasฤฑnda yer almadฤฑ.(T24)
