Kadir Has รniversitesi Enerji ve Sรผrdรผrรผlebilir Kalkฤฑnma Uygulama ve Araลtฤฑrma Merkezi (CESD) tarafฤฑndan bu yฤฑl รผรงรผncรผsรผ gerรงekleลtirilen โTรผrkiye Toplumunun Enerji Tercihleri Araลtฤฑrmasฤฑโnฤฑn sonuรงlarฤฑna gรถre, Tรผrkiyeโnin en รถnemli sorunu listesinde ilk sฤฑrada ekonomi yer aldฤฑ.
2016โda yรผzde 16, 2017โde yรผzde 22 olan en รถnemli sorun olarak ekonomiyi gรถrenler, Aralฤฑk 2018โde yapฤฑlan ankette yรผzde 33โe yรผkseldi. En รถnemli sorun olarak iรง ve dฤฑล gรผvenliฤi gรถrenlerin toplamฤฑ ise 2016โda yรผzde 24 iken, 2017โde yรผzde 14โe, 2018โde yรผzde 7โye geriledi. Demokrasiyi en รถnemli sorun olarak gรถrenlerin oranฤฑ iki yฤฑlda yรผzde 7โden yรผzde 14โe, รงevreyi en รถnemli sorun olarak gรถrenlerse yรผzde 3โten yรผzde 7โye ulaลtฤฑ.
โTรผrkiye enerji sisteminin en รถnemli sorunu nedirโ sorusuna yanฤฑtlarda da ilk sฤฑrayฤฑ yรผzde 42โlik oyla pahalฤฑlฤฑk aldฤฑ. Geรงen yฤฑl da yine pahalฤฑlฤฑk ilk sฤฑradaydฤฑ. Enerjide en bรผyรผk sorunu รงevre olarak gรถrenlerin oranฤฑ da iki yฤฑlda yรผzde 3โten yรผzde 15โe yรผkseldi.
Araลtฤฑrma sonuรงlarฤฑ, AKP ve MHP seรงmenlerinin de enerjide pahalฤฑlฤฑktan ลikayetรงi olduฤunu ortaya koydu. Enerjide en รถnemli sorun pahalฤฑlฤฑk diyenlerin siyasi parti tercihleri incelendiฤinde MHP yรผzde 51 ile ilk sฤฑrada yer aldฤฑ. MHP iรงin bu oran 2017โde yรผzde 36 idi. AKPโlilerin de yรผzde 39โu, enerjide en bรผyรผk sorununun pahalฤฑlฤฑk olduฤunu sรถyledi. Bu oran CHPโde yรผzde 44, HDPโde yรผzde 43 oldu.
Herkes ลikรขyetรงi
โElektrik fiyatlarฤฑnฤฑ nasฤฑl buluyorsunuzโ sorusuna katฤฑlฤฑmcฤฑlarฤฑn yรผzde 90โฤฑ โyรผksekโ ve โรงok yรผksekโ yanฤฑtฤฑnฤฑ verdi. Bu oran geรงen sene yรผzde 80 idi. Aynฤฑ dรถnemde โelektrik fiyatlarฤฑnฤฑ normal bulanlarโ yรผzde 19โdan yรผzde 8โe geriledi. Yรผksek bulanlarฤฑn siyasi parti tercihleri incelendiฤinde HDP yรผzde 86, AKP yรผzde 87, CHP yรผzde 92, MHP ise yรผzde 93 olarak gerรงekleลtiฤi gรถrรผldรผ. 31 Martโtaki yerel seรงimler iรงin AKP ile ittifak yapan MHPโnin seรงmenlerinin enerjideki pahalฤฑlฤฑktan en รงok ลikayetรงi olan seรงmen grubu olmasฤฑ dikkat รงekti.
รzelleลtirmeler baลarฤฑsฤฑz
2018โde konutta elektriฤe yรผzde 45, doฤalgazda yรผzde 30 oranฤฑnda zam gelmesi, yurttaลฤฑn enerji politikalarฤฑ konusundaki ilgi ve farkฤฑndalฤฑฤฤฑnฤฑ da artฤฑrdฤฑ. Ankette, โOy verdiฤiniz partinin enerji politikalarฤฑ konusunda ne derece bilgilisinizโ sorusuna verilen yanฤฑtlardan โรงok bilgiliyimโ diyenlerin oranฤฑ son iki yฤฑlda yรผzde 8โden yรผzde 15โe yรผkselirken, โbilgili deฤilimโ diyenlerin oranฤฑ yรผzde 75โten yรผzde 49โa dรผลtรผ.
รte yandan, โOy verirken partinizin enerji politikalarฤฑnฤฑ ne derece dikkate alฤฑrsฤฑnฤฑzโ sorusuna verilen olumlu yanฤฑtlarda da ciddi artฤฑลlar gรถzlendi. โDikkate almamโ diyenlerin oranฤฑ 2016-2018 arasฤฑnda yรผzde 55, 44 ve 35 olarak dรผลerken, โรงok dikkate alฤฑrฤฑmโ diyenlerin oranฤฑ ise yรผzde 15-17-34 olarak arttฤฑ.
Ankete katฤฑlanlar, hรผkรผmetin enerji politikalarฤฑnda baลarฤฑlฤฑ bulduklarฤฑ alanlarฤฑ โdoฤalgaz teminiโ, โpetrol ve doฤalgaz boru hatlarฤฑโ ve โelektrik รผretimi-iletimi-daฤฤฑtฤฑmฤฑโ olarak sฤฑraladฤฑ. Olumlu bulanlarฤฑn oranlarฤฑ 2016-2017-2018 dรถneminde โdoฤalgaz teminiโnde yรผzde 54-46-43; โpetrol ve doฤalgaz boru hatlarฤฑโnda yรผzde 55-42-36; โelektrik รผretimi-iletimi-daฤฤฑtฤฑmฤฑโnda ise yรผzde 51-39-37 olarak gerรงekleลti. Enerji fiyatlarฤฑ da 2016-2018 arasฤฑnda yรผzde 23-11-22 oranlarฤฑyla en az olumlu bulundu. Hรผkรผmetin enerji politikalarฤฑn en kรถtรผ bulunanlar arasฤฑnda yine enerjide รถzelleลtirme ve nรผkleer enerji yer aldฤฑ. Yurttaลlar yaลadฤฑklarฤฑ il yakฤฑnฤฑna nรผkleer ya da kรถmรผr santralฤฑ istemiyor.
